نگرانی از دخالت دولت در انتخابات
خبرسازی های جعلی و جمع آوری اطلاعات درباره نامزدها - سه شنبه 25 دی 1386 [2008.01.15]

ناصر ايراني
روزنامه جمهوري اسلامي در سرمقاله روز يکشنبه خود نسبت به "دخالت دولت در انتخابات" ابراز نگراني کرد. دخالتی که نگرانی از آن این روزها اذهان بسیاری از فعالین و گروه های مختلف سیاسی رابه خود مشغول کرده است. ناظران سیاسی به نوشته روزنامه های تهران حتی سپردن چاپ برگه های رای از سوی وزارت کشور به بخش خصوصی را بخشی از دخالت دولت در انتخابات دیده و نسبت به آن حساسیت نشان داده اند.
روزنامه جمهوری اسلامی در مقاله خود با يادآوري اينکه مسئولان شوراي نگهبان و دولت بايد "در بررسي صلاحيت داوطلبان به قانون عمل کنند و از چارچوب قانون تجاوز ننمايند" خواستار "بي طرفي مسئولان دولتي" و "بي طرفي تبليغاتي" شده است. این روزنامه با اشاره به بخشي از رسانه ها و امکانات تبليغاتي که در اختيار نظام است، تاکيد کرده است: "رسانه ملي به دليل آنکه به همه مردم تعلق دارد بايد کاملا بي طرف عمل کند و کار خود را روي تشويق مردم به حضور در پاي صندوق هاي راي متمرکز نمايد." اين روزنامه هشدار داده که "اگر اين اصول رعايت نشوند آراء مردم به طرف کساني متمايل خواهد شد که حقوق قانوني آنها رعايت نمي شود و چنين چيزي به هيچ وجه به نفع نظام و کشور و ملت نخواهد بود."
به نظر می رسد اخيرا اصولگرايان مجموعه اي از تحركات تبليغاتي را به كارگرفته اند كه خلاف آرمان هايي بوده است كه انقلاب اسلامي ايران منادي آن بوده است. درعمليات جنگ رواني كه اصولگرايان از رسانه هاي خود آن را دنبال مي كنند مي توان به خبرسازی های روزنامه های هوادار دولت درباره اصلاح طلبان اشاره کرد و از جمله اقدام روزنامه جام جام و یک خبرگزاري وابسته به جناح اصولگرا اشاره كرد که مصطفي تاج زاده عضو شوراي مركزي مجاهدين انقلاب با ارسال نامه اي به روزنامه جام جم نقل آن را تكذيب كرد. جام جم نوشته بود: " تاج زاده از اعضاي جبهه مشاركت گفته بود كه در صورت لزوم از ناظران بين المللي براي انتخابات دعوت مي كنيم" [ شنبه 22/10/86]، تاج زاده در تكذيب اين خبر براي روشن شدن افكار عمومي با نوشتن يك نامه شش بندي اعلام كرد كه وي پس از ثبت نام در مصاحبه با خبرنگاران كه مشروح آن در تارنماي بهارستان ( سايت ستاد ائتلاف اصلاح طلبان ) درج شده، گفته كه: "انتخابات مجلس هشتم يك آزمون بزرگ براي اصولگرايان و آقاي احمدي نژاد است كه آيا آنان خود را قيم مردم نابالغ مي دانند يا خدمتگزاران مردم بالغ و آيا اعتماد به نفس دارند تادر يك رقابت انتخاباتي حق انتخاب را به مردم بدهند يا نه قرار است داوطلبان را به صورت فله اي رد صلاحيت كنند و به صورت قطره چكاني تأييد صلاحيت". سپس اظهار اميدواري كرده كه "آقاي احمدي نژاد به اندازه كمونيست هاي آمريكايي لاتين و متحدين خود يعني آقايان چاوز، مورالس و اورتگا ظرفيت برگزاري انتخابات آزادو سالم را داشته باشد" و تأكيد كرده: "اميدواريم كه در اين انتخابات نمايندگان همه گرايش ها بتوانند حضور داشته باشد و انتخابات چنان سالم برگزار شود كه كسي به فكر دعوت از مراجع بين المللي براي نظارت بر انتخابات نباشد و اين امر صد در صد به عملكرد اصولگرايان بستگي دارد كه فارغ از نظارت بين المللي آيا حاضرند انتخابات را سالم برگزار كنند يا خير".
تاج زاده تاكيد مي كند كه جمله كذب فوق را اولين بار خبرگزاري فارس به نقل از يك خبرنگار نامشخص عنوان كرده است و اين خبرگزاري اعلام نكرده كه او اين جملات را كجا گفته و چرا هيچ خبرگزاري ديگري كه خبرنگارانش در مصاحبه حضور داشتند آن را نقل نكرده اند.
به نوشته اعتماد نيز يك نشريه سپاه اظهارات اخير سعيد حجاريان را در راستاي انقلابهاي مخملي دانست. دفتر سياسي سپاه در بولتن روزانه خود، مطلبي را با عنوان پيشنهاد براندازي خاموش حجاريان منتشر ساخته است. در اين مطلب با اشاره به سخنان حجاريان در زمينه انقلاب آرام در لهستان به رهبري لخوالسا آمده:" سعيد حجاريان با ابهام و اشاره به نخبگان حرف ميزند و شايد سخنان او براي همه مردم ايران شفاف نباشد". دفتر سياسي سپاه پاسداران با خيانت آميز خواندن نظريه انقلاب نارنجي مينويسد:" حجاريان خواهان حركتهاي شديد در قالب انقلاب نارنجي است اما از ترس مردم آن را در قالب انقلاب لهستان ارائه ميكند".
در چنین شرایطی ناظران سياسي اين سئوال را مطرح مي كنند كه با اين بهانه ها آيا چهره های اصلی اصلاحات در معرض تعرض های جدیدی قرار دارند؟
روزنامه تازه تاسیس كارگزاران نيز به ادعاي جديد فاطمه رجبي همسر سخنگوي دولت اشاره كرد كه راست سنتي را آمريكايي ذكر مي كند. كارگزاران نوشت:" در ادامه حملات به نيروهاي سياسي با محتواي تحتالحمايه آمريكا بودن پس از اصلاحطلبان و نيروهاي منتقد، نوبت به راست سنتي رسيد تا از سوي همسر سخنگوي دولت اين اتهام را متوجه خود ببيند. فاطمه رجبي در اين باره مدعي شد: اگرچه امروز بوش براي تسخير مجلس هشتم رسما از اصلاحطلبان ايران حمايت ميكند، اما در هدايت سنتيهاي مافياگر نيز كوتاهي نداشته است".
چرا افروغ نيامد؟
در مجموع رفتارهای غير اخلاقي منجر به آن شده كه برخي از اصولگرایان همچون دكتر عماد افروغ اعلام كنند كه درانتخابات شركت نمي كنند. افروغ به روزنامه اعتماد گفته كه علت عدم کانديداتوري اش در انتخابات مجلس هشتم، قرباني شدن اخلاق توسط سياست و فاقد پشتوانه نظري بودن رفتارهاي سياسي است.
نماينده تهران در مجلس هفتم و عضو ارشد اصولگرايان مستقل برخلاف برخي از همفکرانش همچون باهنر و توکلي بر وعده خويش باقي ماند و در انتخابات مجلس هشتم ثبت نام نکرد.عضو فراکسيون فرهنگي مجلس در گفت وگو با مهر دلايل نيامدنش به رقابت هاي انتخاباتي را چنين توضيح داد: "نيامدم چون مي خواهم کار علمي و روشنفکري انجام دهم. ظاهراً بر عکس شده و حقيقت گرايي ها فداي منفعت گرايي ها شده و جالب اين است که اين منفعت گرايي ها توسط عده يي لباس اخلاق بر تن کرده است. يعني اگر کسي حقيقت گراتر، ساده زيست تر و انقلابي تر باشد مورد اتهام واقع مي شود و اگر کسي در عمل منفعت گرا، ملاحظه کارتر و اهل تملق، ساکت و صامت باشد و توجيه گر وضع موجود، به وسيله مدعيان به عنوان يک چهره ارزشي جلوه داده مي شود."
افروغ با بيان اينکه "از نزديک شاهد بسياري از بي اخلاقي ها بوده و البته مايل نيستم مباحث شخصي خود را مطرح کنم"، خاطرنشان کرد:" وقتي شبنامه يي در مورد بنده جعل مي شود و به مقامات ذي ربط شکايت مي کنم و براي آنان مسجل مي شود که علاوه بر جعلي بودن، يک دستگاه اقدام به جعل اين شبنامه کرده و بايد اين اطلاعات را افشا کنند و نمي کنند، نمي دانم امور تا کي مي خواهد برپايه مصلحت اداره شود. آيا قرارمان از ابتدا اين بوده؟ آن روزي که ملت شريف شعار استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي سردادند، خون دادند و تمام آرزوهاي تاريخي خود را به پاي اين انقلاب هديه کردند و تبلور آن آرزوها را در اين انقلاب جست وجو کردند، آيا به دنبال بقا به هر قيمتي بودند؟"
اثبات شایعات
اما سايت نوروز، جانشین روزنامه ای به همین نام، و بیانگر نظریات جبهه مشارکت، اطلاعات ويژه روزنامه جمهوري اسلامي را تكميل كرد و از پروژه وزارت كشور براي ردصلاحيتهاي فلهاي خبرداد. براساس اخبار سايت نوروز،منابع مطلع در وزارت کشوراعلام كرده اند كه اين وزارتخانه كار گستردهاي را براي پروندهسازي عليه داوطلبان انتخابات و ردصلاحيتهاي فلهاي در هياتهاي اجرايي تدارك ديده است.در اين زمينه، يک منبع نزديك به وزارت کشور در گفتوگو با خبرنگار نوروز از ارسال نامهاي از سوي اين وزارتخانه به نهادهاي چهارگانه مسؤول بررسي مستندات و سوابق كانديداها ارسال کرده و از آنها مواردي را استعلام کرده که علاوه بر اينکه در انتخابات گذشته سابقه بررسي اين موارد وجود نداشته است، بلکه فراتر از مواردي است که به لحاظ قانوني براي بررسي صلاحيت کانديداها پيشبيني شده است.
به گفته اين منبع خبري، در نامه وزارت كشور كه ظاهرا از سوي سردار افشار رييس ستاد انتخابات ارسال شده، به وزارت اطلاعات، نيروي انتظامي، دادگستري و ثبت احوال براي نخستين بار اعلام شده كه ارسال مستندات و سوابق نامزدهاي انتخابات نه تنها در 5 روز تعيينشده در قانون، بلكه تا روز برگزاري انتخابات [24 اسفندماه] ممكن است.
اين منبع آگاه همچنين گفت:" وزارت کشور از مراجع جديدي نظير بسيج و سازمان بازرسي نيز استعلام کرده است. هدف از استعلام از سازمان بازرسي و نهادهاي مشابه آن است كه اگر کانديدايي در اين سازمانها پروندهاي دارد و هنوز حکم آن پرونده در دستگاه قضايي مشخص نشده است، از آن اطلاع يابد و عملا «اصل برائت» كه مجرميت افراد را منوط به حكم دادگاه صالحه ميداند، منتفي ساخته است".
آنطور كه اين منبع آگاه به نوروز خبر داده، وزارت كشور از دادگستري هم خواسته تا همه محکوميتهاي افراد اعم از مؤثر و غيرمؤثر را به هياتهاي اجرايي اعلام کنند. در نامه مذكور همچنين خواسته شده كپي همه پروندهها و همه صفحات پروندههاي افراد [چه حکم آنها برائت بوده باشد و چه محکوميت]، به اين وزارتخانه ارسال شود.
اين منبع آگاه افزود:" وزارت کشور همچنين خواسته است که مراجع مذكور، نوع اتهامات کانديداها، اظهارات و اقارير آنها در مراجع انتظامي و قضايي و تصميمات دادگاه را ارسال کنند كه اين مساله از يك پروندهسازي گسترده عليه نامزدهاي انتخابات با هدف ردصلاحيتهاي فلهاي حكايت دارد.
خطرات پيش رو
اما روزنامه جمهوري اسلامي تنها به اخبار مذكور براي هشداردادن درباره آنچه دخالت دولت درانتخابات نام مي نهد، اكتفا نكرد و درستون جهت اطلاع سه روز بعد از آن به مناقصه چاپ برگه هاي راي اشاره كرد. براساس اطلاعات این روزنامه همه ساله و در زمان انتخابات، چاپ برگه هاي راي توسط چاپخانه هاي دولتي و با حساسيت خاص چاپ مي شد ولی امسال وزارت كشور در اقدامي تازه با درج آگهي در روزنامه يك مناقصه عمومي براي چاپ آن برگزار كرده است.
به گزارش عصر ايران در اين آگهي كه توسط اداره كل پشتيباني وزارت كشور منتشر شده آمده است: "وزارت كشور در نظر دارد انجام عمليات ليتوگرافي چاپ باركدگذاري شماره گذاري صحافي و بسته بندي برگ هاي راي و تعرفه مورد نياز انتخابات را از طريق مناقصه عمومي واگذار نمايد". در ادامه اين آگهي كه در يكي از روزنامه هاي روز پنج شنبه درج شد، از كليه واجدين شرايط خواسته شده جهت دريافت اسناد و شرايط مناقصه حداكثر ظرف مدت 3 روز به ستاد مركزي وزارت كشور مراجعه كنند. اين كار در طول 28 سال گذشته بي سابقه بوده، زيرا مراقبت از اين برگه ها از حساسيت ويژه اي برخوردار است.
كارگزاران نيز با تاييد خبر روزنامه جمهوري اسلامي، محل انتشار آگهي وزارت كشور در باره مناقصه چاپ برگه هاي راي را روزنامه ايران ذكر و به نقل از يك مقام سابق وزارت كشوراعلام كرد كه در 28 سال گذشته چنين موضوعي بيسابقه است زيرا صرفنظر از اينكه برگزاري مناقصه، انتخاب پيمانكار و انجام مراحل چاپ، برش، باركدگذاري و غيره 40 ميليون برگه رأي در خوشبينانهترين حالت حداقل سه هفته وقت خواهد برد. آن هم در حالیکه این برگه ها باید حدودا يك ماه پيش از آغاز انتخابات در شهرستانها توزيع شود و لذا حساسيت ويژهاي براي مراقبت از چاپ اين برگهها نياز است. موضوعي كه واگذاري انجام آن به بخش خصوصي را بحثبرانگيز ميكند.به ویژه آنکه باید مراقب بود حتي يك برگه رأي از چاپخانه خارج نشود؛ کاری که قاعدتا در یک چاپخانه خصوصی دشوار است.
با اين همه به نوشته كارگزاران، مصطفي پورمحمدي از اقدام وزارت كشور در برگزاري مناقصه عمومي براي واگذاري مراحل چاپ، ليتوگرافي و باركدگذاري برگههاي رأي به بخش خصوصي دفاع كرده و گفته است: "قيمت براي ما مهم است. ما مناقصه برگزار ميكنيم و گروهي كه قيمت مناسبتري پيشنهاد دهد، انتخاب ميشود.به اين ترتيب هم كيفيت بالا ميرود و هم هزينه كاهش مييابد".
به نوشته كارگزاران حضور نيروهاي حراست در چاپخانه هم كه براي تامين امنيت مراحل مختلف چاپ لازم است، ميتواند مشكلاتي براي چاپخانه بخش خصوصي ايجاد كند. پورمحمدي اما معتقد است بخش خصوصي اين ظرفيت را دارد كه كار چاپ برگهها را برعهده بگيرد. تاكيد وزير كشور بر كاهش هزينههاست، در حالیکه بحث اصلی بر سر حساسیت این برگه هاست. و در برابر این حساسیت، پورمحمدي، که همه سابقه او به نهادهای امنیتی مربوط می شود، ميگويد:" ماموران حراست ما بر تمامي مراحل كنترل خواهند داشت".
بدون اینکه به این سئوال پاسخ دهد كه وزارت كشور چگونه مي تواند مردم را درباره برگزاري مناقصه متقاعد سازد و آيا ذكر قيمت، توضیحی متقاعد کننده است؟ همچنين وزارت كشور چگونه مي تواند ثابت كند كه شرايط مناقصه براي همه شركت كننده ها عادلانه بوده و منابع برخوردار از رانت، دخالتي در نتيجه مناقصه نداشته اند. و درنهايت اينكه در صورت نشت اطلاعات مربوط به چاپ برگه هاي راي، راي گيري سراسري كشور با چه سرنوشتي مواجه خواهد شد؟
