حلالی طلبی، یک هفته ای پایان گرفت
پیشنهاد جناح راست برای تشکیل شورای فرادولتی برای رصد کردن اقتصاد کشور - یکشنبه 2 دی 1386 [2007.12.23]
حمید احدی
یک هفته بعد از حلالیت طلبی رييس جمهور بابت سیاست های تورم ساز خود، سخنگوی دولت در حمله تازه ای به کسانی که تورم را جدی خوانده بودند آن ها را به توطئه چینی علیه دولت متهم کرد، در حالی که هاشمی رفسنجانی یک روز قبلش در نماز جمعه تهران خواستار آن شده بود که تورم دستاویز سیاسی نشود. رییس خبرگان در سخنان خود تاکيد کرده بود که تورم دامن نظام و دین را خواهد گرفت و به همه آسیب خواهد رساند.
همزمان با دور تازه ای از حملات لفظی دولتمردان به منقدان سیاست های اقتصادی دولت، یک گروه از جناح راست ضمن حمله به منقدان دولت گرانی را مساله ای ملی خوانده و خواستار تاسیس شورائی فراتر از دولت شده تا اقتصاد کشور را رصد کند و عواقب هر سیاست را قبل از اجرا تعيين نماید. و سردبیر یک روزنامه منقد دولت پيشنهاد کرده که شورائی از باتجربه ها تشکيل شود. در همین زمان محمدرضا باهنر نايب رییس مجلس که متهم به استفاده از جايگاه رییس جلسه برای هواداری از دولت شده است در یک سخنرانی با اشاره به تورم موجود در كشور گفتاگر اقدامات عاجلي براي مهار تورم صورت نگيرد در پايان سال مردم بايد تورم با درصد بالايي را تجربه كنند.
محمدرضا باهنر که به عنوان دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین در نشست ماهانهء اين تشكل سياسي سخن می گفت اظهار داشت دولت معتقد بود حساب ذخيرهء ارزي ما بالاست و بنابراين بايد آن را خرج كرد اما ما معتقد بوديم كه اين امر نبايد به رشد بيرويهء نقدينگي مبدل شود و ما نگران اين نوع هزينههاي ناشي از فروش ارز بوديم و از اينگونه اتفاقات در دو سال اخير كم نيفتاده و بسيار هم بوده است.
دبيركل جامعهء اسلامي مهندسين با اشاره به اين سخن رييسجمهوري كه خطاب به كابينهء خود گفته بود «من با سرعت 160 كيلومتر در جاده حركت ميكنم و بقيه نيز بايد با همين سرعت پا به پاي من حركت كنند»، گفت: «كسي كه با اين سرعت ميراند بايد به همين نسبت هم در عملكرد خود دقت بيشتري داشته باشد، چون اگر راننده راه را نشناسد و ناهنجاريهاي آن را پيشبيني نكند آنگاه تصادفات خيلي وحشتناكتر است
آفتاب یزد نوشته از يكشنبه هفته گذشته كه قدرتالله عليخاني عضو فراكسيون اقليت مجلس به رئيس جمهور پيشنهاد داد در آستانه سفر به حج به خاطر برخي برنامهريزيها و تصميمگيريها، از مردم حلالخواهي كند تا امروز كه رئيس جمهور به كشور بازگشته 6 روز ميگذرد. در این فاصله احمدی نژاد از مردم حلال خواهي كرد و عدهاي اين حلال خواهيرا برجستهترين نكته درمصاحبه او دانستند، گروهي ديگر نوشتند حلال خواهي به تنهايي كفايت نميكند
.
به نوشته این روزنامه كساني كه به خوبي ملت ايران را ميشناسند قاعدتاً براين باورند كه اين ملت، به راحتي از كوتاهيهاي مسئولان ميگذرد بهخصوص آنكه فرد مسئول، كسي باشد كه خود را نوكر ملت بنامد و طرفدارانش او را مردي از جنس مردم بدانند. كسي كه از جنس مردم است و كار خود را نـوكـري مـردم مـيدانـد قـطـعـاً مـانـنـدساير افراد حق اشتباه دارد و مردم هم اشتباهات را به ديده اغماض مينگرند؛ بهشرط آنكه كساني در اطراف او، سخناني نگويند كه <از جنس مردم بودن> زير سوال برود.
مجتبی واحدی سردبیر آفتاب یزد با اشاره به سفر رييس جمهور به حج نوشته رئيس جمهور اكنون كه با انرژي معنوي - ناشي از درك عرفه و قربان در سرزمين وحي- به كشور بازگشته قطعا مي تواند به پذيرش حلال خواهي شجاعانه خود اميدوار باشد. اما اگر برخي حوادث سابق تكرار شود و نيز اگر بعضي از اطرافيان يا حاميان رئيس جمهور، كماكان تلاش كنند كه شعارهاي خاكي او را با چهرهاي افلاكي جايگزين كنند، شايد نتوان به پذيرش حلال خواهيهاي بعدي اميدوار بود.
نامه ستاری فر
همزمان با اين گفتگوها، محمد ستاری فر استاد اقتصاد دانشگاه و رییس سابق سازمان مدیریت و برنامه ريزی در نامه بلندی به رييس جمهور فاش کرد که تیم اقتصادی دولت فعلی اعتقادی به ذخيره ارزی ندارند. اهميت اين نامه که از جمله به سئوال محمود احمدی نژاد پاسخ داده که پرسیده بود "با درآمد نفت چه بايد کرد" آن جاست که همزمان با اصرار مجلس برای آگاهی از ريز هزينه های دولت افشا می شود. تناقض در آمارهای مربوط به هزينه های دولت و موجودی صندوق ذخیره ارزی [ که نشان می دهد موجودی صندوق ارزی کشور نزديک به نه میلیارد دلارست، در حالی که آمار وزارت نفت نشان از 168 میلیارد دلار درآمد در طول سه سال گذشته دارد و مجلس تنها اجازه برداشت نود میلیارد دلار را به دولت داده است] بعد از آن که وزیر سابق معدن و فلزات به آن اشاره کرد مورد اعتراض روزنامه کيهان روبرو شد اما توضیح بعدی عضو کابینه کارگزارانی کابینه محمد خاتمی نشان داد که هر آن چه گفته بر اساس آمار وزارت نفت و بانک مرکزی بوده است.
نظر ايثارگران
در اتفاقي همزمان، جمعيت ايثارگران، از گروههاي سياسي منتقد هاشمي نيز با صدور بيانيهاي ضمن تقدير از گزارش رييسجمهور اعلام كرد كه در اين گزارش به برخي از علل ديگر تورم از جمله وعدههاي استاني، بيماري هلندي و فعاليتهاي نامتناسب با زيرساختهاي كشور پرداخته نشده
به نوشته دنیای اقتصاد مسوولان دولتي و رهبران احزاب سياسي، دست كم در گفتار و نوشته پذيرفته اند كه كسري بودجه دولت و اشتهاي سيريناپذير مديران دولتي براي خرج كردن، سرچشمه شتاب گرفتن تورم و گراني است. همچنين آشكار شده است كه شتاب گرفتن نرخ رشد تورم پايههاي ثبات سياسي و اجتماعي جامعه را سست كرده و آن را به كام توفانهاي ناشناخته ميكشاند.
به نظر دنیای اقتصاد حضور و اذعان بالاترين مقام اجرايي كشور در تلويزيون و پذيرفتن واقعيت شتابان شدن تورم و گراني و تحليلهاي پرشمار از سوي مقامهاي دولتي، نمايندگان مجلس قانونگذاري و رهبران احزاب و جمعيتهاي سياسي، شايد اين توهم را ايجاد كند كه مشکل حل شده است در حالی که به نظر ميرسد اين پندار و اين وضعيت نه تنها خطرات تورم و گراني را كاهش نميدهد، بلكه ميتواند تهديدها را افزونتر كند.
كميتهء اقتصادي جمعيت ايثارگران در پاسخ به درخواست رييس جمهوري در گفتوگوي تلويزيوني مبني بر ارايهء راهحل دربارهء تورم، در يك بيانيهء تحليلي، راهكارهاي كوتاهمدت بخش پولي تورم را به دولت پيشنهاد كرد.
جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامي تاكيد كرد: «گزارش رييسجمهوري نبايد به دستاويزي براي جريانهاي سياسي كشور كه غيرمنصفانه قصد تخريب خدمات دولت و تصفيهء حسابهاي سياسي و جناحي دارند، مبدل شود، زيرا اگر بخواهيم كارنامهء گرانيها را بررسي كنيم تورمهاي 2/35 درصدي در سال 1373 و 4/49 درصدي در سال 74 از اذهان قابل مرور خواهد بود كه موجب بازگشت مسوولان دولت وقت از سياستهاي موسوم به تعديل اقتصادي شد. گراني يك مسالهء ملي بوده و آنچه مسلم است اينكه رييسجمهوري فعلي عزم جدي براي كاستن آن دارد.»جمعيت ايثارگران افزود: «يقينا اگر مجلس هفتم نبود امروز گرانيها بيداد ميكرد.
جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامي، ضمن ارايهء تحليل تفصيلي وضعيت اقتصادي كنوني كشور، در پايان بيانيهء خود و ذيل عنوان «پيشنهاد اساسي» آورده است: «مطالعهء اجمالي فرآيند تصميمگيري در دولت،اين شائبه را ايجاد ميكند كه ستاد اقتصادي دولت از فقدان فرمانده واحد رنج ميبرد. اين معضلي است كه همهء دولتهاي بعد از انقلاب با آن روبهرو بودهاند. سياستگذاريها بايد در يك بسته و مجموعهء منسجم و سازگار و جامع ديده شود و هر دستگاه نخواهد با بخشينگري فقط معضلات بخش خود را برطرف كند. مثلا ديدگاه ديرينهء وزارت بازرگاني با وزارت صنايع و معادن بر سر تعرفهها با يكديگر متفاوت باشد.
در بیانیه این گروه هوادار دولت آمده بيثباتي در سياستگذاريها بازار كالا را متاثر ميكند. بديهي است هركس در دولت فرماندهي اقتصادي را برعهده گرفت، ساير مديران اجرايي بايد خود را با او هماهنگ كنند و او هم در قبال تصميمات كلان خود مسووليتپذير باشد. هيچ دستگاهي سر خود و بدون هماهنگي اجازهء سياستگذاري بخشي هم نداشته باشد و علاوه بر آن اقتصاد كشور نيازمند شوراي هماهنگي فراتر از مجموعهء دولت است تا عواقب اتخاذ هر سياست قبل از اجرا، كارشناسي شده و رايزنيهاي لازم صورت گرفته باشد. اين شورا بايد اقتصاد كشور را رصد كرده و مراتب دولت را در جريان آثار اتخاذ تصميماتش قرار دهد.
مجلس با تجربه ها
اعتماد ملی در گزارش اصلی خود نوشته اقتصاد ايران روزهاي خوبي را تجربه نميكند. بايد اين واقعيت را پذيرفت. شايد در كمتر دوراني در 27 سال گذشته اين اتفاق رخ داده باشد كه گروههاي متعدد كارشناسي نسبت به آينده اقتصاد ايران با يك نگراني بزرگ و عميق سخن بگويند. البته براي اقتصادي كه به نفت وابسته است بايد هميشه در انتظار روزهايي نهچندان خوشايند بود ولي اين واقعيت را نيز بايد يادآور شد كه در چند سال گذشته بسياري از كارشناسان و مسوولان اقتصادي با اين باور كه بايد سهم نفت را در اقتصاد كاهش داد، به سمت طراحي راهبردهاي اقتصادي حركت كردند.
علی صالح آبادی سردبیر همبستگی در سرمقاله این روزنامه نوشته از رييسجمهور درباره مدل اقتصادي اش سوال شد، او پاسخ داد برنامهها را بر اساس مدل اقتصادي ايراني و اسلامی تنظیم کرده بدون آنكه بگويد ويژگيها و مشخصات چنين سيستم اقتصادي چيست و چگونه بايد اجرا شود و آيا او در حال حاضر از چنين الگويي پيروي كرده است يا خير؟ حرفهاي كلي زدن و خود را طرفدار ارزشهاي ديني و انقلابي معرفي كردن در صورتي كه توا‡م با عمل نباشد در بلندمدت به ضد خودش تبديل ميشود.
این روزنامه نگار با اشاره به گفته های دیروز هاشمی رفسنجانی نوشته تشكيل مجلس باتجربهها را نقطهعطفي در تاريخ ايران براي برونرفت از بحرانهاي داخلي و خارجي است مجلس که در گام اول ائتلاف، در گام دوم معرفي و حمايت از باتجربهها و در گام سوم مشاركت دادن تحريميهاي انتخاباتي است که تعداد آنان حدود 20 ميليون نفر گفته شده که معمولاً بهدلايل گوناگون در انتخابات شركت نميكنند.
