معلوم نيست آرامش نتيجه چيست
تحليل واشنگتن پست از نقش ايران در عراق - دوشنبه 3 دی 1386 [2007.12.24]
کارن دي يانگ
به گفته يک مقام بلندپايه وزارت امور خارجه آمريکا، دولت ايران تصميم گرفته است شبه نظاميان خشن شيعه عراق را که از آنها حمايت مي کند، مهار کند. اين اقدام باعث کاهش شديد حملات در طي چند ماه گذشته شده است.
ديويد ساترفيلد، مشاور ارشد وزير امور خارجه آمريکا، در مصاحبه اي خاطر نشان کرده است، تصميم ايران لزوما ً بدين معنا نيست که جريان واگذاري تسليحات از سوي ايران متوقف شده است، بلکه کاهش استفاده از آنها در حملات "بايد به تصميمات سياسي ايران نسبت داده شود."
به گفته ريان کراکر سفير آمريکا در بغداد، تصميم ايران "شروع خوبي" براي دور چهارم مذاکرات ايران و آمريکا دربارۀ عراق است که قرار بود اواسط ماه دسامبر در بغداد برگزار شود. انتظار مي رود دو طرف "ظرف چند هفته آينده" با يکديگر ملاقات کنند.
پنتاگون در توصيف نقش ايران در تحولات عراق محتاط تر عمل کرده و گفته حمايت از گروههاي شبه نظامي توسط دولت شيعه ايران همچنان "يک مانع جدي در برابر پيشرفت است." در همين حال رابرت گيتس معاون وزير دفاع آمريکا گفته است: "ما مصمميم که ببينيم آيا ايران نقش سازنده تري را ايفا مي کند. حملات کاهش يافته اند، آن چه اتفاق افتاده معلوم نيست که نتيجه اقدامات آمريکا و عراق است يا اينکه ايرانيان شروع به کاهش سطح حمايت خود کرده اند."
يک مقام آمريکايي آشنا با گزارش هاي اطلاعاتي دربارۀ عراق خاطر نشان کرده است، اين نتيجه گيري که تصميم گيري سياسي ايران در سطح بالا صورت گرفته است، "در کانون" ارزيابي هاي اطلاعاتي آمريکا قرار دارد. به گفته اين مقام، ايران "بي شک دوست دارد بخشي از نفوذ خود را بر شبه نظاميان و ساير نقش آفرينان عراق حفظ کند. ايران همچنان به شدت درگير امور سياسي و اقتصادي عراق است."
دولت بوش اعلام کرده است، ايران همواره يک شبکه گسترده اطلاعاتي در عراق دارد که متشکل از عوامل سياسي و افرادي است که دخالت مستقيم در خشونت ها دارند. ايران بجاي کاهش نفوذ خود در عراق، "تغيير سازندۀ تاکتيک خود" را انتخاب کرده است. ساترفيلد معتقد است، اقدام ايران از روي "نوع دوستي" نيست، بلکه به خاطر "به خطر افتادن منافع بلند مدت اين کشور توسط همان گروههايي است که تحت حمايت ايران هستند."
کاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريکا نيز روز جمعه در يک کنفرانس خبري، فرصت انتقاد از ايران را ناديده گرفت و گفت، آمريکا همچنان "از بهبود روابط با ايران استقبال مي کند. ما دشمنان دائمي نداريم." اين در حالي است که دولت آمريکا مدت هاي مديدي است که چيزي جزء انگيزه هاي بدخواهانه به تهران نسبت نداده است.
اگرچه ارزيابي اخير سازمان ملي اطلاعات آمريکا (ناي) نشان مي دهد که ايران از چهار سال قبل برنامه تسليحات اتمي خود را متوقف کرده است، اما کاخ سفيد تأکيد مي کند که به رغم انکارهاي مکرر ايران، اين برنامه واقعا ً وجود دارد. دولت آمريکا نمي تواند اعلام کند که يک تحول اساسي در رفتار ايران نسبت به اهداف اين کشور در عراق صورت گرفته است، و يا اينکه قضاوت کند که موضع گيري جديد ايران دائمي است.
ساترفيلد مي گويد، "ما مطمئن هستيم که تصميم گيري هاي ايران که شامل استراتژي دنبال شده توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامي است، در سطوح عالي دولت ايران صورت گرفته اند." کراکر نيز در يک مصاحبه تلفني از بغداد در مورد تصميم گيري ايران گفت، "ايران کشوري است که داراي يک حکومت و جامعه بسيار پيچيده است. من واقعا ً ادعايي نسبت به درک اقدامات، تصميم گيري ها و انگيزه هاي ايران ندارم. با توجه به نفوذ ايران، به ويژه در ميان گروه صدر و شبه نظاميان جيش المهدي، مي توان گفت عمليات گروه المهدي که از چهار ماه قبل شروع شد، بدون اجازه ايران متوقف شدني نبود."
منبع: واشنگتن پست، 23 دسامبر
