حمید احدی ‏

دو هفته بعد از اوج گیری سرما و قطع گاز و کمبود نان و کالاهای اساسی، برای اولين بار طی 900 روز ‏ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد وی از صحنه های خبری دور نگاه داشته شده تا مخالف اعتراض های ‏عمومی مردم استان های مختلف کشور نباشد که از عدم مديريت و بی کفايتی مديران بی تجربه دولت وی به ‏فغان آمده اند، در همين حال زيان راه حل های مقطعی که رييس جمهور و مشاورانش برای پوشاندن بی ‏کفايتی های دولت مطرح کرده اند، یکی یکی آشکار می شود.‏

محمود احمدی نژاد که از ابتدای آغاز به رياست جمهور شعار خود را رفتن به ميان مردم قرار داد و با پخش ‏پول در سفرهای استانی کوشيد برای خود رای بخرد، در دو هفته گذشته در حالی از صحنه های خبری غيبت ‏کرده که در اولين روزهای قطع گاز و سرما سفری سه ساعته به مازندران کرد و وقتی خبر یافت که احتمال ‏برپاشدن شورش وجود دارد، که باعث عريان شدن میزان محبوبيت وی خواهد شد، به توصيه مشاورانش نه ‏تنها از سفر دست شست بلکه با لغو برنامه های ديگر کوشید در برنامه خبری حضوری نداشته باشد.‏

اما مردم وی را و وعده هایش را فراموش نکردند چنان که روز سه شنبه نماينده‎ ‎سقز و بانه با قرائت نامه ای ‏در پشت تريبون مجلس احساسات یک دختر 11 ساله سقزي را اشکار کرد که خواستار توجه‏‎ ‎رئيس جمهور و ‏دولت بـه مـشـكلات قطع و كاهش فشار گاز در سقز در دماي 27‏‎ ‎زير صفر شد.‏

به نوشته روزنامه همبستگی فخرالدين حـيـدري نماينده سقز و بانه ‏‎ ‎نامه‌ خطاب به محمود احمدي نژاد را چنین ‏خواند: من‎ ‎هيوا كلاس چهارم هستم. پدرم كارگر است. پدرم چهار روز است مريض است آخر‎ ‎گاز نداريم، ‏نفت نداريم و مادرم نمي‌تواند خياطي كند چون اتاق او گــرم‎ ‎نيسـت. آقـاي حيـدري شمـا چـرا در تهـران ‏نمي‌گوييد كه ما گاز نداريم تا‎ ‎پدرم بتواند خوب شود و برود سر كار. ما سردمان است من از شما مي‌خواهم به‎ ‎خانه ما و مدرسه ما بياييد كه شما هم سردتان شود. آن وقت شما به آقاي‎ ‎احمدي نژاد مي‌گوييد كه گاز براي ما ‏بفرستد و من به اميد شما هستم. حتما‎ ‎به آقاي احمدي نژاد بگو.‏

نماينده سقز و بانه با اشاره به سفر سه ساعته احمدی نژاد به مازندران پرسید پس چرا بعد از چهار سال‎ ‎قطع ‏گاز و بحران در استان كردستان به ويژه شهرستان‌هاي سقز و بانه و‎ ‎پيگيري‌هاي مداوم مردم و آگاهي مسئولا ‏ن ذيربط هرگز چنين اتفاقي نيفتاد‎.‎‏ دريغ از سفرحتي معاون وزير. سوال اينجانب اين است كه آيا‏‎ ‎ما ديده نشديم ‏يا مهم نبوديم و يا فراموش شده ايم؟ ‌ ‌‏

این نماينده کرد در ادامه اظهار داشت همه شما كوه و كوهستان را ديده‌ايد و شنيده‌ايد و مطمئنم‎ ‎اگر يك بار فقط ‏يك بار اجساد زغال شده آن دختر و پسر خردسال و جوان 18‏‎ ‎ساله سقزي كه در عيد قربان پارسال به علت ‏استفاده از سيستم معيوب گرمايي و‎ ‎قطع گاز جان خود را از دست دادند را مي‌ديد بيشتر توجه مي‌كرديد‎. ‎‏‌‏‎ ‎
در جلسه سه شنبه نماينده کاشمر هم به صدا در آمد و با تاکید بر این که ‏‎ 14‎روز‎ ‎است كه مردم شهر و ‏روستاهاي كاشمر با افت شديد فشار گاز مواجهند گفت‌ مردم اين مناطق با سرماي 17 درجه زير صفر‏‎ ‎و با ‏حداقل وســايــل گـرمـايشـي، وقتي اكثريت مردم در سرماي شديد و با قطع گاز‎ ‎مواجهند، مسئولان اجرايي ‏نگويند 80 درصد مردم گاز دارند‏‎.‎

در مقابل تذکرها و سئوالات نمايندگان که زير فشار شدید مردم از دولت میخواهند از دادن آمار نادرست و ‏اغراق آمیز دست بردارد و حقايق را به مردم بگوید و از جمله علت واقعی قطع گاز را، هواداران دولت به ‏تکنيک جالبی دست زده اند. آنان بدون مطرح کردن نام خود به تهديد نمايندگان افشاگر دست می زنند چنان که ‏ایسنا در خبری از قول سخنگوي جبهه‌ پيروان خط امام و رهبري، که نام وی در تمام خبر افشا نشده نوشته ‏ماموران دولت کار خود را خوب انجام می دهند سفر رئيس‌جمهورمان به استان‌هاي شمالي‎ ‎كمك موثري به ‏حل مساله در آن مناطق كرد . به گفته این سخنگو‌ دولت تمام سعي‏‎ ‎و تلاش خود را براي حل مشكلات كشور ‏به كار مي‌گيرد اما اخيرا برخي از‎ ‎نمايندگان متعلق به جناح رقيب در سخنراني‌هاي خود به صورت ‏غيرمنصفانه دست‎ ‎به تخريب و سياه‌نمايي مي‌زنند در حالي‌كه اينان نبايد براي تبليغات‎ ‎انتخاباتي تلاش‌هاي ‏دولت براي حل مشكلات را ناديده بگذارند.‏

مافیا برعکس ‏

در ميان اخبار و گزارش هائی که از سرما و کمبودها منتشر می شود تاکيد بر ناهماهنگی هائی است که بين ‏ارکان دولت وجود دارد و يک سال بعد از طرح های مدیریتی برای دادن استقلال تصميم گیری به استان ها و ‏مدیریت های شهری، ميلياردها زيان اولين نشانه های اولين بحران است. بی عملی سیاست خارجی در برابر ‏ترکمنستان – که از نشانه های روشن سیاست خارجی غوغائی دولت احمدی نژادست – که به باج خواهی ‏علنی در زمستان پرداخته و ناگهان طلب دو برابر بهای گاز کرده است، یکی از دلايل غيبت احمدی نژاد از ‏صحنه های خبری است. چرا که به طور طبیعی چنين رخدادی بیانگر ناکامی سیاست خارجی دولت وی است. ‏آخرين باری که احمدی نژاد در اين باره سخنی گفت پشت درهای بسته ملاقات با نوحه خوانان و وعاظ شیراز ‏بود که آن جا ادعا کرد اسنادی در دست دارد که نشان می دهد کسانی از داخل به ترکمنستان توصیه کرده اند ‏گاز ایران را قطع کند.‏

اين ادعا درست در زمانی اتفاق افتاد که ادعای پرسروصدای قبلی رييس دولت در مورد مافيای نفت به جای ‏مضحکی رسیده است چرا که دو سال بعد از ادعاهای دولت و روزنامه کيهان، درست زمانی که دادگاهی عليه ‏دو مدير بخش گاز به اتهام رشوه حکمی صادر کرد، وزیر نفت به اعتراض نسبت به اخباری که درباره تخلف ‏ها در نفت و گاز منتشر می شود.‏

دیروز به گزارش ایسنا سخنگوي قوه قضاييه در پاسخ به اظهارات اخير وزير نفت در مورد اعلام تخلف مديران ‏سابق شركت گاز از سخنان نوذري ابراز تعجب كرد و گفت انتظار اين بود كه دوستان در وزارت نفت از رسيدگي به ‏اين تخلف كه از سوي سازمان بازرسي كل كشور كشف شده، ابراز خوشحالي كنند نه آن‌كه با ابراز گلايه، خستگي ‏همكاران قضايي را در روند رسيدگي به پرونده‌هاي مفاسد اقتصادي مضاعف كنند‎.»‎

صادرات بی جا

دومين موضوعی که ناکامی دولت احمدی نژاد را آشکار ساخت بلاتکليفی اين دولت در برابر مساله صادرات ‏گازست که به گفته کارشناسان قديمی با توجه به نيازهای داخلی و نياز چاه های نفت به تزریق گاز، گسترش ‏صادرات آن توجیه ندارد. امری که دو سال بعد از انتشار آن از قول اقتصاددانان و استادان دانشگاه، مرکز ‏پژوهش های مجلس هم تائيد کرد و از دولت خواست از بستن قراردادهای بيش تر خودداری کند. ‏

هفته گذشته و درست در زمانی که کمبود گاز روشن شده بود خبرگزاری دولت خبر داد که وزير نفت در ‏سوريه قرارداد تازه ای برای صادرات گاز امضا کرد.‏

پروژه های صادرات گاز که هر از گاهی دولت و وزارت نفت با هیاهوئی تبلیغاتی از به ثمر رسیدن آن خبر ‏می دهند، همواره با نگرانی کارشناسان توام می شود چنان که وقتی با وجود خارج شدن هند از خط لوله صلح ‏که قرار بود بین ایران و پاکستان و هند امضا شود، دولت احمدی نژاد مشغول مذاکره برای دادن تخفیف به ‏پاکستان بود نژاد حسينيان عضو قديمی کابينه های مختلف که تا همين اواخر این پروژه را پیش می برد افشا ‏کرد که تخفيفی خارج از اندازه دارد داده می شود فقط برای تبلیغات و نشان دادن کارآمدی دولت. این ‏افشاگری که با واکنش عصبی و توهين آمیز وزیر سابق نفت همراه شد اما تلنگری بود که سازمان های ‏بازرسی و ناظر را وارد ماجرا کرد. گرچه از فشارهای رییس جمهور و مشاورانش که بدون توجه به نتايج ‏کار خود مدام در جست و جوی منابع مالی جدید هستند، کمتر نشده اما گویا در بدنه کارشناسی وزارت نفت ‏جرقه ای خورده است. چنان که روز سه شنبه در جلسه مجلس غلامحسین نوذری وزير نفت در پاسخ ‏نمايندگان اقليت فریاد زد «با شيوه‌اي كه در حال حاضر گاز مصرف مي‌كنيم حتي يك مترمكعب هم براي صادرات گاز ‏باقي نمي‌ماند . زمانی که جواد جهانگيرزاده نمايندهء اروميه و رشيد جلالي، نمايندهء شاهرود در خصوص کمبود گاز ‏تزریقی به چاه های نفت گفتند و به صدمه ای اشاره کردند که از این راه به اقتصاد کشور وارد می شود جواب این بود ‏‏«حساسيت من در خصوص تزريق گاز كم‌تر از شما نيست»، و بعد از آن آماری فاش شد که کارشناسان بر ان انگشت می ‏نهادند و دولت تکذیب می کرد. به گفته وزیر نفت در دو سال گذشته تزریق گاز به چاه های نفت نسبت به برنامه کاهش داشته ‏چرا که به گفته وی «بخش عمدهء ميزان گازي كه در كشور توليد مي‌شود براي مصرف خانگي و تجاري اختصاص ‏مي‌يابد و با اين وضعيت گاز توليدي در راستاي برنامهء اصلي كه براي صنايع انرژي‌بخش كه توليد ثروت مي‌كنند، ‏مصرف نمي‌شود.‏

در همين زمان وزارت نفت خبر داد با افزايش مصرف گاز، تزريق گاز به چند ميدان نفتي در جنوب كشور قطع يا كاهش ‏يافت‎. ‎گاز تزريقي به ميدان‌هاي نفتي كرنج، پارسي و كوپال به طور كامل قطع شده ولي در ميدان مارون به يك سوم ‏كاهش يافت‎. ‎‏ جالب تر این که اعلام شد براساس برنامهء رسمي وزارت نفت، تراز گاز توليدي كشور در قبال مصرف ‏كنوني حداقل تا 10 سال آينده منفي است. و اين جا بود که سردبیر آفتاب یزد پرسید پس چرا با اين وجود وزارت نفت با ‏كشورهاي مختلف براي صادرات گاز وارد مذاكره و قرارداد می شود‎. ‎

صدمه اساسی ‏

سومين نکته ای که کارشناسان درباره آن تذکر می دهند و از آن به عنوان "هزينه مردم فريبی" یاد می کنند، ‏تصميم های خلق الساعه ای است که دولت در مقابل سرما اتخاد کرد که بدون توجه به توجیهات فنی و ‏کارشناسی آن ها در حقيقت مشکل را به جای ديگر با چند برابر انتقال داد.‏

همزمان با بازدید سه ساعته احمدی نژاد از مازندران نهاد تبلیغاتی دولت اعلام داشت که به دستور رییس ‏جمهور قرار شده خط لوله عسلويه به استان قدس رضوی انشعاب تازه ای برپا کند که به مازندران برود. اين ‏دستور که فقط در یک بخش خبری پخش شد و بلافاصله با تذکر متخصصان و یادآوری غیرممکن بودن چنین ‏کاری از دستور تبلیغات خارج شد، به گفته یک کارشناسان طراحی صنعت نفت چنین نشان می داد که هيچ ‏بررسی کارشناسی و علمی برای لوله کشی وجود ندارد و کاری است در حد لوله کشی اب انبار که آن هم البته ‏نیاز به محاسبات پیچیده دارد. چه رسد که روزنامه تبلیغاتی ایران نوشته بود که رییس جمهور دستور داده لوله ‏تازه گاز تا دومین سفر استانی دولت به مازندران آماده شود.‏

اما دستوری که امکان اجرا پیاده کرد قطع گاز مراکز تولیدی و کارخانه ها بود که همزمان با آن میلیاردها ‏برای واردات کالاهای اساسی از صندوق ذخیره ارزی برداشت شد. کاری که به گفته کارشناسان روزی ‏ششصد میلیارد تومان به اقتصاد ایران لطمه می زند. حسین عبده تبریزی اقتصاد دان و مدیر سابق بورس ‏تهران در مقاله ای سرما و برف را با بخش خصوصی سنجیده و نوشت "دست‌اندركاران بازار سرمايه و به ويژه ‏سرمايه‌گذاران به طور دايمي شكايت كرده‌اند كه پس از فروش سهام شركت‌هاي دولتي، دولت حمايت‌هاي خود را از اين ‏شركت‌ها قطع كرده و منافع سهامداران را در نظر نمي‌گيرد.‏

مدیر سابق بورس تهران تاکيد کرده که با تصميم جديد دولت به قطع گاز و برق كارخانه‌ها و به ويژه واحدهاي توليدي ‏انرژي‌بري چون فولاد و سيمان، نگراني جديدي براي سهامداران به وجود آورده است. سهامدار سيماني كه سال‌هاي ‏طولاني شاهد واگذاري منافعش به بازار سياه بوده است و تحمل كرده كه با اعمال سياست كنترل قيمت، سود شركت‌هاي ‏سيماني كاهش يابد، اكنون شاهد تحول ديگري است. دولت تصميم گرفته است گاز كارخانه‌هاي سيمان را قطع كند تا حداقل ‏گاز به واحدهاي مسكوني برسد‎.‎
به نوشته آقای عبده هرچند اين تصميم كه كارخانه‌ها تعطيل شود تا منازل گاز و برق داشته باشند، از ديد ‏اقتصاد سياسي قابل فهم است، اما سهامداران اين واحدها به هيچ‌وجه منطق اقتصادي اين تصميمات را ‏نمي‌پذيرند و نمي‌دانند كه چرا بايد هزينه‌هاي چنين تصميمات غيراقتصادي را بپردازند كه در عين حال به ‏زيان اشتغال است و نرخ رشد توليد ناخالص داخلي را هم كاهش مي‌دهد. برف و سرماي زمستان 1386، به ‏دليل زيان‌هايي كه به واحدهاي توليدي وارد كرده است، مشكل ديگري از فرآيند خصوصي‌سازي واحدهاي ‏دولتي در ايران را به نمايش گذاشته است

اغراق تبلیغی

در غيبت رييس جمهور از صحنه خبری، مصطفی پورمحمدی که با سخنگوئی گهگاه خود مسئوليت ‏
وزير كشور در حالی که مردم مناطق مختلف هنوز گاز ندارند و نان و کالاهای اساسی شان هم دچار مشکل و ‏گرانی و کمیابی شده ادعا کرده در حوادث غيرمترقبه بروز دو تا سه درصد مشكلات ، طبيعي است و مردم‎ ‎بايد با صبر و بردباري به مسوولان روحيه دهند تا وظيفه شان را درست به‎ ‎انجام برسانند.‏

وزیر کشور بار ديگر ادعائی را مطرح کرد که در روزهای گذشته هر بار که مطرح شده کمی از ارتفاع و ‏اغراقش کاسته می شود. وی گفت بارش چنين برف سنگيني در شهر انزلي‏‎ ‎در ‪ ۳۳‬سال گذشته بي‌سابقه بوده و ‏همين مسوولان را غافلگير كرده است‎ . ‎‏ در روزهای اول گفته شد چنین برقی در سراسر کشور در پنجا سال ‏نباریده بود و وقتی ارشیوهای هواشناسی چنین چیزی را نشان نداد حالا مقامات دولتی به آمار جزئی بسنده ‏کرده اند مثلا میزان برف در انزلی.‏