مرحله تازه اي از رويارويي با ايران
رقابت هسته اي در خليج فارس - دوشنبه 8 بهمن 1386 [2008.01.28]
کوروش سليمي
دو هفته بعد از سفر جورج بوش رييس جمهور آمريکا به منطقه و در حالي که قطعي شده است که چند کشور عربي و حاشيه خليج فارس راه هائي براي خريد تکنولوژي هسته اي از اروپا پيدا کرده اند، تقريبا تمام سوخت نيروگاه بوشهر به ايران تحويل داده شد و معاون شوراي عالي امنيت ملي ايران از توليد 300 تن گاز هگزافلوريد اورانيوم خبر داد.
همزمان با سفر رييس جمهور آمريکا به منطقه خاورميانه، رسانه هاي دولتي ايران تمام تبليغات خود را متوجه اين نکته کردند که جورج بوش قصد داشته کشورهاي منطقه را عليه ايران بشوراند اما شکست خورده است. اما با روشن شدن ابعادي از قراردادهائي که آمريکا و فرانسه [که رييس جمهورش همزمان با جورج بوش در منطقه بود] با اعراب منطقه بسته اند اينک به نظر مي رسد با کنار نهاده شدن طرح جنگ و مقابله سريع با جمهوري اسلامي، کشورهاي عضو ناتو [با همراهي اسرائيل] طرح محاصره ايران توسط همپيمانان خود را پيش مي برد.
در واکنشي به اين احتمال، روزنامه جمهوري اسلامي در شماره يکشنبه خود به شدت به امارات و فرانسه تاخت که چرا قراردادي براي همکاري هاي نظامي و حضور ارتش هاي عضو ناتو امضا کرده و پاي آن ها را در دهانه هرمز باز کرده اند. اين روزنامه نوشت تاريخ منطقه از امارات به عنوان شيخ نشيني كه پاي ارتشهاي ناتو را به منطقه گشود و به آنها پايگاه نظامي داد به زشتي ياد خواهد كرد. پيش ازاين هم آمريكا و انگليس در برخي شيخ نشين ها حضور داشته اند ولي گشودن پاي ارتشهاي ناتو تازگي دارد و قابل اغماض نيست.
روزنامه هاي آمريکائي پيش از آن از توافق قطعي سارکوزي با مقامات اماراتي براي خريد تاسيسات هسته اي خبر داده و با چاپ عکس هائي از استقبال از جورج بوش و هم نيکلا سارکوزي در کويت نوشتند که اين دو موفق شده اند ميلياردها دلار براي فروش تسليحات مدرن و از جمله بمب افکن ها و مخابرات و هواپيماها قرارداد ببندند. روزنامه کيهان همان زمان در دو سرمقاله نارضايتي ايران را از انجام اين قراردادها نشان داد و نوشت شيوخ و روساي دولت هاي عرب به ملت هايشان خيانت کرده اند. اين در حالي است که برخي روزنامه هاي منطقه، عطش اعراب را به خريد هر چه بيشتر اسلحه ناشي از وحشت آنان از جمهوري اسلامي دانسته و از تغيير استراتژي آمريکا و هم پيمانانش در مقابله با جمهوري اسلامي خبر داده اند.
چرا غني سازي
همزمان با تحولات تازه اي که بحران هسته اي ايران را از التهاب انداخته اما در مواردي با ابهام روبرو کرده است ثمره هاشمي مشاور عالي رييس جمهور که به همايش داووس راه يافته بود در جمع بزرگان جهاني با طرح اين سئوال که "چرا ايران اصرار بر غني سازي اورانيوم دارد؟" گفت: "چرا نبايد طبق مقررات حاكم بر آژانس غني سازي را انجام دهيم؟ كدام مرجع بايد تخطي و انحراف اعضاء را گوشزد كند. آيا قانون و عدالت بر مجامع قانوني حاكم است؟ ايران با آژانس در يك همكاري متقابل پيش مي رود."
مشاور ارشد رييس جمهور در پايان در پاسخ اين سوال كه "آيا ايران حاضر است بازرسي هاي شديدتر را بپذيرد؟" با بيان اينكه همه فعاليت هاي ايران روشن و شفاف است، خاطر نشان كرد: چرا بايد ايران يك استثنا باشد؟ در واقع اين زياده خواهي هاي چند دولت تندرو است كه تمامي ندارد.
حاضران در داووس همان واکنشي را نسبت به اين سخنان نشان داده اند که نمايندگان پارلمان اروپا بعد از سخنراني هفته گذشته سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي - هر دو با اشاره به اين که ايراني ها سئوال را با سئوال جواب مي دهند اشاره کردهند که اين حرف ها تکراري است.
از سوي ديگر، مشاور ارشد رييس جمهور صدور قطعنامه جديد عليه ايران از سوي شوراي امنيت را از نظر سياسي و اقتصادي بي تاثير دانست و خواستار تجديد نظر دولتمردان آمريكا در مواضع خصمانه خود عليه ايران شد. ثمره هاشمي در حاشيه اجلاس داووس در گفتگو با شبكه تلويزيوني RT روسيه هم درباره احتمال صدور قطعنامه سوم عليه ايران گفت: اتهامات در قطعنامه قبلي از اساس باطل بود. ايران عضو آژانس و متعهد به NPT است و در قبال اين عضويت، تكاليف و حقوقي دارد. ايران تكاليف خود را انجام داده است و الان بايد به دنبال حقوق خودش باشد.
همزمان با اين سخنان وعيدي معاون شوراي عالي امنيت ملي که از جمله مديران شوراي عالي امنيت ملي است که با رفتن علي لاريجاني هنوز جاي خود را به کسي نداده در تهران در همايش فرماندهان و هاديان سياسي سپاه سخنراني کرد و گفت، عنوان کرد که با وجود تلاشهايي که براي محدود ساختن برنامه هسته اي ايران صورت گرفت، تاسيسات يو سي اف اصفهان فعال است و 3000 سانتريفوژ در تاسيسات زير زميني نطنز مشغول به کار هستند.
معاون بين الملل شوراي عالي امنيت ملي در آن قسمت از سخنانش که انتشار يافته به فرماندهان سپاه گفته اوايل بهار 1385 يک آبشار متشکل از 164 سانتريفوژ راه اندازي شد که براي اولين بار به ايران امکان داد غني سازي را تا حد 3.5 درصد انجام دهد.
آژانس بين المللي انرژي اتمي در ماه نوامبر گذشته در گزارشي تاييد کرده بود که ايران نزديک به 270 تن از گاز مورد استفاده در غني سازي را ذخيره کرده است.
جواد وعيدي گفت وقتي تعداد آبشارهاي سانتريفوژ ايران به 18 عدد رسيد، خاوير سولانا، مسئول روابط خارجي اتحاديه اروپا از مقام هاي ايراني خواست ايران در حد سه هزار سانتريفوژ باقي بماند و به آن اضافه نکند.
در چنين شرايطي صدور قطعنامه سوم شوراي امنيت قطعي به نظر مي رسد و گرچه روسيه گفته است که اين قرارداد همان نيست که آمريکا خواسته اما به نظر مي رسد چندان از طرح کشورهاي اروپائي دور نباشد. آمريکا، فرانسه، بريتانيا، روسيه و چين، (اعضاء دائم شوراي امنيت سازمان ملل متحد) و آلمان هفته گذشته اعلام کردند بر سر مباني قطعنامه جديد به توافق رسيده اند و از برخي ديپلماتها نقل شده است که تاييد اين قطعنامه توسط 15 عضو شوراي امنيت در ماه آينده محتمل است.
قرار است شوراي امنيت سازمان ملل متحد، در دو روز آينده پايان گيرد.
