موج سوم سرما و سيلي سرد زمستان
سراج پورعزيزي - دوشنبه 8 بهمن 1386 [2008.01.28]

ميگويند موج سوم سرما با سهميهبندي گاز از گرد راه رسيده است؛ در عوض وزير نيرو گفته است كه در صورت موافقت رئيسجمهوري طرحي در دست داريم كه در صورت تصويب در دولت! تعرفه برق استانهايي كه بر اثر قطع گاز از برق گرمايشي استفاده ميكردهاند، كاهش يابد.
و البته به نظر ميرسد كه اين كاهش تعرفه با قيمتهاي بخاري برقي كه شبانه در ميدانهاي شهرهاي بلور آجين به چندين برابر قيمت اصلي خريداري شده و نيز هزينههاي درماني و ايضا دور از جان شما كفن و دفن و اين اقلام را اضافه كنيد به اقلام ضروري خوراكي كه با چه قيمتهايي به فروش رسيده است! به اين ترتيب...
اما باز هم قرار است لشكر بيامان سرما هجوم آورد و <ننه سرما زنجير مرواريدش را پاره كند> خوب ما هم دلمان ميخواهد كودك شويم و زير پاهايمان <برفهاي پاك و دوشيزه قژوقژي خوش داشته باشد و پاهايمان بذر نقش بكرش را هر قدم در برفها بكارد> برگرديم و به پشت سرمان نگاه كنيم و لذت ببريم و بعد به خود بگوييم:
هر قدرم از خود نقش تازهاي هشتن
چه خدايا نه غروري در دلم ميكشت و ميانباشت
و البته اگر مثل دو موج گذشته "چهار ركن هفت اقليم خدا را در زماني بر هم نياشوبد."
به هر حال در شرايط كنوني كه دوباره سرما ميهمان كشورمان ميشود بدون شك بازخواني پرونده روزهاي گذشته تا حد زيادي وضع آينده را مشخص ميسازد.
در خبرها خوانديم و ديديم و شنيديم كه: وقتي دور تازهاي از سرما و برف در بخشهاي شمالي و غربي ايران آغاز شد. قطع گاز در بخش يا اغلب نقاط مختلف شهرهاي شمال و غرب ايران بويژه شهرهاي خلخال، مشكينشهر، مراغه، اهر، جلفا، هاديشهر، مغان، مياندوآب، بيلهسوار، اشنويه، مهاباد، پيرانشهر و برخي روستاها عرصه را بر همميهنان تنگ كرد. سرما همراه با زمينلرزههاي خفيف در شهرهاي تبريز، سيهرود، مهربان، صوفيان، كليبر، نير و بيلهسوار نيز بر نگراني و اضطراب شهروندان افزود.
راههاي ارتباطي در مناطق شهري و روستايي در شمال و شمال غرب قطع شد و به تبع آن انتقال سوخت، مواد غذايي و امدادرساني مختل شد، به طوري كه بنا بر اظهار مسوولان بيش از 200 كيلومتر از راههاي روستايي در آذربايجان شرقي بسته شده است.همچنين راههاي روستايي بيش از 100 روستاي آذربايجان شرقي مسدود شد و در شهرهاي مراغه و زنجان به ترتيب60 و 64 راه مواصلاتي روستاها در محاصره برف و كولاك قرار گرفتند.
آخرين تصميم در ادامه تصميمهاي قبلي، بركناري باقريان رئيس فرودگاه امام و انتصاب خلعتزاده معاون برنامهريزي و پشتيباني وي به جاي او بود. سوال اين است، اين تغيير چه دردي از آلام مردم مناطق بحران زده را دوا خواهد كرد؟آيا بركناري اين و آن براي مردم گاز و برق و انرژي و نان و راه و جاده و هواپيما ميشود؟ البته فاجعه در شهرستانها وسيعتر از تهران است.
گزارشهاي ديگر حكايت از صدها متر صف گاز مايع، كپسول گاز و نفت در برابر مراكز توزيع ميداد به طوري كه يك كپسول پيك نيك خانگي كه قبلا با 500 تومان شارژ ميشد در بازار سياه، به قيمت 2500 تومان به فروش رسيده است. بسياري ديگر از شهروندان ضمن اظهار گلايه شديد ازضعف مديريتي در توزيع فرآوردههاي سوختي، خواهان بازديد و حضور دولت، مديران عاليرتبه شركت نفت وگاز در مناطق شهري و به ويژه روستايي در شمال و غرب ايران بوده و از مسوولان تقاضاي رسيدگي فوري و حل بحران موجود را داشتند.
غلامحسين نوذري وزير نفت در قبال بحران قطع گاز در 18 استان كشور و صدها كارخانه بزرگ صنعتي گفت: علت اصلي ايجاد اين بحران تركمنستان است كه با بد اخلاقي صدور گازرا در بدترين شرايط قطع كرده است.
نوذري آمار كشتهشدگان در روسيه را براي نمايندگان ملت گزارش ميكرد. او <قطع گاز صنايع> را بزرگترين اقدام وزارت نفت در مديريت بحران عنوان كرد. در پايان وي به جاي وعده رفع مشكلات مردم خواستار يك ميليارد دلار بودجه ديگر براي سرمايهگذاري در صنايع بالادستي گاز شد. اخيرا هم مديرعامل شركت ملي نفت گفته است مساله مهم اين است كه ذخيره گاز بايد زميني انجام شود و در اين خصوص كارهاي مطالعاتي لازم صورت گرفته و چاهها حفاري شده است. ما بايد در تابستان ذخيره را انجام دهيم
از سوي ديگرآب آشاميدني بسياري از روستاها و برخي از شهرنشينان بر اثر شدت سرما قطع شد.
در اين ميان مردم مناطق سرمازده از رئيسجمهور ميخواهند بيپناهي مردم را درك كرده و از استانهاي اردبيل، زنجان، آذربايجان شرقي وغربي نيز بازديد كرده و راههاي مسدود شده روستاها شب يا شبهايي را در دماي 20 و30 درجه سانتيگراد در كنار كودكان روستاها و شهرها گذرانده و رنج و عذاب آنانرا از نزديك لمس كند. آنها از نمايندگان خود در مجلس ميخواستند، ضمن رسيدگي سريع به مشكلات، مسوولان دستاندركار را به مجلس فراخوانده و مقدمات چاره انديشي براي مردم گرفتار را فراهم كنند.
در چنين شرايطي، رئيسجمهور در سفر به شيراز اعلام كرد: <اطلاعاتي در دست دارد كه برخي از افراد در داخل كشور با تركمنستان صحبتهايي را داشتهاند و از آنان خواستهاند كه گاز صادراتي خود به جمهوري اسلامي ايران را قطع كنند تا يك جريان سياسي خاص در داخل از آن بهرهبرداري كند و تركمنستان هم به قيمت بالاي گاز دست يابد. اما در اين گيرودار شهروندان همچنان نسبت به اخبار دولتي بياعتماد بودند.
طي روزهاي اخير قيمت انواع وسايل گرمازاي نفتي و برقي به بيش از 2 يا 3 برابر قيمت قبلي رسيده است به عنوان مثال يك گالن 20 ليتري نفت به قيمت 6000 تومان در بازار شهرهاي سرمازده معامله شده است.
آنچه در ميان ناتواني مديران در سازماندهي تاكسيها پس از سهميهبندي بنزين بيشتر به چشم ميخورد. مسافران سرگردان و كلافه در سطح شهر است و سخنان آنها در خصوص سياستهاي اقتصادي دولت و افزايش قيمتها و سوءمديريت در مورد تاكسيها و اتوبوسها شنيدني بود.
اما تهران همه ايران نيست، پايتخت است و بيشترين امكانات در آن متمركز. اين پايتخت درمدت 10 روز با يك برف بزرگترين فرودگاهش فلج بود، ادارات و مدارسش تعطيل، وسايط نقليه اش فلج و مردمش در گوشههاي خانه با اندك امكان گرمايشي فراهم شده هر يك به گوشهاي پناه برده بودند.
در اين مدت فرودگاه امام نه فقط فلج، بلكه همه آنهايي كه در اين روزها، فرودگاه امام را ديدهاند شاهد مسافراني بودهاند كه ساعتهاي متمادي در آنجا گير كرده، نه امكان پرواز داشتند و نه امكان بازگشت.آنها شاهد فرودگاهي رها شده بودند.
32 نماينده هم در تذكرهايي جداگانه به وزير نفت، خواستار بررسي اتلاف ميلياردها تومان و صدها هزار ساعت وقت در اثر سوءمديريت در فرودگاه امامخميني و راهآهن تهران-اصفهان و ضعف عملكرد وزارت راه و ترابري در خصوص برفروبي محورهاي مهم مواصلاتي كشور در يك هفته اخير شدند.
بالاخره پس از بحران قطع گاز و برق در كشور، صداي برخي از نمايندگان در آمد و جلسه علني مجلس شاهد چندين مورد اعتراض و تذكر به دولت و بهخصوص وزارت نفت بود.
در اين بين مهرانگيز مروتي نماينده خلخال در نطق پيش از دستور گفت: مردم حوزه انتخابيهاش يك هفته است با سرماي 30 درجه و قطعي گاز دست و پنجه نرم ميكنند. اين نطق در هيچيك گزارش خبري دولت و روزنامههاي همسو منعكس نشد.
اميدوار رضايي، ديگر نماينده مجلس در اعتراضي شديد گفت: "کودكان مسجد سليمان به عنوان اولين دارنده گاز طبيعي از سرما ميلرزند و نشت گاز سمي موجب ناراحتي ساكنان اين شهر شده است." رضايي با انتقاد از هياترئيسه مجلس گفت: "هياترئيسه بايد در جهت رفاه مردم حركت كند و نه رضايت مسوولان."
31 نماينده با تذكربه وزراي نفت، بازرگاني و راه از ضعف عملكرد اين وزارتخانهها در قبال بحران برف انتقاد كردند و خواستار رفع مشكل مردم حوزههاي انتخابيه خود شدند.
به گزارش منابع خبري، منابع آگاه اعلام كردهاند كه به علت افت شديد فشار گاز و مصرف زياد اين انرژي در شهرهاي شمالي كشور گاز بيش از 11 هزار مشترك در تالش، 7400 مشترك در لاهيجان، 2500 مشترك در فومن و320 مشترك در سياهكل قطعشده است.
از سوي ديگر تامين نان مصرفي در برخي شهرها مشكلتر شده؛ بعضي نانواييها به علت بيگازي تعطيل شده و در بسياري از نانواييها هم قيمت نان چند برابر افزايش يافته و صفهاي طويلي در مقابل نانواييها به چشم ميخورد. قيمت نان در اروميه به 400 تومان رسيد و در خلخال هم هر بسته نان حدود 2 هزار تومان به فروش ميرسيد.
مديرعامل شركت اتوبوس راني تهران و حومه نيز در مورد توقف 2000 اتوبوس به ايسنا گفت: <در پي افت فشار گاز، 70 درصد (بيش از 2 هزار اتوبوس گازسوز) دچار مشكل سوختگيري شده وچرخه خدماترساني به مردم خارج شد.
سرپرست سازمان پزشكي قانوني كشور اعلام كرد 68 نفر طي روزهاي 16 تا 21 ديماه براثر مسموميت گاز، جان خود را از دست دادهاند. روابط عمومي و امور بينالملل سازمان پزشكي قانوني ايران به نقل از محمدحسين عابدي سرپرست اين سازمان خبر داد: روزهاي 16 تا 21 دي كه با كاهش شديد دما در سراسر كشور و استفاده بيشتر از وسايل گرمايشي مواجه بوديم آمار تلفات ناشي از مسموميت با گاز در كشور افزايش يافته است.
و اما مديرعامل سازمان بهشتزهرا از افزايش 15 تا 20 درصدي مرگ و مير در پايتخت در همان ايام خبر ميداد. محمد رضاييان سرما و يخبندان را در افزايش ميزان مرگ و مير موثر دانست و پيرامون مشكلات دفن فوتشدگان هم گفت: "با توجه به اينكه امكان برفروبي در قطعات به خاطر وجود قبور وجود ندارد، به همين دليل دفن متوفياني كه به عنوان مثال از ساليان قبل و حتي از 20 سال گذشته قبر خريداري كردند، دشوار است، به طوري كه بايد قبر خريداريشده را از برف و يخزدگي پاك كرده و سپس متوفي دفن شود كه اين امر مشكلاتي را در پي دارد." وي ميزان مرگ و مير زمستان امسال را در تاريخ بهشتزهرا"بيسابقه" خواند.
اما ميگويند سرمايي شديدتر در راه است هرچند كه سازمان هواشناسي پيشبيني اوليه خود را تكذيب كرد اما آيا اين سرما مشكلاتي به مراتب بيشتر را با خود به همراه خواهد داشت؟ در همين حال رئيس ستاد حوادث غيرمترقبه كشور اعلام كرد 42شهر كشور همچنان با مشكل افت فشار گاز شهري به ميزان 10تا 70درصد مواجه هستند و از سوي ديگر سازمان هواشناسي هم اعلام كرد موج جديد سرما از دوشنبه كشور را فرا خواهد گرفت. در همين حال هنوز خبري از آغاز مجدد صادرات گاز به تركيه يا ازسرگيري واردات گاز تركمنستان به ايران منتشر نشده است.
خواهناخواه سرما، تمام خواهد شد، فاجعهاي كه طي 10 روز مملكت را فلج كرد آيا مشكلات عديده ديگري در راه است؟
منيع: اعتماد ملي، بهمن
