Rooz

قا ب ♦ چهارفصل

شهلا گروسي - پنجشنبه 18 بهمن 1386 [2008.02.07]

کارتون مطبوعاتي آمريکايي، عمدتاً صريح و بي پيچ و خم است و مشتري محوري را مثل ساير مشاغل خدماتي ‏سرلوحه کار دارد. آنچه را در اختيار مخاطب مي گذارد که او مي فهمد، دوست دارد ببيند، از آن لذت مي برد و سرگرم ‏اش مي کند. پس با اين تفاصيل، سبک کار "سال استين برگ" را چگونه مي شود در سنت کارتون مطبوعاتي آمريکا ‏تعريف کرد؟ او از کجا به اين شيوه متفاوت و بديع که بر تصوير متکي است تا گفتگو، رسيده؟

stinberg1.jpg

درباره سال استين برگ ‏
‎استثنائي در سنت کارتون آمريکا‎

کارتون مطبوعاتي آمريکايي، عمدتاً صريح و بي پيچ و خم است و مشتري محوري را مثل ساير مشاغل خدماتي ‏سرلوحه کار دارد. آنچه را در اختيار مخاطب مي گذارد که او مي فهمد، دوست دارد ببيند، از آن لذت مي برد و سرگرم ‏اش مي کند. پس با اين تفاصيل، سبک کار "سال استين برگ" را چگونه مي شود در سنت کارتون مطبوعاتي آمريکا ‏تعريف کرد؟ او از کجا به اين شيوه متفاوت و بديع که بر تصوير متکي است تا گفتگو، رسيده؟ پاسخ چندان سخت ‏نيست؛ او اصلاً رومانيايي است!‏

stinberg2.jpg

‏"سال استين برگ" متولد 1914 شهر "رامينکو سارات" روماني، يک سال از دوران جواني اش را در دانشگاه ‏بخارست به تحصيل فلسفه گذراند، سپس به ايتاليا رفت تا در دانشگاه پلي تکنيک ميلان، معماري بخواند. در طول سال ‏هاي اقامت در ميلان، استين برگ به طور حرفه اي با نشريه طنز "برتولدو" همکاري مي کرد و به طراحي کارتون و ‏تصويرسازي مشغول بود. سال 1940 او از دانشگاه ميلان فارغ التحصيل شد اين مصادف با تصويب قوانين ضد يهود ‏توسط دولت فاشيستي ايتاليا بود، استين برگ يهودي ايتاليا را ترک کرد و يک سال تمام در جمهوري دومنيکن به انتظار ‏گذراند تا بتواند ويزاي ورود به ايالات متحده آمريکا را دريافت کند البته در اين مدت چندان بيکار نبود و کارتون هاي ‏اش را براي ناشران خارجي مي فرستاد. سال 1942 مجله نيويورکر حامي مالي استين برگ شد تا او بتواند پا به خاک ‏آمريکا بگذارد، اين شروع همکاري طولاني و موفقيت آميز کارتونيست رومانيايي و مجله معتبر نيويورکي بود. ‏گردانندگان نيويورکر چه عامل خوشايند مخاطبان آمريکايي در کارتون هاي استين برگ ديده بودند که او را چنان ‏حمايت کردند؟ ‏

stinberg3.jpg

شيوه کار استين برگ تلفيقي از سنت کارتون روشنفکرانه اروپايي و روزنامه نگاري آمريکايي است. او انديشه را نه ‏چنان غامض - به سبک ميهائسکو، کاردون و توپور- به تصوير مي کشد و نه به دام ساده انگاري و روزمرگي مي ‏افتد. استين برگ انديشه را نرم و راحت به تصوير مي آورد. در بهترين آثار کارتون اش در دهه 1970 خط هايي ساده ‏و روان کليت اثر را مي سازند و اين سادگي باعث ارتباطي نزديک و صميمانه با مخاطب مي شود بي آن که او را ‏مرعوب قدرت نمايي تکنيکي کند. شيوه ميني ماليستي استين برگ همانقدر که خوشايند مردم بود بزرگان هم دوره ‏همچنين نسل بعد کارتون اروپا و آمريکا را تحت تأثير قرار داد، از بُسک و شاگال تا شل سيلورستاين که بارها به ‏تأثيرپذيري اش از استاد رومانيايي اشاره کرد.‏

stinberg4.jpg

استين برگ 85 روي جلد و 1200 تصويرسازي براي نيويورکر خلق کرد و منظر تازه اي بر هنر کارتون فراروي ‏مخاطبان آمريکايي گشود و تحسين فراوان محافل هنري را برانگيخت. با وجود انديشه مداري و تآکيد بر تصوير که از ‏سنت کارتون اروپايي بعد از جنگ جهاني دوم مي آيد استين برگ هرگز از اجتماع نبريد و دچار ذهنيت گرايي افراطي ‏نشد.‏

معروف ترين روي جلدي که براي نيويورکر کشيد (29 مارس 1976) کارتوني اجتماعي بود با عنوان "منظري به دنيا ‏از خيابان نهم" که اشاره اي هجوآلود به نگاه خودمحورانه مخاطبان نيويورکي نسبت به جهان داشت. اين تصويرسازي ‏منبع الهام آثار بسياري پس از خود شد از جمله پوستر فيلم "مسکو در هادسن" ساخته پل مازورسکي در 1984 که ‏نيويورکر به خاطر نقض حقوق مؤلف و استفاده بي اجازه از ايده استين برگ عليه کمپاني کلمبيا پيکچرز شکايتي تنظيم ‏کرد.‏

استين برگ سال 1999 درگذشت هرچند هنوز حضورش را در خطوط پرطراوت کارتون هاي اش مي توان زنده و ‏موثر احساس کرد.‏

stinberg5.jpg

بازگشت به صفحه اول

ad_vertical.jpg
استفاده‌ غیر تجاری از مطالب «روز»‌ تنها بر اساس پروانه‌ کریتیو لایسنس و به‌ طور مشروط آزاد است.