‏هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را ‏منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ‏ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا ‏نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم ‏در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه ‏کتاب به نشاني زير بفرستند. ‏

P.O.Box 94000 creteil cedex‎
France10014‎

لطفا روي جلد زن آزاري

‏

‎‎زن آزاري در قصه ها و تاريخ‎‎

شكوفه‮ ‬تقي
نشر باران، سوئد، چاپ اول 1386‏

کتاب زن‌آزاري در قصه‌ها و تاريخ يک اثر پزوهشي به‌قلم شکوفه تقي است که به‌وسيله نشر باران در ‏استکهلم چاپ و منتشر شده است.‏

تاريخ، قصه‌هاي عاميانه، آداب و رسوم اجتماعي و باورهاي مذهبي نشان مي‌دهند که زن همواره با خشونت ‏مورد تحقير و آزار قرار گرفته است. تاريخ مي‌گويد زنان در بسياري از نقاط جهان به‌جرم زن به‌دنيا آمدن، ‏زنده به‌گور شده‌اند. تاريخ مجازات‌هاي مذهبي و اجتماعي مي‌گويد اگر مردي از زنش، دخترش، مادرش و ‏خواهرش کوچک‌ترين خلافي ببيند يا بشنود که احتمالا جنبه‌ جنسي داشته باشد، مرد اجازه دارد زن را مثله ‏کند، بي‌آن‌که مجازاتي برايش وجود داشته باشد. ‏

قصه‌هاي عاميانه مي‌گويد اگر زني نازا بوده يا براي مرد فرزند پسر نمي‌آورده، مرد اجازه داشته او را ‏نيمه‌شب در سرما و تاريکي از خانه بيرون يا در سياه‌چالي زنداني کند. زن تنها روزي از آن گور دست‌ساز ‏بيرون مي‌آمده که مردي ديگر به‌طور مثال پسرش به عرصه‌ وجود مي‌رسيده و وسيله‌ خلاصي او را فراهم ‏مي‌کرده است.‏

آداب و رسوم نشان مي‌دهند که در مراسم عروسي، مرد، زن را تحت عنوان مهريه و يا شيربها مي‌خريده و ‏هنوز هم مي‌خرد. همان آداب و رسوم در نقطه‌اي از جهان مي‌گويد مرد بايد با چوب بر سر عروسش بکوبد و ‏يا به بالاي بام برود تا زن از زير پايش رد شود. ‏

قوانين اجتماعي و مذهبي در بعضي جوامع مي‌گويد زن براي برآورد نياز جنسي مرد هر چقدر هم کودک ‏باشد، رسيده و بالغ محسوب مي‌شود و براي برخورداري از حقوق مالي و ساير حقوق انساني، هرچقدر هم ‏توانا و خردمند باشد، هنوز ناقص‌العقل به‌حساب مي‌آيد. ‏

در بسياري از متون مذهبي در تاكيد بر دو اصل در رابطه با زنان اتفاق نظر وجود دارد: يك، زن بالقوه ‏داراي نيروي جنسي مخرب و شيطاني است و دو: فاقد قوه‌ عقلاني است. به‌همين دليل است كه در اغلب متون ‏سفارش مي‌شود كه مرد مي‌بايست امكان هشياري قدرت جنسي را در زن چنان تحقير و لگدكوب كند كه اين ‏نيرو در‮ ‬زن‮ ‬مجال‮ ‬سربلند‮ ‬كردن نيابد‮ ‬و ديگر‮ ‬اين‌که به‬دليل‮ ‬فقدان‮ ‬عقل‮ ‬و امكان‮ ‬گول‮ ‬خوردن، ‮ ‬او را‮ ‬دائم‮ ‬زير‮ ‏‏‬سلطه‮ ‬و نفوذ‮ ‬خود‮ ‬داشته‮ ‬باشد‬.‏

به‌عقيده‌ شکوفه تقي، «پشت هر خشونتي که ابراز مي‌شود ترسي دروني و پشت هر تحقيري که به‌کسي روا ‏داشته مي‌شود حسادت و احساس خودکم‌بيني نهفته است و اگر تاريخ بشر پر از خشونت و تحقير نسبت به‌زن ‏است در واقع گواه ترس مردها از زن‌ها و احساس خودکم‌بيني‌شان در برابر زنان است.»‏

در اين کتاب تاکيد مي شود آن‌چه از ديد قوانين مذهبي و اجتماعي پاره اي جوامع، درباره‌ زنان، ضد ارزش و ‏کفرآميز به‌شمار مي‌آمده، در دوره اي ديگر تبديل به باوري قدسي شده است. تنها بازي قدرت و تلقي مردانه ‏از آن بوده که قدسي را به شيطاني و به عکس بدل کرده است. ‏
کتاب زن‌آزاري در قصه‌ها و تاريخ، نه‌تنها به‌سابقه اين ديوانگاري در قصه ها، تاريخ، متون مذهبي، آداب و ‏رسوم مي‌پردازد بلکه علل آن را نيز مورد بررسي قرار مي‌دهد. هم چنين مي کوشد نشان دهد ضعف مردان ‏در رابطه با تسلط بر قواي جنسي سبب خداانگاري خود و ديوانگاري زن شده است.‏

نويسنده کتاب را در دو بخش تنظيم کرده است. هدف بخش اول که در هشت فصل تنظيم شده اين است که ‏سابقه بيماري زن آزاري را نشان دهد و دلايل تاريخي و اجتماعي آن را ريشه‌يابي کند. نگارنده در فصول اول ‏و دوم به حقوقي که جامعه و قانون تحت عنوان صاحب نخستين دختر به‌مرد سپرده است مي پردازد و عواقب ‏تخطي از آن و يا تجاوز به آن را شرح مي‌دهد. هم چنين مي‌کوشد نشان دهد چگونه متون مذهبي در کنار ‏فرهنگ شفاهي آن مجازات ها را توجيه مي کنند. در فصل سوم در مورد باکره‌گي و دلايل اهميت آن از ديد ‏مردان بحث مي شود. ‏

فصل چهارم به‌قاعدگي و ارتباط آن با ديوانگاري زن اختصاص دارد. در اين فصل مطرح مي شود که چگونه ‏و چرا يک نماد واحد در رابطه با زنان در يک دوره، رمزي قدسي و در زماني ديگر به‌رمزي شيطاني مبدل ‏شده است. ‏

موضوع فصل پنجم، هشياري جنسي زن و عواقب و مجازات‌هاي مربوط به آن است. هم چنين نشان داده مي ‏شود نماد مار در ارتباط با مرد صورتي قدسي و در رابطه با زن تصويري شيطاني پيدا مي کند. نگارنده در ‏فصل ششم نه تنها شکار و دزديدن زنان را به عنوان يک رسم بررسي مي کند که به‌ريشه‌يابي آن مي پردازد. ‏ضمن آن که سعي مي کند نشان دهد بين نحوه امرار معاش و برخورد مالکانه با زن ارتباطي مستقيم وجود ‏دارد.‏

هدف فصل هفتم نشان دادن تأثير فقه و متون مذهبي بر فرهنگ شفاهي است. هم چنين نشان داده مي شود که ‏وجود تاريخي زنان نامي يا مادران درستکار انکار شده تا بتوان زنان را موجوداتي احمق و خيانتکار معرفي ‏کرد و به اين ترتيب در اعمال تسلط بر ايشان تمهيد کم‌تري به‌کار برد. ‏

موضوع فصل هشتم، رفتار عرف جامعه به‌صورت عام و رفتار شوهر به‌صورت خاص با زن در رابطه با ‏باروري و فرزندآوري است.‏

بخش دوم اين دفتر به پنج فصل تقسيم مي شود و موضوع آن نشان دادن توانايي هاي زنان است که در تاريخ ‏و قصه ها گاه بسيار بي اهميت قلمداد شده و گاه کاملاً انکار شده است. ‏

فصل اول از بخش دوم به زنان و حکومت اختصاص دارد. اين فصل به‌حضور زنان در تاريخ، اسطوره و ‏قصه هاي ايراني و انتظار مردان مي‌پردازد. موضوع فصل دوم زنان روحاني يا حتي جادوگر است که ‏علي‌رغم توانايي هاي فراوان گمنام مانده اند. فصل سوم به زنان سپاهي مي پردازد که در لباس مردان خدمت ‏مي کرده اند. فصل چهارم به‌زنان و هنر اختصاص دارد. اين فصل به زنان معروف و گمنامي مي پردازد که ‏با هنرشان حضوري در قصه ها يا فرهنگ شفاهي ندارند اما در تاريخ و سفرنامه ها به وجودشان اشاره شده ‏است. ‏

موضوع فصل پنجم زناني است که از راه جاسوسي و تن فروشي امرار معاش مي کرده اند. از آن جمله اند ‏پيرزنان جاسوس و دلاله گان.‏

‏

‏<‏strong‏>جرايد فارسي اسلامبول<‏‎/strong‏>‏

‏246 ص، تهران: بنياد تاريخ انقلاب اسلامي ايران، 1386، چاپ اول

اين كتاب، جلد چهارم از مجموعه «جريان شناسي تحليلي جرايد فارسي» است. اين مجلد به بررسي و معرفي ‏نشريات فارسي زبان اسلامبول، در اواخر دوره قاجار و عصر مشروطيت اختصاص دارد. نشريات فارسي ‏چاپ اسلامبول، در تاريخ سياسي، فكري و ادبي معاصر ايران از اهميت ويژه اي برخوردارند و تاثير بزرگي ‏در زمينه هاي مختلف بر جاي نهادند. عناوين بعضي از مقالات كتاب و نويسندگان آنها عبارتنداز: «آشنايي با ‏جرايد فارسي اسلامبول/زينب شكوري»، «تاسيس و تحولات روزنامه اختر/عبدالحسين نوايي»، «نخستين ‏گزارش نويسي جنگي در مطبوعات ايراني/م. طاري»، «اختر و نسوان/مسعود كوهستاني نژاد»، «تاثير ‏روزنامه اختر بر پديده قانون خواهي در انقلاب مشروطيت/مسلم عباسي». بخشي از كتاب نيز به گفتگوي ‏مفصلي با «رحيم رئيس نيا» با موضوع «پيشگامي اختر در روزنامه نگاري ملي و مردمي ايران» اختصاص ‏دارد. اين مجموعه با گزيده هايي از جرايد فارسي اسلامبول مانند «روزنامه سروش»، «مجله پارس» و ‏‏«روزنامه شمس» به پايان مي رسد. ‏

‏

‏<‏strong‏>نقش اصفهان در تحول شعر فارسي<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: اسحاق طغياني اسفرجاني
‏354 ص، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان، 1386، چاپ اول

اصفهان و شاعران آن، از قرن ششم هجري به بعد، تاثير چشمگيري در عرصه ادبيات فارسي داشته اند. در ‏دوره صفويه كه اصفهان به پايتختي برگزيده شد، شاهد شكل گيري سبك خاصي در شعر فارسي در اين شهر ‏هستيم كه به سبك اصفهاني مشهور است. در دوره هاي بعد نيز، اصفهان و مجمع هاي ادبي آن در ايجاد سبك ‏معروف به «سبك بازگشت ادبي» نقشي مهم و تعيين كننده داشتند. در كتاب «نقش اصفهان در تحول شعر ‏فارسي»، نويسنده ضمن معرفي ويژگي هاي اصفهان در زمينه هاي گوناگون و هم چنين معرفي شخصيت ‏هاي برجسته علمي، فرهنگي و ادبي آن از گذشته هاي دور تاكنون، نقش اين شهر تاريخي و فرهنگي در روند ‏تحول شعر فارسي را بررسي كرده است. ‏

‏

‏<‏strong‏>و ديگران<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: محبوبه ميرقديري
‏216 ص، تهران‌: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، 1386، چاپ چهارم

اين رمان زيبا و خواندني، برنده جايزه «مهرگان ادب»، به عنوان رمان برگزيده سال 1385 است. راوي آن ‏زني است كه براي انجام عمل جراحي زنانه در بيمارستاني بستري است. او سال ها پيش، مخفيانه با مردي ‏متاهل دوستي و رابطه مي گيرد؛ مردي كه اكنون سال ها از مرگش مي گذرد. راوي به طور اتفاقي، ‏‏«زينت»، همسر مرد محبوب در گذشته اش را در بيمارستان مي بيند و با پرس و جو از پرستاران و خدمه ‏بيمارستان در مي يابد كه «بهار»، دختر «زينت»، آبستن است. ديدن «بهار» و‌ «زينت» كه راوي را نمي ‏شناسند، براي زن، يادآور «آن مرد» و شيريني ها و بيشتر تلخي هاي گذشته است. سرتاسر رمان به صورت ‏تك گويي دروني روايت مي شود؛ تك گويي كه از لحاظ بازده زماني، يك روز پيش و چند روز پس از عمل ‏جراحي راوي را در بر مي گيرد. زن در درون خود، گاه «آن مرد» و گاه‌ «ريحانه» دوست دوران كودكي ‏اش و بيش از همه «زينت» را مخاطب قرار مي دهد و از اين طريق، روابط پنهاني خود با شوهر «زينت»، ‏شادي هاي زودگذر، دلهره هاي طولاني، حسادت ها، عقده ها و گاه خاطرات دوران كودكي اش را باز مي ‏گويد. ‏

‏

‏<‏strong‏>آقاجان شازده<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: شهلا سلطاني
‏264 ص، تهران: انتشارات فرزان روز، 1385، چاپ دوم

اين كتاب، نوعي خاطره گويي در قالب اتوبيوگرافي است. بازآفريني گذشته خانوادگي بدون پيش داوري، ‏نمايش دقيق آداب و رسوم و باورها و اخلاقيات اشراف ايران، روايت دلنشين و تا حدي برخوردار از زيبايي ‏شناسي ادبي، و گرايش هاي بازگشت به زادبوم از طرف زني فرهيخته و پرورش يافته در فرهنگ غرب، از ‏ويژگي هاي كتاب «آقاجان شازده» است. نويسنده اين خاطرات كه از يك خانواده معروف و قديمي است، با ‏پيگيري هاي پدربزرگش، «آقاجان شازده»، در نوجواني (دهه 50 ميلادي) به انگلستان و بعدها به سويس مي ‏رود تا زير نظر نويسنده نامدار «سيد محمد علي جمالزاه» به «تحصيلات عاليه» بپردازد. و اما «آقاجان ‏شازده» يا «معتمدالدوله»، پسر دردانه «ظل السلطان»، فرزند ارشد «ناصرالدين شاه» بود. «آقاجان شازده» ‏به تحصيل فرزندان و نوه هاي خود توجه زيادي نشان مي داد و تا حد استبداد راي، آنها را به اجراي فرامين ‏آموزشي خود وا مي داشت. نكته هاي طنزآميز و شوخ طبعي راوي كتاب، آن را خواندني كرده است. نقل ‏خاطره كتك خوردن پدر نويسنده از دست زنان برهنه درون حمام و يا تغيير شكل پيشخدمت و راننده‌ «آقاجان ‏شازده» پس از مرگ، نمونه هايي از توانايي داستان پردازي نويسنده است. ‏

‏

‏<‏strong‏>سرچشمه هاي مضامين شعر امروز ايران<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: ولي الله دروديان
‏320 ص، تهران: نشر ني، 1385، چاپ اول

تا آنجا كه مي دانيم هنوز پژوهشي مستقل و كامل درباره تاثير ترجمه شعر و نثر غربي بر شعر و نثر معاصر ‏فارسي انجام نشده است. در يك نگاه كلي مي توان گفت كه تمامي شاعران مطرح دوران مشروطيت به انگيزه ‏نوجويي و نفس زدن در هواي تازه و رهايي از بن بست تلقيد و تكرار كه شعر دوران قاجار به آن مبتلا بود، ‏به ترجمه هاي شعر و ادبيات غربي كه در نشريه هاي اين دوران به فراواني آمده، عنايت داشته اند. بعضي از ‏آنان نيز كه خود، زبان هاي فرانسه يا انگليسي را مي دانستند، محتملا از متن هاي اصلي بهره برده اند. در ‏كتاب «سرچشمه هاي مضامين شعر امروز ايران»، آثاري از شاعراني كه متاثر از شعرا و ادباي مغرب ‏زمين بوده اند، بررسي شده است. «پروين اعتصامي»، «دهخدا»، «شهريار»، «مهدي اخوان ثالث»، «اديب ‏الممالك فراهاني»، «محمد تقي بهار»، «رهي معيري»، «نيما يوشيج»، «ايرج ميرزا» و «نسيم شمال»، از ‏جمله شاعراني هستند كه تاثير پذيري آنها از ادبيات غرب، با ذكر و بررسي نمونه هايي از آثارشان، نشان ‏داده شده است. ‏

‏

‏<‏strong‏>اين آتش نهفته: تاثير مهرپرستي بر حافظ شيرازي<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: فاطمه ملك زاده
با پيشگفتاري از: عليقلي محمودي بختياري
‏524 ص، تهران: نشر هزار، 1386، چاپ اول

در اين كتاب، نويسنده ابتدا به ريشه ها و سرچشمه هاي آيين مهر و تاثير آن بر عقايد مذهبي ايرانيان و هنديان ‏مي پردازد. سپس چگونگي گسترش اين آيين در غرب و تاثير آن بر اديان غربي را بررسي مي كند. بخش ‏اصلي كتاب اما به تاثير مهر و مهرپرستي بر عرفان و تصوف ايران و بازتاب آن در ادبيات فارسي و به ‏خصوص شعر «حافظ» اختصاص دارد. در اين بخش، نويسنده ضمن بررسي تاثير آيين مهر در انديشه ‏‏«سهروردي» و «حافظ»، تجلي و حضور برخي از نمادهاي اين آيين در شعر «حافظ» را نشان مي دهد؛ ‏نمادهايي مانند «مغ»، «پيرمغان»، «مغبچه»، «پير»، «خرابات»، «پيمان»، «مي»، «جام»، «رند» و... كه ‏به دفعات در ديوان «حافظ» تكرار مي شوند. ‏

‏

‏<‏strong‏>رساله كاتب كرماني<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: ناشناس
تصحيح و تحشيه: محمد ابراهيم باستاني پاريزي
‏358 ص، تهران: نشر علم، 1386، چاپ اول

اين كتاب، رساله اي است كه در زمان حكومت «علينقي ميرزا ركن الدوله» پسر «محمد تقي ميرزا ركن ‏الدوله» - برادر ناصرالدين شاه – بر كرمان نوشته شده است و گزارشي ارزشمند از مهم ترين وقايع اجتماعي ‏و سياسي اين منطقه در سال هاي بحراني 1322 و 1323 ه. ق (يك يا دو سال قبل از انقلاب مشروطه) به ‏دست مي دهد. نويسنده كتاب كه ناشناس است، احتمالا از شاهزادگان قاجاري و شايد هم يك روحاني بوده ‏است. در زمان حكومت يك ساله «علينقي ميرزا ركن الدوله» بر كرمان كه با كم تجربگي و ناپختگي او همراه ‏بود، حوادث مهمي در اين شهر روي داد كه مهم ترين آن، واقعه دعواي شيخي و بالاسري و قضيه چوب زدن ‏و فلك كردن «آيت الله حاج ميرزا محمد رضا» بود. بسياري از مورخان نظير «ناظم الاسلام كرماني»، مسئله ‏شيخيه و بالاسريه در كرمان و چوب خوردن «حاج ميرزا محمد رضا» را از عوامل موثر در تهييج ‏روحانيون مركز و ولايات براي اصرار در به دست آوردن فرمان مشروطيت مي دانند. رساله حاضر درباره ‏اين حوادث، هر چند بي غرض نيست و از ديدگاهي خاص نوشته شده، اما به هر حال دقيق ترين گزارش ‏مربوط به آن وقايع است. ‏

‏

‏<‏strong‏>مصطلحات عرفاني و مفاهيم برجسته در زبان عطار: جلد اول<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: دكتر سهيلا صارمي
‏609 ص، تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1386، ‌چاپ دوم

موضوع اين كتاب كه جلد اول از يك مجموعه دو جلدي است، زبان تصوف در آثار «عطار» است. مواردي ‏كه در اين مجموعه مورد شرح و بررسي قرار گرفته عبارت است از: 1- اصطلاحات مسلم صوفيه، هم چون ‏عشق، معرفت، توكل، رضا و...2- مفاهيمي كه اصطلاح درجه دوم به شمار مي روند و صوفيه آنها را در ‏كنار اصطلاحات مسلم به كار برده اند و براي آنها تعريف هايي نيز آورده اند، مانند: بخل، حسد، كبر و... 3- ‏مفاهيمي كه شايد اصطلاح به شمار نمي آيند اما «عطار» تاكيد بسيار بر آنها دارد و غالبا از بسامد بالايي در ‏آثار او برخوردارند، مانند: درد، اندوه، غم و...4- كهن الگوها و نمادهاي عرفاني كه به سختي مي توان ‏معنايي واحد براي آنها در نظر گرفت و غالبا با استناد به تركيبات فرعي شان مي توان معناي احتمالي آنها را ‏قوت بخشيد مانند: آب، آتش، دريا و... گفتني است كه اين پژوهش در محدوده آثار مسلم «عطار» يعني ‏‏«اسرارنامه»، «الهي نامه»، «تذكره الاولياء»، «ديوان اشعار»، «مختارنامه»، «مصيبت نامه» و‌«منطق ‏الطير» انجام شده است. شرح اصطلاح ها و مفهوم هاي عرفاني، ابتدا از زبان «عطار»- چنانچه معنايي به ‏دست داده باشد - و سپس از زبان مشايخي كه شرح حال آنها در «تذكرة الاولياء» آمده و بعد از آن، از منابع ‏كهن صوفيه مانند «اسرار التوحيد»، «رساله قشيريه»، «صد ميدان» و «كشف المحجوب»، نقل شده است. ‏

‏

‏<‏strong‏>فرهنگ سياسي ايران<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: محمود سريع القلم
‏298 ص، تهران: پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، 1386، چاپ اول

در اين پژوهش، رابطه متقابل دو حوزه «فرهنگ» و «سياست» در جامعه ايران بررسي مي شود. كانون ‏بحث نويسنده، تحول فرهنگي و تحول در نظام باورها در مسير مدنيت و عقلانيت است. او با بررسي مواردي ‏چون بي توجهي به اهداف جمعي و نارسايي هاي گسترده در توجه به مسايل كلان ملي در فرهنگ سياسي ما، ‏به طرح سوالات زير و تلاش براي يافتن پاسخ آنها دست مي زند: 1- چرا تفاهم در ميان ايرانيان به سختي به ‏دست مي آيد و وقتي تفاهمي حاصل شد، بسيار ناپايدار است؟ 2- چرا ايرانيان به فرد وفادارند و كمتر به تشكل ‏ها، مجموعه هاي بزرگ صنعتي، كل كشور و افق هاي آينده مي انديشند؟ 3- چرا خود انتقادي در ميان ‏ايرانيان رسم نيست و آنان به تناسب ها، درجه بندي ها، مرحله بندي ها، متدلوژي شناخت خود و ديگران كم ‏توجهند؟ او به اين نتيجه مي رسد كه «فرهنگ سياسي به معناي مفاهيمي كه به طور ناخودآگاه ميان مردم و ‏دولت از يك سو و مردم و دولت با نظام بين المللي از سوي ديگر وجود دارد، هنوز در ايران پايه هاي غير ‏علمي دارد و در جهت دست يابي به مجموعه اهداف جمعي در قالب يك نظم اجتماعي قاعده مند و عقلاني ‏متحول نشده است.» در حقيقت پژوهشي حاضر، ابزاري مقدماتي است براي شناخت عميق تر مسايل توسعه ‏در ايران؛ ابزاري كه مي توان آن را صورت نظري و ميداني و انديشه اي دانست كه در سال 1345 ‏خورشيدي به وسيله «محمد علي جمالزاده» در كتاب «خلقيات ما ايرانيان» مطرح شد. ‏

‏ ‏
‏ ‏