تورم در ايران بيداد مي کند
نگاه بوستون گلوب به افزايش انتقاد از دولت - یکشنبه 9 دی 1386 [2007.12.30]

علي اکبر داريني
افزايش بي رويه تورم در ايران موجب جاري شدن سيل انتقادات به سوي محمود احمدي نژاد، رييس جمهور تندروي ايران، شده است. اين نارضايتي ها نه تنها از سوي مخالفان اصلاح طلب، بلکه از سوي محافظه کاران بلند پايه اي صورت مي گيرد که زماني او را سر کار آورده اند. آنها اکنون معتقدند که مديريت احمدي نژاد در زمينه اقتصادي پر از خطا بوده است.
احمدي نژاد در سال 2005 با قول مردم پسند آوردن پول نفت بر سر سفره هاي مردم، نابودي فقر، بهبود سطح زندگي و مبارزه با بيکاري در انتخابات پيروز شد. اکنون او را به خاطر شکست در عمل به وعده هايش، به چالش مي کشند.
اصلاح طلبان و برخي هم قطاران محافظه کار احمدي نژاد بر اين اعتقادند که او بيش از حد بر روي گفتمان تند ضد آمريکايي متمرکز شده و از توجه کافي به اقتصاد غافل مانده است. اکنون آنها با لحن تندتري او را مسوول به وجود آمدن اين وضع مي خوانند.
احمدي نژاد هفته گذشته در اقدامي نادر به وجود تورم اذعان کرد اما مسوليت آنرا متوجه مخالفان خود، مجلس ايران، که اکثريت آنرا محافظه کاران تشکيل مي دهند، رسانه هاي دولتي و مديران بانک ها گذاشت. وي آنها را متهم به سوءاستفاده از قدرت و چاپ بي رويه اسکناس کرد.
احمدي نژاد در يک گفتگوي تلويزيوني گفت: "ريشه تورم در گذشته است."
اظهارات او با بروز واکنش هايي از هر سو روبرو شد. اقتصاددانان و برخي هواداران محافظه کار او گفتند سياست هاي احمدي نژاد است که چنين هزينه بالايي را بر کشور تحميل کرده است.
منتقدان احمدي نژاد به اين نکته اشاره مي کنند که بيش از 80 درصد درآمد دولت از صادرات نفت خام بدست مي آيد و تورم موجود در زمان مديريت او عليرغم افزايش قيمت نفت به حدود 100 دلار براي هر بشکه سير صعودي پيدا کرده است.
نارضايتي هاي گسترده و فزاينده زماني بالا گرفته است که تا برگزاري انتخابات آتي مجلس ايران در 14 مارس 2008، کمتر از سه ماه باقي مانده است.
در فوريه 2004 و پس از قلع و قمع هزاران کانديداي اصلاح طلب توسط شوراي نگهبان، کنترل مجلس به دست محافظه کاران افتاد. معذالک در انتخابات سال گذشته شوراهاي شهر، دوستان رييس جمهور با شکست تحقيرآميزي روبرو شدند و اکثريت کرسي ها به دست اصلاح طلبان و محافظه کاران مخالف احمدي نژاد افتاد.
تورم و گراني
بانک مرکزي ايران نرخ رشد قيمت اقلام و خدمات اساسي کشور را در ماه نوامبر 19 درصد اعلام کرد و نرخ کلي تورم را معادل با 16/8 درصد در سال، يعني دوبرابر زمان شروع به کار احمدي نژاد به عنوان رييس جمهور در سال 2005. اقتصاد دانان مستقل نرخ تورم را بالاتر از 30 درصد مي دانند.
هيچ آمار رسمي درمورد اقلام خاص در کشور وجود ندارد اما ظرف يک ماه گذشته، قيمت کالاهاي اساسي در بسياري از نقاط به مقدار قابل توجهي افزايش يافته است.
در بسياري از فروشگاه ها ظرف سال گذشته، قيمت ميوه جات و سبزيجات تقريباً سه برابر شده و از تابستان گذشته هم، قيمت خانه در بسياري مناطق به دو برابر رسيده است.
حسين علوي، يک مشاور املاک در تهران، گفت قيمت خانه هايي که او مي فروشد نسبت به سال گذشته، دو برابر شده است.
محمد ستاري فر، يک اقتصاددان برجسته، مي گويد اين احمدي نژاد است که با سرازير کردن اسکناس هاي جديد به بازار و واردات بي رويه کالا، از جمله اقلام اساسي، و استفاده از درآمد نفت براي پرداخت هزينه هاي روزمره دولت به جاي آوردن آن به سر سفره هاي مردم، آن طور که قول داده بود، بايد مورد مواخذه قرار بگيرد.
ستاري فر گفت دولت نقدينگي را از 72ميليارد دلار به حدود 149 ميليارد در سال جاري رسانده است.
اقتصاد دان ديگري به نام مرتضي الله داد گفت: " اين مقدار قابل توجه نقدينگي سبب بالا رفتن تورم شده است. احمدي نژاد نمي تواند از زير مسوليت اين کار فرار کند."
حتي يکي از هم پيمانان برجسته احمدي نژاد، محمدرضا باهنر، موضع هميشگي خود در دفاع از دولت را تغيير داد و اذعان کرد رييس جمهور اشتباهاتي مرتکب شده است.
اعتقاد بر اين است که باهنر به عنوان يکي از تندروهاي ارشد پشت صحنه، نقش کليدي را در صحنه انتخابات براي بر سر کار آوردن احمدي نژاد بر عهده داشته است.
گفته هاي باهنر، که نايب رييس مجلس ايران هم هست، در روزنامه هاي مختلف چنين آورده شده: "تورم يک حقيقت است. اگر راه حل اساسي براي آن پيدا نشود، ما ظرف يکي دو ماه آينده شاهد روزهاي سخت تري خواهيم بود. يکي از اشتباهات دولت افزايش نقدينگي بوده است. اين اتفاق ظرف دو سال گذشته رخ داده است."
اکبر هاشمي رفسنجاني، رييس جمهور سابق ايران و يک فرد قدرتمند در صحنه رهبري مذهبي ايران، به احمدي نژاد هشدار داد که لازم است کمتر حرف بزند و بيشتر کار کند.
رفسنجاني گفت: "تورم با شعار دادن و بازي هاي سياسي حل نمي شود."
منبع: بوستون گلوب- 28 دسامبر
