عاشورپور،صدای اقوام ایرانی
عصر شنبه در بیمارستان جم درگذشت - دوشنبه 24 دی 1386 [2008.01.14]

یاسمین منطقی
خبرگزاری های داخلی شنبه شب خبری را روی خروجی هایشان قرار دادند به این مضمون:"احمد عاشورپور - پيشکسوت موسيقي فولکلوريك - پس از دو ماه بستري بودن در بيمارستان جم تهران، امروز درگذشت."
خبرگزاری ایسنا در ادامه این خبر نوشت:"اين هنرمند بهدليل عوارض ناشي از کهولت سن و عفونت ريه در بخش عمومي بيمارستان بستري شده بود."
خبر این طور شروع می شد و در همان اولین سطرش تمام کسانی را که عشقی به موسیقی ایرانی، بخصوص موسیقی فولکوریک دارند، با غمی دوباره آشنا می کرد . کمی بعد تر هم خبر تکمیلی آمد که: "پيكر احمد عاشورپور امروز دوشنبه ساعت 10صبح از مقابل تالار وحدت در تهران، تشييع و براي خاكسپاري به زادگاهش بندرانزلی منتقل ميشود. "
هنرمندی ملی
بسیاری از ایرانی ها و علاقه مندان به موسیقی ملی و فولکوریک به خوبی " احمد عاشورپور" را می شناسند . آنها که سن شان به نیم قرن می رسد از صدای زیبا و تاثیر گذار او خاطره های بسیار دارند. جوان تر ها هم به نوبه خود، هر کدام یکی چند ترانه ی زیبای عاشورپور را شنیده اند. ترانه های جاویدانی مثل " جینگی جینگی جان" ، "آی لیلی"،"خروس خوان"،"مهتاب شبان"، " دریا طوفان داره" و... که نه فقط برای گیلکی زبان ها، بلکه برای تمام ایرانی ها و علاقه مندان به موسیقی ایرانی خاطره انگیز است. عاشورپور علاوه اجرا و بازخوانی ترانه های فولکوریک گیلکی، خواندن ترانه های فارسی و آذری زیادی را نیز در کارنامه خود دارد.
"
احمد عاشورپور" باسابقه ترین خواننده موسیقی فولکوریک، نود سال پیش در روز ۱۸ بهمن ۱۲۹۶ در غازيان بندر انزلی متولد شد. تحصيلاتش را تا دبيرستان در شهر زادگاهش سپری کرد و پس از آن برای ادامه تحصيل به دانشکده کشاورزی کرج رفت.
اين موسیقیدان ،خواننده و ترانهسراي گيلاني، تحصيلات دانشگاهي خود را در همان رشتهي مهندسي کشاورزي به اتمام رساند. او در سال 1322 ،نخستین سال تاسیس رادیو تهران، به ابوالحسن صبا معرفي شد و بعد از آن شروع به خواندن در رادیو کرد. او برای اجرای برنامه در رادیو تهران، با نوازندگاني چون مرتضي محجوبي و حسين تهراني یک گروه ارکستر کوچک تشکیل داد.همکاري مداوم عاشورپور با رادیو تا اواسط سال1325 ادامه پيدا کرد و پس از آن او با رادیو کمتر و به صورت پراکنده همکاری کرد
.
عاشورپور همکاريش با راديو تهران را در سال ۱۳۲۷ به دليل اعتراض به کنسرت مشترکی که عليه حزب دموکرات آذربايجان برگزارشد، قطع کرد. وی از جوانی از فعالان حزب توده ايران به شمار می رفت. او درسال ۱۳۳۲ برای شرکت درفستيوال جهانی موسيقی فولکوريک به"بخارست"، پایتخت رومانی رفت و در آنجا به عنوان يکی از برگزيدگان مورد تقدير قرار گرفت.
بازگشت وی به ايران مصادف با ماه های پس از کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ بود. عاشورپور هنگامی که به همراه چند نفر ديگر از بخارست به ايران آمد در زادگاهش انزلی دستگير و بيش از دو سال زندانی شد. پس از آزادی تا مدتی مجال ادامه موسيقی را نداشت اما در سال های ۱۳۳۶ تا ۱۳۳۸ بارديگر به همکاری به راديو پرداخت.
عاشورپور درسال 83 در گفت و گویی با روزنامه «گیلان امروز» بازگشتش به ایران و شروع دوباره کار موسیقی را این طور شرح داده بود:" بعد از كودتای شاه كه به همراه چند نفر ديگر ازبخارست به ايران آمديم، در انزلی دستگير شديم و به مدت دوسال در زندان بوديم و بعد از آزادی ديگر فعاليت چندانینداشتم. دو سال بعد از آزادی از زندان فعاليت چندانی در زمينهموسيقی نداشتم تا اينكه در زمان دولت آمرزيده مصدق، اينانسان ملی كه ما قدرش را نمیدانستيم، جوانی به نام «ناصحی» به جان من افتاد و به من اصرار كرد كه بايد با راديو همكاریكنم و البته ناصحی بود و ثمين باغچهبان. آنها گفتند اين يك وظيفه برای تو است زيرا بعضیها دارند موسيقی ما را خراب میكنند. برخی دارند حرف موسيقی ايرانی را با زبان موسيقیهندی، تركی استانبولی و غيره میزنند كه من هم به اصرار آنها به راديو رفتم
."
عاشور پور بيش از ۱۰ سال نيز در فرانسه زندگی کرد و در این سالها در شهرهای پاریس ، لندن و دو شهر آلمان کنسرت برگزار کرد که با استقبال زیادی هم روبرو شد. او در سال های پس از انقلاب به دليل سابقه عضويتش در حزب توده اجازه نیافت فعاليت مستمری در عرصه موسيقی داشته باشد؛ تا اینکه در سال ۸۲ به او اجازه داده شد در فرهنگسرای انديشه تهران کنسرت برگزار کند. در سال ۸۳ نيز به همراه گروه نکيسا به سرپرستی بابک ربوخه در رشت کنسرتی برگزار کرد که با استقبال فراوان علاقه مندان موسیقی رو به رو شد. در این سال همچنین او در شهر زادگاهش به اجرای برنامه پرداخت و ضمن اجرای موسیقی برای علاقه مندان، درباره اوضاع و احوال سیاسی کشور نیز به سخنرانی پرداخت که دلخوری مسولان شهر انزلی و استان گیلان را در پی داشت؛ چنانکه وقتی در سال ۸۴ قصد برگزاری کنسرت در شهر زادگاهش، بندر انزلی را داشت مسولان شهر و استان از دادن مجوز برگزاری کنسرت او جلوگیری کردند
.
احمد عاشورپور" بیشتر از 80 ترانه ساخته و اجرا کرده است که به گفته خودش از این تعداد 60 ترانه را خوانده که تنها 45 تا 50 ترانه اش ضبط شده و موجود است
.
اولين آلبوم ترانه های عاشورپور در سال ۱۳۲۲ منتشر شد و تا هنگام مرگ پنج آلبوم ديگر نيز از وی منتشر شد که آخرين آن در سال های اوليه پس از انقلاب انتشار یافت.از جمله نوآوری های عاشورپور آن بود که وی از ۶۰ سال پيش ترانه های فولکلور گيلکی را با ملودی های غربی و اروپایی دهه های بيست و سی اجرا می کرد. اغلب شعرهای آثارش را نیز خودش ،"جهانگير سرتيپ پور"،"محمود پاينده لنگرودی"،و "شهری لنگرودی"سروده اند.
