رئیس جمهور و نقاشي دیواري
تحلیل گاردین از سفر احمدي نژاد به مصر - چهارشنبه 17 بهمن 1386 [2008.02.06]
ایان بلک
گفته مي شود محمود احمدي نژاد، رئیس جمهور پوپولیست ایران که تشنه توجه است، دعوت رسمي دیدار از مصر را قبول کرده و این شاهدي دیگري است بر روند رو به رشد روابط جمهوري اسلامي و پرجمعیت ترین کشور عرب.
در ماه هاي اخیر، احمدي نژاد درگیر لاس زدن با کشورهاي طرفدار غرب دنیاي عرب بوده است، از کشورهاي حاشیه خلیج فارس به امارات متحد عربي رفت و از آنجا براي مراسم حج به مکه در عربستان سعودي سفر کرد؛ او قرار است بزودي به عراق برود و اولین رئیس جمهوري باشد که بعد از انقلاب در سال 1979، به پایتخت عراق مي رود.
او با سفر به مصر و دیدار با حسني مبارک، بطور قابل توجهي روابط ایران و کشورهاي سني دنیاي عرب را بهبود مي بخشد؛ این کشورها دیدي منفی نسبت به ایران دارند و معتقدند که ایران از جنگي که آمریکا در عراق به راه انداخته است، بهره مي برد وحس فرقه گرایي را در خاورمیانه بر مي انگیزد.
اما شهرداري تهران-که روزي احمدي نژاد رئیس آن بود- براي اینکه رئیس جمهور بتواند از اهرام ثلاثه دیدن کند، کار بزرگي در پیش دارد. در قلب پایتخت ایران و نزدیک به مسجد ولی عصر، نقطه اختلافات ایران و مصر، قرار دارد: نقاشي دیواري بسیار بزرگي از خالد اسلامبولي، افسر ارتش مصر، که رئیس جمهور وقت، انور سادات را در سال 1981به قتل رساند. او و سه نفر از همدستانش بلافاصله بعد از این اقدام، تیرباران شدند.
این نقاشي دیواري روي ساختمان امام خمیني، "شهید" خالد اسلامبولي را پشت دیوار هاي زندان به تصویر کشیده است و خیابان مجاور هم برخلاف وعده هاي بسیارهمچنان همین عنوان را حفظ کرده است. پیشنهاد هاي زیادي براي تغییر نام خیابان جنب سفارت انگلیس (وینستون چرچیل سابق)، بابي ساندز، همچنان بي نتیجه مانده است. بابي ساندز عضو ارتش ازادیخواه جمهوري ایرلند بود که دست به اعتصاب غذاي طولاني زد: چنین شد که ایدئولوژي و خشم دست به دست هم دادند.
روابط ایران و مصر از بعد از انقلاب ایران در سال 1979، تیره شد؛ یعني اززماني پیروزی انقلاب که محمدرضا پهلوي، به مصر پناهنده شد و بعد ها در آنجا درگذشت و سادات مراسم ختم رسمي برایش برگزار کرد.
در سال 1980، دولت مصر از ترس صادر شدن انقلاب ایران به کشورش و ترجیح دادن بعثي ها به ملاها، در جنگ خونین هشت سالنه ایران و عراق، از عراق حمایت کرد. سربازان مصري چند هفته در سال 1986 در کنار ارتش صدام حسین جنگیدند و سپاه پاسداران را از بصره عقب راندند.
از سال 2003، مصر مانند بقیه کشورهاي سني از ورود شیعیان به حکومت عراق، حمایت ایران از نظامیان شیعه در عراق، حزب الله در لبنان و حماس در فلسطین، بسیار ناراحت است.
در ماه هاي اخیر، حماس نوار غزه را در دست گرفته است و اسرائیل و ممانعت بین المللي، عدم ثبات را به پشت درهاي مصر کشانده است. برنامه هاي اتمي ایران هم یک نگراني دیگر است، مصر خاورمیانه را منطقه اي بدون اتم مي خواهد.
هفته گذشته، مبارک و احمدي نژاد براي شکستن یخ رابطه دو کشور و قبل از اینکه دولت مصر توسط رئیس مجلس ایران، غلامعلي حداد عادل، از وي دعوت رسمي بعمل بیاورد، گفتگویي تلفني انجام دادند. اما ایران مي گفت برنامه فوري براي این دیدار ندارد، و مصري ها هم در این باره زیاد حرف نمي زنند این احساس به منزله موفقیت براي ایران نیست.
مبارک به ستون نویس روزنامه الحیات، عبدالله اسکندر، هشدار داده است که مراقب باشد که از شیرین جلوه دادن سخنان ایرانیان در سرزمین فراعنه، بر حذر باشد. گرم شدن دوباره روابط ایران و مصر انتقاد آمریکا و اسرائیل را برانگیخته است. مصر، دومین کشور بزرگ دنیا بعد از اسرائیل است که از جانب آمریکا کمک دریافت مي کند؛ همچنین اولین کشور عرب است که در سال 1979، پیمان صلح با اسرائیل را امضا کرد و به همین دلیل انور سادات هدف تیر خالد اسلامبولي و دوستانش در جهاد اسلامي قرار گرفت. جهاد اسلامي کساني بودند که به شکل گرفتن القاعده، کمک کردند.
تحلیلگران معتقدند که نزدیکي دو کشور، بعد از انتشار گزارش اصلاعاتي آمریکا که طبق آن ایران دیگر در پي تولید سلاح اتمي نیست، آسان تر شد. گفته مي شود که مبارک هم از اینکه آمریکایي ها را تحریک کند، خوشنود است.
در عین حال ایران هم سخت در تلاش است تا از اهمیت نقاشي دیواري خالد اسلامبولي، کم کند. در تهران هم مثل بقیه جاها، سیاست موسمي است: تلاش هاي قبلي براي برداشتن یا تغییر دادن نام خیابان خالد اسلامبولي با اعتراض گروهي که نگران گرامي داشتن نام "یکي از قهرمانان جنبش بین المللي اسلام" بودند، مواجه شد.
غلامعلي حداد عادل تصریح کرد:« این مشکل قابل حل است. این مسئله یکي از مسائل مورد بحث است، اما آنقدر مهم نیست». مصري ها از این شاکي هستند که این کار به شکلي سمبولیک، "تقدیر از تروریسم" است. مسلما باید تغییري اتفاق بیافتد.
منبع: گاردین 5 فوریه
