کودکان آوشويتس
خسرو ناقد - یکشنبه 7 بهمن 1386 [2008.01.27]

امروز ۲۷ ماه ژانويه است؛ "روز جهانی يادبود قربانيان هولوکاست". ۶۳ سال پيش از اين، با پيروزی نيروهای متفقين در جنگ جهانی دوم و هنگامی که دورازههای اردوگاه آشويتس در جنوب لهستان کنونی گشوده شد، يکی از دهشتناکترين صحنههای جنايت عليه بشريت در برابر چشم جهانيان نمايان شد. از سال ۱۹۴۰ ميلادی، بهمدت پنج سال، دهها هزار نفر از يهوديان و مخالفان فاشيسم هيتلری، فقط در اتاقهای گاز اين اردوگاه بهقتل رسيدند و در کورههای آدمسوزی سوختند و خاکستر شدند.
شعری را که در زير اين يادداشت میخوانيد از رُز آوسلندر، شاعر آلمانیزبان يهودی است که برای کودکان بیپناهی سروده است که در ارودگاههای مرگ آوشويتس Auschwitz، داخاو Dachau، ماوتهاوزن Mauthausen و برگِن- بلزن Bergen-Belsen در وحشت و ظلمت زيستد و سرانجام نيز در کورههای آدمسوزی نازيها سوختند.
نمیدانم، اما شايد اگر رُز آوسلندر زنده میبود و ستمی را که امروز بر کودکان فلسطينی روا میشود میديد، زبان بهاعتراض میگشود.
از من دور باد که حتی در گوشهای از ذهنم بخواهم ابعاد دهشتناک فاجعهی عظيم کشتار مليونها انسان در جنگ جهانی دوم و ابعاد ترسناک "ماشين نسلکشی صنعتی" رژيم فاشيسم هيتلری را که نازيها به قصد "حل نهاييِ مسئلهی يهود" براه انداخته بودند، با ظلمی که بر کودکان و مادران فلسطينی میرود، با هم قياس کنم. اما شبی که خبر خاموشی نوار غزه و بستن مرزها و نرسيدن آذوقه و دارو را در خبرها شنيدم و فرياد شبانهی کودکان بیگناه و ضجههای مادران بیپناه فلسطينی آرام و قرار از من گرفت، سخن اريش فريد که او هم شاعر بود و آلمانیزبان و يهودیتبار، و همعصر و همراه رُز آوسلندر، در گوشم طنين افکند که در يکی از سرودههای دفتر شعرش بهنام "بشنو اسرائيل!" خطاب به همکيشانش میگويد: وقتی ما را تعقيب میكردند/ من يكي از شما بودم/ چگونه میتوانم يكی از شما بمانم/ اينک که شما خود تعقيبگر شدهايد؟
ترجمه شعر رُز آوسلندر را بهفارسی بخوانيد!
کودکان آوشويتس
در سايه مادرانشان
وحشت آموختند
کودکانِ شب
در خانهی چشمانشان
لانه کرد
مرغ گرسنگی
و ترس بر گونههايشان
سايه افکند
در ظلمت شبانه.
