‏بيست و ششمين جشنواره بين المللي فيلم فجر از فردا به طور رسمي کار خود را آغاز مي کند. جشنواره اي ‏که امسال بطور کامل دولتي است، سينماگران برجسته و مستقل سر سينماي ايران بغير از بهمن فرمان آراء ‏را از آن حذف کرده اند؛ اکثريت فيلم ها در چهارچوب فکري دولت احمدي نژاد قرار دارند و بقيه فيلم ها با ‏سانسورهاي 70 درصدي روبرو شده اند.
‏

نگاهي داريم به جشنواره اي که با همزمان باشروع آن نامه اعتراضي سينما گران ايران به سانسور بي سابقه ‏وسياست هاي فرهنگي وزارت ارشاد منتشر شده است.‏

‎‎سيماي يک جشنواره کا ملا دولتي‎‎

هيات انتخاب بيست و ششمين جشنواره بين المللي فيلم فجر - يکي از دولتي ترين و عجيب ترين هيات هاي ‏انتخاب بيست و شش دوره آن و به رياست نماينده رئيس جمهور و سردار وزير ارشاد - پس از تماشاي 106 ‏فيلم، 24 اثر را براي نمايش در بخش مسابقه جشنواره براي تعيين تکليف نهائي به دفتر وزير ارشاد فر ‏ستادند. ‏

وقتي "هنر روز" اين شيوه انتخاب را بطور اختصاصي به اطلاع افکا رعمومي رساند، وزير ارشاد بلافاصله ‏موضوع را تکذيب کردو روز بعد سايت فارس که توسط دفترفرهنگي سپاه اداره مي شود فهرستي از فيلم ها ‏را منتشر کرد.‏

برا ساس اطلاعات موجود هنوز تکليف اين فيلم هاروشن نيست و مديران جشنواره که حتي دبيرآن د رجريان ‏رويدادها نيست، براي اولين بار نمايش فيلم هاي ايراني را به هفته دوم موکول کر ده اند. باين ترتيب جشنواره ‏فردا با نمايش فيلم هاي بخش بين الملل کار خود را آغاز مي کند که از ايران 3 فيلم کنعان(ماني حقيقي)، آواز ‏گنجشک ها(مجيد مجيدي) و آتش سبز(محمد رضا اصلاني) در آن به نمايش در مي آيد که هر سه در شما ‏رفيلمهاي مذهبي مورد نظر "نظام" هستند.‏

‎‎فيلم هاي مذهبي‎‎

‏ فيلم هاي بخش مسابقه سينماي ايران رامي توان فيلم ها در يک نگاه به 3 دسته کلي تقسيم کرد.‏
‏ دسته اول فيلم هايي هستند که با اينکه بغير از دو فيلم – خسرو معصومي، کمال تبريزي –مضموني مذهبي ‏دارند، از ديدگاه سينمائي مي توانند قابل اعتناء باشند: همين سادگي(رضا ميرکريمي)، آتش سبز(محمد رضا ‏اصلاني)، کنعان(ماني حقيقي)، هامون و در يا و خداوند را حجي کن(ابراهيم فروزش)، هميشه پاي يک زن ‏در ميان است(کمال تبريزي)، آواز گنجشک ها(مجيد مجيدي)، باد در علفزار مي پيچد(خسرو معصومي)، ‏خاک آشنا(بهمن فرمان آرا) را مي توان جزو اين دسته طبقه بندي نمود. ‏

‏ گروه ديگر کارگردان ها و فيلم هايي هستند که همسو با سياست هاي ارشاد فيلم ساخته اند. تهيه کنندگان اين ‏فيلم ها يا عموما دولتي هستند و يا افرادي شخصي که از معتمدين دولت بوده و از آنها هزينه هاي ساخت فيلم ‏را دريافت کرده اند. در بررسي دقيق تر فيلم هاي اين بخش را نيز مي توان به کارهاي مذهبي يا به قول ‏ارشادي ها معناگرا تقسيم کرد و برخي ديگر را باز هم با تعريف دولت جديد در راستاي سينماي ملي که آن هم ‏به بيان تاريخ و انديشه هاي مذهبي مي پردازد و در بن به همان دسته اول معناگرا ختم مي شود.
‏

فيلم هاي اين دسته عبارتند از: آن مرد آمد (حميد بهمني)، احضار شدگان (آرش معيريان)، استشهادي براي ‏خدا (عليرضا اميني)، پرچم‌هاي قلعه كاوه (محمدنوري زاد)، تولدي ديگر (عباس رافعي)، جعبه موسيقي ‏‏(فرزاد موتمن)، در ميان ابرها (سيدروح اله حجازي)، ستايش (محمدرضا رحماني)، سهم گم‌شده (حسن ‏نجفي)، شب (رسول صدرعاملي)، فرزند خاك(محمدباشه آهنگر). ‏

‏ در اين بخش چند فيلم هاي ديده مي شود که کارگردان يکي از آنها محمد نوري زاد يا مسعود ده نمکي دوم ‏است. نوري زاد از نويسندگان کيهان وگردانند گان برنامه هويت است. کارگردان هاي اول اين بخش هم ‏کساني هستند که فيلمهائي باسرمايه دولت و باانديشه طالباني ساخته اند.‏

دسته سوم فيلم ها نيز جزء لاينفک سينماي ايران يعني فيلمفارسي ها هستند. فيلمفارسي هايي که در هيات هاي ‏تازه با شکلي مدرن ظاهر شده و البته در ارشاد دولت نهم از آثار برجسته به شمار مي روند: محيا (اكبر ‏خواجويي)، خواب زمستاني (سيامك شايقي)، حس پنهان (مصطفي رزاق كريمي)، انعكاس(رضا كريمي) نيز ‏در اين گروه جاي مي گيرند.‏

اين فيلم ها در حالي انتخاب شده اند که جمال شورجه کارگردان ارزشي "نظام" عضو هيئت دست راستي ‏منصفه مطبوعات و عضو هيات انتخاب گفته بود: "ما به هيچ وجه سليقه اي برخورد نکرده ايم و اين فيلم ها ‏چون ساختار خوبي داشته اند برگزيده شده اند" و اين در حاليست که عملا تمامي فيلم هاي متعلق به نسل تازه ‏سينماي ايران از حذف شدند. ‏

‎‎سانسور 70 درصدي‎‎

برخي از آثار سينمايي که انتخاب نشده بودند از همان لحظات اوليه اعلام ليست با و اکنش مطبوعات مواجه ‏شدند. به طور مثال 3 فيلم دايره زنگي ساخته پريسا بخت آور که به موضوع ماهواره در جامعه ايراني، صد ‏سال به اين سال ها کار سامان مقدم با داستاني ملودرام درباره وضعيت يک زن به نام ايران که 3 دهه زندگي ‏در ايران را پشت سر مي گذارد و آتشکار اثر محسن امير يوسفي که با بهشت، دوزخ و برزخ را به شکلي ‏طنزآميز تصوير مي کشد يک جاحذف شدند. ‏

شورايعالي تهيه کنندگان و کانون کارگردان هاي خانه سينما هم در واکنش به حذف اين فيلم ها وزارت ارشاد ‏را تهديد کردند که جشنواره را تحريم مي کنند و جعفري جلوه معاون سينمايي صفار هرندي با آنان تشکيل ‏جلسه داد تا قضيه را فيصله دهد. نتيجه پذيرش فيلمها با سانسور هاي عجيب و غريب بود.‏

‏ فيلم صد سال به اين سال ها با 30 دقيقه اصلاحيه و دايره زنگي با 70 دقيقه مورد حذفي رو به رو شد که در ‏تاريخ سانسور ايران بي سابقه است. اساسا معلوم نيست وقتي از فيلمي 120 دقيقه اي 70 دقيقه آن سانسور ‏شود چه از فيلم باقي مي ماند. ‏

هدايت فيلم تهيه کننده صد سال به اين سال ها همان ابتدا با اعلام اين مسئله فيلم را از جشنواره بيرون کشيد. و ‏مرتضي شايسته تهيه کننده فيلم نامه اي اعتراضي به وزارت ارشاد نوشت.‏

‏ در پي او منيژه حکمت وعليرضا داود نژاد کارگردانهاي مستقل سينماي ايران د رنامه هاي سرگشاده خود به ‏وزارت ارشاد معترض شدند.‏

و سرانجام د رآستانه برگزاري جشنواره بيانيه اعتراضي سينما گران انتشار يافت.‏