به اروپا برو
نقدي از جروزالم پست به سخنان بوش - چهارشنبه 26 دی 1386 [2008.01.16]
جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا، روز یکشنبه در ابوظبي شدیداللحن ترین سخنراني اش را در طول سفر به خاورمیانه، ایراد کرد. بطور مشخص او طوري صحبت کرد که از یک ماه پیش، یعني بعد از انتشار گزارش اطلاعات ملي آمریکا، درباره ایران به این تندي صحبت نکرده بود.
بوش گفت:« ایران در حال حاضر، بزرگترین حامي تروریسم است، این کشور درحالي که شهروندان خودش با گراني و مشکلات اقتصادي دست به گریبان هستند، صدها میلیون دلار خرج تندروها در گوشه و کنار جهان مي کند. ایران با دادن سلاح و کمک کردن به گروه تروریستي حزب الله لبنان، امید لیناني ها را براي رسیدن به صلح، برباد مي دهد. با دادن کمک مالي به گروه هاي تروریستي دیگري چون حماس و جهاد اسلامي فلسطین، امید به صلح را در گوشه اي دیگر از منطقه، نقش بر آب مي کند. این کشور، براي طالبان در افغانستان و نظامیان شیعه در عراق، اسلحه مي فرستد».
رییس جمهور بوش در ادامه افزود:« حکومت ایران در مقابل سازمان ملل ایستاده است و با شفاف نکردن برنامه هاي هسته اي اش، ثبات جهاني را برهم زده است. به همین دلیل آمریکا تعهدات طولاني مدت اش را درباره امنیت خود و دوستان اش در خلیج فارس، محکم تر مي کند و از متحدانش در سرتاسر دنیا مي خواهد تا دیر نشده، با این خطر مقابله کنند».
این تصادفي نیست که بوش این سخنان را در خلیج فارس و با هدف اینکه کشورهاي عرب را از ایران بترساند ایراد کرده است، اما قابل درک نیست که چرا آمریکا با انتشار گزارش اطلاعاتي، بجاي محکوم کردن ایران و تحریم این کشور، نقش خود را با روسیه عوض کرده که همواره در پي آن است که برنامه هاي اتمي ایران را "صلح آمیز" نشان بدهد و نه گامی برای رسیدن به بمب اتمي.
ممکن است دولت هاي منطقه از لحن تازه بوش دلگرم شوند، اما آنها از مدت ها قبل، درس خود را آموخته اند و مي دانند که بهتر است به اقدامات آمریکا توجه کنند تا گفته هایش. این کشورها مي دانند که بوش تا یک سال دیگر از کاخ سفید مي رود و موضوع مهم این است که آیا جلوي ایران براي اینکه تبدیل به کشوري اتمي نشود، گرفته خواهد شد یا نه.
همچنین آنها مي دانند که مسئله اسرائیل و فلسطین در مقابل مانعي چون مبارزه با اسلامگرایان تندرو در جهان اسلام و کشور خودشان و غرب، هیچ است. این مسئله بر هر یک از سران کشورهایي که بوش در جریان سفرش با آنها ملاقات کرده است و یا خواهد کرد، روشن است که اگر به ایران اجازه داده شود تا به کشوري داراي بمب اتم تبدیل بشود، همه نیروهایي که در تلاشند تا مذاکرات تازه اسرائیل و فلسطین را بر هم بزنند، با هم متحد مي شوند و چشم انداز چیزي به نام صلح از بین خواهد رفت.
از این رو، دو تکه بزرگ در تلاش دیپلماتیک جدید بوش، مفقود شده است. اولین تکه در سخنراني عجیبش در ابوظبي از قلم افتاد. درحالي که بوش صراحتا از نیاز به آزادي بیشتر در سرزمین هاي عرب سخن مي گفت، تلاش براي عادي سازي روابط با اسرائیل را چنان که در سخنراني قبلي به آن پرداخته بود در نظر نیاورد.
به عنوان مثال در آناپولیس، بوش گفت:« کشورهاي عرب باید روابط خود را با اسرائیل عادي کنند و به همه نشان بدهند که باور دارند که اسرائیل جایي همیشگي در خاورمیانه دارد».
یک بار دیگر بوش در آمریکا در سخناني شجاعت انور سادات را که تلاش هایش منجر به عقد قرارداد صلح بین مصر و اسرائیل شد به رخ کشورهاي عرب کشید. اما در جاي خودش، زماني که بوش در همین کشورها سخنراني مي کرد، ترجیح داد در این مورد سکوت کند.
برداشتن این بار از روي شانه کشورهاي عرب که بخواهند کوچک ترین حرکتي براي اسرائیل انجام دهند، اشتباه بود. اگر کشورهاي عرب دیدار هایشان را با مقامات اسرائیلي، چه در اسرائیل، چه در کشور هاي خودشان، آغاز مي کردند، این علامت هشدار دهنده اي براي فلسطیني ها بود که به آنها مي گفت که زمان صلح رسیده است. بدون چنین حمایتي از سوي کشورهاي عرب، نه پول زیاد و نه حتي فشار مستقیم نمي تواند فلسطین ضعیف را که بدست تندرو ها چندپاره شده است، وادار به همکاري جدي براي رسیدن صلح بکند.
دومین تکه مفقود شده، تشویق بیشتر کشورهاي اروپا براي تحریم ایران است. بوش بیش از اینکه نیاز داشته باشد به منطقه سفر کند، باید به پایتخت هاي اروپایي برود و قاطعانه به آنها بگوید:« اگر خواهان صلح در خاورمیانه و جهان هستید، باید براي تحریم ایران به آمریکا بپیوندید».
اگر اروپا همین تحریم هاي اقتصادي و دیپلماتیکي را که آمریکا در مورد ایران بکار گرفته است، انجام بدهد، فشار بر ایران آنقدر وحشتناک خواهد بود که دست یابي ایران به بمب اتمي کاملا منتفي مي شد. اما چنین اتفاقي نخواهد افتاد، مگر اینکه بوش شخصا دیپلماسي اش در مورد ایران را تا حد اروپا و به همان اندازه که در روند مذاکرات صلح آناپولیس تلاش کرد، بالا بکشد. هرچه باشد، موفقیت آناپولیس بستگي به شکست دادن ایران دارد، نه چیز دیگري.
منبع: جروزالم پست 14 ژانویه
