ميترا نيكزاد

‏"ميرحاجي قره" پيرمرد گميشاني به دليل انتقاد به عملكرد دولت و نيروي انتظامي در برخورد خشونت آميز ‏با صيادان تركمن، دستگير شد.‏

به گزارش خبرنگار روز، او كه در حين يك گپ دوستانه و خودماني در جلوي يك مغازه در گميش تپه ‏‏(گميشان)، جملاتي انتقاد آميز در مخالفت با اين كشتار و دستگيري ها به زبان آورده بود توسط لباس شخصي ‏ها شناسايي و به دست نيروي انتظامي بازداشت شد. ‏

آخرين اخبارحاكي است تشكيلات نيروي انتظامي و اطلاعات در بندرتركمن و گميشان و روستاهاي اطراف ‏آن تا آن جا فعال شده اند كه حتي به پيرمرداني كه گاه از خانواده مقتولان يا زندانيان هستند نيز، اجازه انتقاد ‏درصف نانوايي، درقهوه خانه يا مغازه اي را نمي دهند.‏

اين خانواده ها كماكان حتي اجازه پرس وجو در باره جوانان خود را كه طي سه هفته اخير دستگير شده اند، ‏ندارند و نسبت به وضعيت فرزندان، شوهران و برادران زنداني خود در بيخبري كامل به سر مي برند. سخت ‏گيري ها درچند شهرساحلي تركمن نشين استان گلستان تا آن جا شدت گرفته كه تلاش سازمان هاي بين المللي ‏مدافع حقوق بشر در تركمن صحرا نيز براي يافتن اطلاعات ابتدايي مثل احراز هويت وتعداد ومحلي دستگير ‏شدگان به جايي نرسيده است. اين عده به دنبال اعتراض به مرگ صياد 18 ساله تركمن حسام الدين خديور كه ‏دريك تصادف با قايق "ماموران شيلات" و "حراست دريا" كشته شد، دستگير شده اند، اما از حقوق قانوني يك ‏زنداني مانند داشتن وكيل، آگاهي دادن به خانواده از وضعيت خود و ملاقات و محاكمه قانوني محروم هستند.‏

يكي از اهالي گميشان كه نخواست نامش فاش شود در اين باره به خبرنگار روز گفت: "چرا بايد سفره تركمن ‏آنقدر خالي باشد كه مجبور شود جاتش را براي پر کردن آن از دست بدهد؟ آن هايي كه كشته مي شوند، يك ‏بار مي ميرند، اما برخي نمي ميرند، ولي همواره خود وخانواده هايشان با «خيال مرگ» به دست ماموران ‏زندگي مي كنند."‏

درهجدهمين روز از ماه اكتبر 1992 عكسي در "‌مجله بين المللي شيلات" به چاپ رسيد كه شايد با نگاهي به ‏آن، مطالبات شهروندان بندرتركمن، گميشان، خواجه نفس و ديگر مناطق نوار ساحلي خزر قابل فهم تر باشد. ‏عكس مورد نظر پيرترين و گران ترين ماهي خاويار جهان را كه در گيش تپه صيد شده بود نشان مي دهد. ‏براساس محاسبات انجام شده، ماهي مذكور كه تقريبا 3 تا 4 برابر يك انسان معمولي جثه و يكصد سال سن ‏داشت، درحدود 140 هزار دلار خاويار درشكم داشته و درآب هاي خزر وبندر گميشان صيد شده است.‏

‏ براساس گزارش آن روز "مجله بين المللي شيلات"، درآمد ساليانه شيلات ايران از راه فروش خاويار، 80 ‏ميليون دلار است كه بنا به آمارهاي جديد، اين رقم به بيش از 120 ميليون دلار رسيده و درهمين حال ‏براساس داده هاي آماري، ‌نرخ بيكاري در بندر تركمن و روستاهاي اطراف در حدود 50 درصد است. ‏

اين در حالي است که به تصريح کارشناسان، حتي اندك كارخانه هاي قبل از انقلاب 1357 نيز اغلب غير ‏فعال شده اند و صنعت فرش تركمن نيز كه مي توانست با حمايت مسئولان، رونق خود را حفظ كند، امروز در ‏ركود به سرمي برد. ‏