از تحريم هاي جدي خبري نيست
تحليلي از اينترنشنال هرالد تريبون - سه شنبه 9 بهمن 1386 [2008.01.29]
هفته گذشته، کاندوليزا رايس، پيشنهاد ديگري به ايران کرد که ممکن است رد شود. رايس که در داووس سخن مي گفت، اظهار داشت که آمريکا نمي خواهد که ايران "دشمن دائمي" اش باشد و اگر ايران برنامه سوخت اتمي اش را کنار بگذارد، روابط بهتر با تهران، ممکن مي شود.
ايران اين پيشنهاد مبهم و با شرايط سخت آمريکا را رد کرده است و به نظر مي رسد که اين بار تحت تاثير پيشنهادهاي آمريکا قرار نگرفته است.
تهران باز هم نسبت به قطعنامه هاي سازمان ملل و تحريم هايي که شوراي امنيت در نظر خواهد گرفت، بي اعتنايي کند. پيش نويس قطعنامه شامل تنبيه هاي جديدي است که از کشورها مي خواهد که اگر مشکوک شدند که اشيايي مربوط به برنامه هاي هسته اي در بار ايرانيان است، وسايل آنان را در کشتي ها و هواپيما ها بازرسي کنند. در اين پيش نويس از تحريم هاي جدي اقتصادي خبري نيست.
همه ما از اينکه آمريکا و اروپايي ها موفق شوند چين و روسيه را به امضاي قطعنامه تشويق کنند، شگفت زده شده و قوت قلب گرفته ايم. همه بازيکنان اصلي اين ماجرا به غير از آمريکا، دلايل اقتصادي زيادي براي خودداري از اعمال فشار به ايران دارند و جورج بوش هم کارها را مشکل تر کرده است؛ او با وجود آن که منابع اطلاعاتي خودش گزارش داده اند که ايران دست از برنامه پنهاني اش براي توليد سلاح اتمي کشيده، هنوز صحبت از جنگ جهاني سوم را کنار نگذاشته است.
اين موضوع که بعضي از کشورهاي اروپايي هنوز درباره تحريم هاي محدود تر صحبت مي کنند، باعث تعجب بعضي ها در ايران شده است. اما مسلما چين و روسيه هم از خطر ايران اتمي در هراسند. هر چه ايران بيشتر با شوراي امنيت مخالفت کند و به غني سازي اورانيوم ادامه بدهد، دانشمندانش به تبحر بيشتري در ساخت سلاح اتمي دست پيدا مي کنند. به نظر نمي رسد که ايران بدون تنبيه شديدتر و تشويق هاي قوي تر، دست از تلاش هايش بردارد.
حتي اگر قطعنامه پذيرفته شود، اروپا، آمريکا و کشورهاي حاشيه خليج فارس که گفته اند مانع دسترسي ايران به سلاح اتمي خواهند شد، بايد براي پر کردن چاله هاي اقتصادي شان بعد از تحريم ايران، تلاش کنند. آنها مي توانند با دستور دادن به بانک هايشان که ديگر با بانک هاي ايراني ملي و صادرات، کار نکنند، قدم اول را بردارند. سال گذشته، سختگيري آمريکا در مورد بانک ها مشکلات زيادي براي تجارت با ايران ايجاد کرد.
اما کيست که نداند که بايد روسيه و کشورهاي عرب، دست از رياکاري بردارند. روسيه با وجود اينکه پشت تحريم ايران ايستاده ، براي رآکتور اتمي بوشهر، سوخت هسته اي مي فرستد. عربستان سعودي، که به اندازه آمريکا از ايران اتمي وحشت دارد، ميزبان رئيس جمهور ايران، محمود احمدي نژاد، در مراسم حج امسال بود. هفته گذشته، حسني مبارک، رئيس جمهور مصر، که يکي ديگر از متحدان آمريکاست، اولين گفتگوي تلفني را با رئيس جمهور ايران در خصوص مسائل منطقه، انجام داد.
تشويق ايران به آمريکا مربوط مي شود. اينکه فقط از بهبود روابط صحبت شود، مسلما براي جلب توجه ايران کافي نيست. اگر ايران آمادگي داشته باشد، اقدامي بزرگ تر مثل فرستادن هيئتي بلندپايه به ايران که فهرستي از هداياي اقتصادي و ديپلماتيک را به اين کشور بدهند و برنامه زماني براي از سر گرفتن روابط کامل سياسي ارائه کنند، مي تواند اقدامي باورپذير تلقي شود.
ما نمي توانيم تضمين کنيم که سران ايران آمادگي چنين کاري را داشته باشند.
شايد بهتر باشد که پيامي براي مردم ايران درباره بلاهت رهبرانشان فرستاده شود. اين اقدام به بوش اين اعتبار را مي دهد تا از روسيه و چين و مصر و عربستان و بقيه کشورهايي که در اين فهرست هستند، بخواهد که براي متوقف کردن ايران، تلاش بشتري کنند.
منبع: اينترنشنال هرالد تريبون، 28 ژانويه
