بهای نفت در اوج، احمدی نژاد در قعر
نگاه تايمز بر آشفته بازار اقتصاد ايران - چهارشنبه 26 دی 1386 [2008.01.16]

برانون مدوکس
حتی بهای 100 دلار برای هر بشکه نفت نيز نمی تواند محمود احمدی نژاد را در مقام رياست جمهوری برای هميشه امن نگاه دارد. به نظر می رسد در اين عصر طلايی درآمد ها برای ايران، سوء مديريت اقتصادی سرانجام او را به پايين خواهد کشید.
منتقدان او از همان زمان انتخابات سال 2005 پيش بينی می کردند غفلت خودسرانه اش از اقتصاد کشور، او را به زمين خواهد زد. تا اينجای کار پيش بينی ها درست از آب در نيامد زيرا بهای نفت خيلی بيشتر از تخمين های قبلی بوده و او به طور اتفاقی از منازعه هسته ای با غرب سربلند بيرون آمده است.
انتخابات پيش روی مجلس در ماه مارس، بهترين برآورد از ميزان پشتيبانی ها از او خواهد بود و نيز تعيين اينکه آيا روحانيون و ساير قدرت های موثر خواهان خروج او از صحنه هستند يا خير. غرب هر جايگزين ديگری را از ديدگاه مناقشه هسته ای به او ترجيح می دهد و حتی اگر ايرانی ها ايستادگی در اين مورد را از مصاديق غرور ملی خود بدانند، ممکن است حالا به نقطه انتخاب فرد بهتری به جای او رسيده باشند.
وقتی احمدی نژاد به قدرت رسيد، قيمت هر بشکه نفت خام 60 دلار بود اما حالا دو سوم همين قيمت به بهای نفت اضافه شده است. کمتر رييس جمهوری اينقدر خوش شانس بوده است. اما همانطور که علی انصاری، استاد دانشگاه و کارشناس متخصص مسائل ايران در گزارشی برای موسسه بين المللی مطالعات استراتژيک آورده ، اين يک نعمت خدادادی برای ايران است. اين موضوع رهبران ايران را به خلاقيت و ملاحظات اقتصادی واداشته است. او می گويد: "يکی از دلايلی که جمهوری اسلامی توانسته در برابر طوفان های سياسی مقاومت کند ... اين بوده که مديريت اقتصادی محتاطانه و محافظه کارانه داشته است. نهايت دقت در پيش بينی بهای نفت به کار رفته است."
احمدی نژاد با اعتقاد خاص به اينکه مورد پشتيبانی خدا است، خود را در جايگاه استفاده از اين سابقه عقلانيت نديد. او در دو سال اول رياست جمهوری اش 120 ميليارد دلار درآمد نفتی داشته که بيش از کل درآمد آيت الله اکبر رفسنجانی در طول 8 سال دوران رياست جمهوری اش بوده است. با اينحال دولت او برداشت از صندوق ذخيره ارزی را که يادگار محمد خاتمی، رييس جمهور پيشين ايران است لازم دانسته است. به نوشته کتاب جديدی از کسری ناجی به عنوان "احمدی نژاد" و بر اساس اطلاعات بانک مرکزی ايران، احمدی نژاد در سال اول مبلغ 35/3 ميليارد دلار و در سال بعد 43 ميليارد دلار از اين صندوق برداشت کرده است.
با اين همه به چالش کشيدن او درباره اينکه پول را کجا خرج کرده، کار آسانی نيست. زيرا اغلب اين پول به سوی بنيادهای مذهبی و قراردادهايی که خود در آن نقش داشته سرازير شده است و هرگز تحت کنترل وزيران يا نمايندگان مجلس قرار نگرفته است. نتيجه قابل پيش بينی چنين هزينه هايی، افزايش نرخ تورم از 12 به 19 درصد بوده است. به خاطر تصميم ناگهانی او در افزايش حداقل دست مزدها به اندازه تقريباً پنجاه درصد، تعداد زيادی بيکار شدند. نقطه اوج نمايش جايی بود که به خاطر تصميم ناگهانی او در 27 ژوئن 2007 برای جيره بندی بنزين، وسايل نقليه دروسط راه متوقف ماندند. برای چهارمين کشور بزرگ صادر کننده نفت، اين واقعاً تحقيرآميز است. از سوی ديگر و در نزديکی زمان انتخابات مجلس ايران در ماه مارس، شواهدی از بروز اختلافات ميان احمدی نژاد و آيت الله خامنه ای، رهبر عالی مذهبی ايران، ديده می شود. منتقدان رييس جمهور که زمانی خاموش شده بودند، حالا اجازه پيدا کرده اند با بلندترين صدا انتقاد کنند. آنها می گويند نرخ واقعی بيکاری نزديک 20 درصد است و نه 10 درصد.
احمدی نژاد معتقد است به خواست خدا رييس جمهور شده است؛ منتقدان هم معتقدند به خاطر اقتصاد برکنار خواهد شد. هرچند هنوز اين پيش بينی جامه عمل نپوشيده، اما دلايل خوبی برای تحقق آن وجود دارد.
منبع: تايمز آنلاين – 15 ژانويه
