اميد معماريان
o.memarian@roozonline.com
‏
سيد محمد علي ابطحي، معاون رييس جمهوري در دولت سيدمحمدخاتمي، اشتهار دارد به اينکه خوش بين و آسان ‏گير است. اما اين روزها، وي که سياست را طي سالهاي گذشته به جاي دفترش دررياست جمهوري، از طريق وب ‏لاگش دنبال کرده نيز، سرحال به نظر نمي رسد. رد صلاحيت هاي گسترده اصلاح طلبان و کساني که با وي سالها ‏در دولت و ديگر بخش هاي اجرايي کشور همکار و دوست بوده اند، خلق اين روحاني ميانسال را نيز تنگ کرده ‏است. ابطحي درگفت وگو با روز مي گويد که تصميم به حذف اصلاح طلبان پيش از رد صلاحيت ها توسط هيات ‏هاي اجرايي گرفته شده است: "من اعتقادم اين است که دولت ازابتدا نمي خواسته ما درانتخابات حضور داشته ‏باشيم. وبي رودربايستي هم اين موضوع را اعلام کرده است."
‏

از او مي پرسم چرا دولت بايد هزينه ورود به بحث انتخابات را قبول کند و ازطريق هيات هاي اجرايي به ‏ردصلاحيت گسترده کانديداهايي که احتمال گرفتن راي ازمردم را دارند دست بزند؟ درپاسخ مي گويد: "بحث ‏قبول کردن هزينه نيست. بحث وجود افراطيوني است که در دولت وجود داشته اند. فرماندهان نظامي و جريانات ‏تندافراطي الان همه شان به عنوان فرماندار و استاندار کار مي کنند. دولت هم ابايي ندارد از اينکه هزينه اين کار ‏را بپذيرد. يک موقع مي ديديد که دولت ازچنين کارهايي ابا داشت و انجام دادنش برايش سخت بود، اما الان دولت ‏حتي علاقه مند است که هزينه رد صلاحيت اصلاح طلبان را به عهده بگيرد."‏

وقتي اين موضوع را مطرح مي کنم که براي مقابله با تهديدات داخلي وخارجي که دربرابرکشور وجود دارد، ‏برخي معتقدند دولت هرچه مي تواند بايد افراد بيشتري را زير خيمه نظام بياورد و با اين تئوري ردصلاحيت ها را ‏چگونه مي بيند، مي گويد: "اين بحث ها درزمان آقاي خاتمي مطرح بود ولي الان ديگر اين موضوعات مطرح ‏نيست." مي پرسم مگر چه فرقي کرده است؟ در پاسخ مي گويد: "آنها معتقدند که نظام محکم است و هرکسي ‏درنظام کارمي کند بايد درجهت تقويت مباني نظام کار کند و مردم هم بايد درعرصه هاي مختلف حضور داشته ‏باشند."‏

معاون رييس جمهوري در زمان دولت خاتمي درشرح ويژگي هاي ردصلاحيت بسياري از نمايندگان سرشناس ‏اصلاح طلب مي گويد: "طي دوسال گذشته با حذف مديراني که در کارهاي مختلف بودند، اين طور به نظر مي ‏رسيد که سيستم، دولت را يک نوعي تعريف کرده که هيچ مزاحمي براي خودش نداشته باشد. در انتخابات هم ‏طبيعي بود که اينها چنين تعريفي داشته باشند. شايد حجم گسترده رد صلاحيت ها براي بخش بزرگي از جناح ‏محافظه کار تعجب برانگيز بود اما درعين حال چارچوب کلي آن، چارچوبي است که از ابتداي روي کارآمدن اين ‏مجموعه همدست و يکدست جديد همواره از آن حرف زده اند وبي رودربايستي آن را اعلام کرده اند."‏

ابطحي که به تازگي چهارمين سال راه اندازي وب لاگش را جشن گرفته در شرح صراحت مواضع دولت مي ‏گويد: "وقتي درمورد رد صلاحيت ها مي پرسند و اعتراض کساني که رد صلاحيت شده اند – خيلي راحت اعلام ‏مي کنند که اصلا چرا اينها آمدند ثبت نام کردند؟ با توجه به اينکه اساسا ثبت نام کردن حق قانوني افراد است. اما ‏نکته اين است که آنها با اين بيان مي گويند ما گفته بوديم که به هيچ وقت قرار نيست در انتخابات شما را قبول کنيم، ‏اما شما آمده ايد ثبت نام کرده ايد. اين يک روش مشخصي است و البته نتيجه اوليه اش اين است که انتخابات معني ‏اش را از دست مي دهد و بنابراين امکان رقابت به معناي مصطلح آن وجود نخواهد داشت." ‏

سردبير وب لاگ پربيننده وب نوشت اين سخن سيدمحمد خاتمي، رييس جمهور سابق کشورمان، که ردصلاحيت ‏ها را "تسويه" خوانده بود چنين تفسير مي کند: "من تسويه شدن را به معناي ردصلاحيت هوشمند مي دانم."‏

مي پرسم مگر رد صلاحيت هم هوشمند وغير هوشمند دارد؟ توضيح مي دهد: "رد صلاحيت هوشمند به اين ‏معناست که افرادي درشهرستان ها ردشده اند که اميد به راي آوري آنها وجود داشته است. يعني کساني که ‏درشهرستان ها مي توانستند راي بياورند ورقيب جدي باشند به صورت کلي حذف شده اند. در برخي شهرستان ها ‏براي اينکه عدد ورقم زياد باشد. تعداد سه چهاربرابر مورد نياز آن شهرستان افراد اصلاح طلب را درآن حوزه ‏تاييد کرده اند که با هم رقابت کنند و بر اثر رقابت آنها، جناح محافظه کار بتواند راي بياورد. آنچه که آقاي خاتمي ‏نام تسويه روي آن گذاشته به اين معناست که امکان رقابت براي کرسي ها مختلف را ازبين برده اند و درحقيقت ‏اکثريت مجلس از همين الان در بسياري ازجاها ازنظر جناحي ودربرخي حوزه ها ازنظر فردي تعيين شده است."‏

يکي از نکاتي که در ردصلاحيت بسياري ازنامزد هاي انتخاباتي ازجمله مصطفي حاجي وزير آموزش وپرورش ‏خاتمي وبسياري ازنمايندگان فعلي مجلس بسيار مورد توجه قرار گرفته است، استناد هيات هاي اجرايي به موادي ‏بوده که پيش از اين هيات هاي نظارت مورد استناد قرار مي دادند. درواقع اين بار فيلتر در يک مرحله جلوتر ‏صورت گرفته است. ابطحي با اشاره به اين موضوع، ترکيب و نوع نيروهاي حاکم در دولت را مورد توجه قرار ‏مي دهد ومي گويد: "دستگاه اجرايي امروز يعني افراطي ترين بخش هاي کشور. اين شامل استانداري ها، ‏فرمانداري ها وبخش داري ها مي شود. درحقيقت طي دوسه سال گذشته افراطي ترين افراد دردستگاه اجرايي ‏بودند. آنها حتي انگيزه بيشتري نسبت به شوراي نگهبان براي ردصلاحيت کردن دارند." مي پرسم چرا حتي نسبت ‏به شوراي نگبهان که به صورت سنتي حذف کانديداها درآنجا صورت مي گرفته چنين تمايلي درهيات هاي اجرايي ‏وجود دارد؟ واو جواب مي دهد: "به خاطر اينکه جريان افراطي ترجناج راست در وزارت کشور و حوزه هاي ‏وابسته به آن وارد شده و مديريت را به دست گرفته است. "‏

اما آيا اين مجموعه مستقل ازهيات هاي نظارت عمل مي کند؟ ابطحي پاسخ مي دهد: "اينها کارخودشان را مي ‏کنند. قبلا هم همين طور بوده است. اگر معتقد باشند کساني ردمي شوند، آنها را رد مي کنند. کار وزارت کشور ‏ازاول همين بوده است. چون در دوره هاي بعد ازانقلاب وزارت کشور پديده رد کردن هاي سياسي را نداشت، ‏عملا شوراي نگهبان خودش دست به کارمي شد. اما همان گونه که گفتم افراطي ترين ها دردستگاه هاي اجرايي ‏وارد شده اند و وضعيت تغيير کرده است. قبلا هيات هاي اجرايي وظيفه خودشان را مي دانستند که درحوزه هاي ‏اجرايي مانند سن، مدرک تحصيلي، مواد مخدر و چيزهايي که در قانون شفاف است وغير ازمسائل سياسي ‏واعتقادي است عمل کنند، نه درحوزه هاي ناشفافي که مي توانست سياسي ونامحسوس هم باشد. ولي امسال انگيزه ‏اصلي دست اندرکاران اجرايي و افراطي ترين افرادي که دراين بخش هاي حضور دارند باعث شده است که ‏چنين اتفاقي بيافتد."‏

وقتي نظر سيدمحمدعلي ابطحي را درخصوص برنامه آينده اصلاح طلبان جويا مي شوم، مي گويد: "اعتقاد دارم ‏حتي اگر مجبورشويم افراد ناشناس را انتخاب کنيم ولي جريان اصلاح طلب بايد به صورت جدي درانتخابات ‏حضور داشته باشد." معاون رييس جمهوري دردوره خاتمي سخن خود را چنين به پايان مي رساند: "تلاش مي ‏کنيم با هربضاعتي که داريم راي بياوريم."‏

عکس: سايت شخصي محمدعلي ابطحي
http://www.webneveshteha.com‏/‏