‏محمود سرابي

در سومين جلسه كميسيون برنامه و بودجه مجلس، برداشت 250 ميليون دلاري از حساب ذخيره ارزي جهت ‏هزينه در صنعت ماهواره به تصويب رسيد‎.‎

اين خبر را ديروز هادي حق شناس مخبر كميسيون برنامه و بودجه اعلام كرد. اين در حالي است كه شنبه گذشته ‏خبرگزاري فارس در خبري به نقل از عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس اعلام كرده بود طرح 250 ميليون ‏دلاري ساخت ماهواره به مجلس ارايه شده است. بر اساس اين خبر، مرتضي تمدن، عضو كميسيون برنامه و ‏بودجه با تاکيد بر لزوم داشتن فناوري پرتاب ماهواره در کشور گفت: "نمايندگان به زودي طرحي را مبني بر ‏برداشت 250 ميليون دلار از حساب ذخيره ارزي براي اين منظور به جريان خواهند انداخت".‏

وي در ادامه تاكيد كرده بود: "با توجه به تعدد شبکه هاي راديو تلويزيوني و همچنين حساسيت فعاليت هاي ‏مخابراتي، داشتن ماهواره اختصاصي براي کشور امري بسيار ضروري است".‏

اين در حالي است كه طرح ساخت ماهواره که در سال 1374 آغاز شده و در سال 86 پايان يافته بود با اعلام بي ‏نيازي دولت نهم، به فروش گذاشته شد.‏

بر اين اساس دولت طرح ماهواره مصباح را، که کارشناسان از آن به عنوان يک پروژه بزرگ ارتباطي ياد مي ‏کنند که در ‏دوران شکوفائي روابط ايران و اروپا ساخته شد به حراج ‏گذاشته است.‏

اين معامله از طريق يک شرکت واسطه ايتاليائي انجام شده بود.در آن زمان نيز اخباري مبني بر اينكه دولت ‏احمدي نژاد مايل نيست پروژه ‏هاي دولت گذشته را در طرح هاي تبليغاتي خود قرار دهد، مطرح شد. و اينک در ‏حالي كه طرح ماهواره مصباح در ابتداي امسال تكميل شده و آماده پرتاب بود، دولت طرح خود را عملي مي کند. ‏آن هم در حاليکه بر اساس شنيده ها "خبر خوش فضايي" که قرار بود احمدي نژاد در بهمن ماه گذشته به اطلاع ‏برساند در واقع خبر زمان دقيق پرتاب ماهواره مصباح بود. تا جايي كه در همان زمان تقويم پرتاب هاي فضايي ‏سازمان ناسا، موشک حامل مصباح 1 را شهاب 4 و محل پرتاب را ايران معرفي کرده بود.‏

ماهواره مصباح در مجموع ‏‏40 ميليون دلار براي ايران هزينه داشت. اين ماهواره 75 کيلو وزن دارد و اندازه ‏اش 50 در 50 در 70 سانتيمتر مکعب و داراي عمر مفيد 3 تا 5 سال است‏‎.‎

با پرتاب مصباح، ايران به جمع کشورهاي داراي تکنولوژي و دانش فني علوم فضايي و يکي از 15 کشور داراي ‏ماهواره اختصاصي مي پيوست.همچنين ايجاد زيرساخت تکنولوژي ماهواره هاي کوچک و تربيت 58 نيروي ‏انساني متخصص از ديگر ثمرات اين پروژه ملي بود‏‎.‎

ماهواره 75 كيلوگرمى‌‌ مصباح كه در انگليسى به‏‎ Lantern ‎ترجمه شده است قرار بود پس از حمل به پايگاهى در ‏شمال مسكو به فضا پرتاب و در فاصله 560 مايلى زمين مستقر شود.‏

اين ماهواره قرار بود براى پيش‌بينى وضعيت آب و هوا، كنترل شبكه‌هاى انرژى - نفت، گاز و برق - و همچنين ‏مديريت بحران و حوادث طبيعى و همچنين برخى سرويس‌هاى مخابراتى به كار رود‎. ‎

پيش از اين و از همان زمان شروع به كار پروژه مصباح، پروژه ماهواره 130ميليون دلارى زهره نيز آغاز ‏شدكه قرار بود در مدار 34 درجه قرار بگيرد كه يكى از سه نقطه مدارى است كه سال‌ها است در اجاره ايران ‏بوده و هزينه گزافى براى حفظ آن پرداخت شده است. ‏

پروژه ديگر ايران، مصباح دو است كه دومين ماهواره‌ كوچك ايراني‎ (SMMS) ‎خواهد بود که از ماهواره‌ ‏مصباح بزرگتر و چند ماموريتي است. اين ماهواره با همكاري چين، تايلند و ايران طراحي و ساخته مي‌شود‎ ‎طراحي مدل آزمايشگاهي اين ماهوار آماده و سهم مشاركت ايران در سرمايه‌گذاري اين پروژه، پانزده درصد و ‏سهم تايلند پنچ درصد است.اكنون تمام اين پروژه ها در ابهام قراردارند. چرا كه به نظر مي رسد دولت نهم هيچ ‏تمايلي براي ادامه و يا استفاده از آنچه كه در دولت هاي قبلي انجام شده، ندارد.‏