طراحي لباس، کمي رنگ و لعاب براي زنان
گزارش نيويورک تايمز از تهران - چهارشنبه 12 دی 1386 [2008.01.02]

نازيلا فتحي
مدل هاي سيمين قدس طينت براي بسياري از زنان خوش پوش و مرفه پايتخت، يک نوع حدوسط بشمار مي رود. لباس هاي او شيک و فاخر و گران قيمت هستند و همه آنها کاملا ً از موازين به شدت اجباري عرف که توسط مقامات مذهبي وضع شده اند، تبعيت مي کنند.
لباس هاي قدس طينت، پوشيده و بلند هستند و معمولا ً از چند تکه پارچه هندي دستباف و رنگ شده که همگي رنگ هاي شاد دارند و مطابق با الگوي هاي قديمي فارسي، کردي، افغاني و هندي هستند، درست شده اند. اين لباس ها به يک پديده در ميان اقليت زنان ثروتمند تهران تبديل شده اند.
مژده عابدي وکيل 36 ساله مي گويد: "اين لباس ها براي ايران خيلي مناسب و راحت هستند. من مي توانم آنها را بيرون، در مهماني و حتي خارج از کشور هم بپوشم." ويدا انصاري، 73 ساله و يکي ديگر از مشتري هاي دائم اين لباس ها، مي گويد، او اغلب از فروشگاه هاي ارمني و يا فروشگاه هايي که مارک آمريکايي دارند، خريد مي کرده، اما در خارج از کشور تعريف و تمجيد لباس هاي قدس طينت را زياد شنيده است. انصاري مي گويد: "وقتي اين لباس ها را مي پوشم، مردم حتي در نيويورک و واشنگتن هم از من مي پرسند که از کجا آنها را خريده ام."
از زمان پيدايش انقلاب اسلامي در سال 1979، پوشش زنان در ايران موضوع ميدان کارزار بوده است. پس از انقلاب، مقامات مذهبي دولت ابتدا زنان را مجبور کردند مانتوهاي گشاد و بلند بپوشند و موهاي خود را بپوشانند. سپس رنگ هاي تيره و کسل کننده اجباري شد. تقريبا ً از آن زمان به بعد، هر سال پليس منکرات، زناني را که ممنوعيت هاي حجاب را ناديده گرفته اند، سرکوب کرده است.
تازه ترين اين سرکوب ها، تابستان امسال با دستگيري صدها زن آغاز شد. اما بنظر مي رسد که اين اقدام تأثير چنداني نداشته است. اگرچه زناني هستند که در خيابان چادر سر مي کنند، اما هنوز زنان زيادي هم هستند که پوشش آنها، کت کوتاه و روسري کوتاه است. نيروي انتظامي اوايل ماه دسامبر اعلام کرد، زناني را که چکمه هاي بلند روي شلوار بپوشند و به جاي روسري، کلاه سر کنند، دستگير خواهد کرد.
اما بسياري از زنان اين قوانين، به ويژه قانون مربوط به پوشيدن چکمه بلند، را ناديده مي گيرند. بر اساس قانون مجازات اسلامي، در صورتي که زني از پوشيدن روسري خودداري کند، از 10 روز تا دو ماه زنداني خواهد شد. پس از انتخاب محمد خاتمي بعنوان رئيس جمهور، محدوديت هاي رنگ کمتر و نمايش مد نيز آزاد شد. به گفته منتقدان، رنگ هاي تيره باعث ايجاد افسردگي در زنان و کودکان شده بود. به تدريج مقامات به محصل ها اجازه دادند به جاي رنگ هاي تيره، مانتو و مقنعه رنگي تن کنند.
شبنم رحمتي، خبرنگاري که دربارۀ موضوع مد براي روزنامۀ شرق گزارش تهيه کرده است، مي گويد: "وقتي به اين موضوع از يک بعد وسيع تر نگاه کنيد، وجود چنين طراحاني نشان مي دهد که جامعه در حال پيشرفت است و اين موضوع شامل مد و پوشاک هم مي شود. اين طراحان در دوره رياست جمهوري آقاي خاتمي ظاهر شدند، زماني که آزادي هاي بيشتر در ساير سطوح نيز داده شد."
اما لباس هاي قدس طينت هيچ جايي براي انتقاد منکرات باقي نمي گذارد. او مي گويد: "چون اين لباس ها بلند هستند، پارچه زياد برده اند و سنتي اند، يک حالت خانمانه دارند." او از بخشي از اتاق نشيمن براي نمايش مدل ها استفاده مي کند و همچنين آنها را در يک بوتيک در دوبي به فروش مي رساند.
قدس طينت 57 ساله مي گويد، مدل هاي او نتيجۀ "روند پيشرفت" خودش است. او پس از 21 سال زندگي در اروپا و آمريکا بين سنين 13 تا 34 سالگي، به ايران بازگشت تا ريشه هاي خود را دوباره پيدا کند. او مي گويد: "من غربي شده بودم، اما هيچ وقت راحت نبودم- حس خوبي نداشتم. اکثر طراح ها مدام مي گويند چطور مي خواهند زن ها را سکسي جلوه بدهند. من نمي خواهم به زن بعنوان يک ابزار نگريسته بشود."
اگرچه لباس هاي او در قالب الگوهاي مذهبي اند، اما متفاوت از آنهايي هستند که اخيرا ً در چندين نمايشگاه مد که تحت نظارت دولت برگزار شدند، عرضه شدند. قدس طينت مي گويد، او مدل هاي قديمي خاورميانه و آسياي جنوبي را کپي و آنها را به روز مي کند تا براي زنان امروزي راحت و مناسب باشند. ترکيب غيرمعمول رنگ هاي او مانند سبز روشن با قهوه اي، و يا صورتي با کمي نقره اي، نظر زناني را که از پوشيدن لباس هاي محدود و تيره خسته شده اند، به خود جلب کرده است.
منبع: اينترنشنال هرالد تريبيون، 30 دسامبر، 2007
