بهرام زند متولد 1323 يکي از بزرگان دوبله ايران است که در نقش شخصيت هايي چون شرلوک هلمز و بازرس ‏ناوارو درخشيده و به جاي بازيگراني چون رابرت د نيرو، مل گيبسون، بروس ويليس حرف زده است. آخرين کار او ‏در مقام گوينده و مدير دوبلاژ سريال "مدار صفر درجه" بود که پخش آن به تازگي تمام شد. به همين مناسبت گفت و ‏گويي با اين هنرمند پرآوازه دوبلاژ ترتيب داده ايم...‏

گفت و گو با بهرام زند

‏<‏strong‏>همه نقش هايم را دوست دارم<‏‎/strong‏>‏

‏<‏strong‏>آقاي زند مي گويند در حرفه شما باند بازي مجال عرض اندام به جوانان مشتاق به اين کار را نمي ‏دهد؟<‏‎/strong‏>‏
نمي دانم.من در طول سالياني که در اين حرفه مشغول بودم اصلاً توجهي به اين مسائل نکرده و نمي کنم. اغلب مشغول ‏کار خودم بودم و هيچ وقتي هم براي خودم تيم يا گروه خاصي را ترتيب ندادم. اما چيزي که هست اين است که اين کار ‏دردسر و سختي هاي فراواني را با خود به همراه دارد که فقط بايد صبر ايوب داشته باشي تا در اين کار موفق و ‏ماندگار بشوي.‏

‏<‏strong‏>در مصاحبه اي از شما خواندم که چندين بار در صحنه دوبله حال تان خراب شده و زير سرم ‏رفتيد.<‏‎/strong‏>‏
بله.همان طورکه گفتم اين کار دقيقاً با روح و جسم شما ارتباط مستقيم دارد و لحظاتي را لمس مي کني که ممکن است ‏براي تو به عنوان دوبلور قبلا به وجود آمده و يا شنيده باشي. خب احساساتي که در تو به وجود مي آيد سخت است و ‏بايد از پس اجراي آن برآيي. اگر اشتباه نکنم در فيلم هاي "غلاف تمام فلزي" و صخره نورد بيشترين فشار در تمرينات ‏به من آمد و راهي بيمارستان شدم.‏

‏<‏strong‏>کدام يک از نقش هايي را که بازي کرديد از همه بيشتر دوست داريد؟<‏‎/strong‏>‏
خب همه نقش هايي را که حرف زدم حاصل روزها تمرين و ممارست من و گروه مجري بوده و به دليل زندگي با ‏شخصيتي که جايش حرف مي زدم همه را دوست دارم و نمي توانم بين آنها فرقي بگذارم.حالا چه آن کار موفق بوده يا ‏نه.‏

‏<‏strong‏>نقش هايي را به جايشان حرف مي زنيد اغلب موفق و عوام پسند مي شوند. فکر نمي کنم فقط صداي خوب ‏تان اين ويژگي ها را به همراه آورد.<‏‎/strong‏>‏
درست مي گوييد. اين مسائل ربطي به صداي خوش ندارد. البته تاثيرگذار بوده اما مطالعه برروي نقش، تکنيک، همذات ‏پنداري و البته يک تيم خوب و مدير دوبلاژ حرفه اي جمعي از ويژگي هاي موفقيت يک دوبلور در کار خود است.‏

‏<‏strong‏>کدام کارتان بيشتر به دل خودتان نشسته است؟<‏‎/strong‏>‏
دوبله به جاي نقش هايي چون شرلوک هلمز، ناوارو، رابرت دنيرو از کارهايي بوده که من هميشه زحمت بيشتري ‏روي آنها کشيده ام. البته اين به اين معني نيست که در باقي آثار کم کاري کرده باشم بلکه اتفاقاً من در اين حرفه معمولاً ‏با وجدان کاري وارد مي شوم و به خودم مي گويم مردم ما حق دارند تا کاري مناسب را ببينند و بشنوند.‏

‏<‏strong‏>دوبله چه تاثيراتي بر زندگي شخصي تان گذاشته است؟<‏‎/strong‏>‏
خب کمي حساس تر نسبت به مسائل و محيط شده ام.معمولاً از روي مسائل به دليل نکته سنجي که در کارم است به ‏سادگي نمي گذرم و اتفاقاً گاهي اوقات فکر مي کنم که زود پير شده ام.(مي خندد)‏

‏<‏strong‏>چه ترفندهائي را براي متفاوت جلوه دادن دوبله هاي خود انجام مي دهيد؟<‏‎/strong‏>‏
ببينيد، خوب سخت است. با چندين لهجه سر و کار داري و به سادگي نمي توان همه را به يک شکل و با قواي صداي ‏خود به اجرا برساني. مثلاً بازي جاي بروس ويليس و مل گيبسون فرق دارند. هر شخصيتي ويژگي ها و ظرافت هاي ‏خود را دارد.مثلا شرلوک هلمز از آن دست کارهايي بود که دوبله آن مرا بسيار به خود مشغول کرد. آدمي دقيق، با ‏ريتم بالا، مسلط به افکار و کردار خود و درعين حال بسيار جدي و البته زبان انگليسي.‏‎ ‎خب تو بايد مطالعاتي درمورد ‏تلفظ جملات وکلمات انگليسي داشته باشي تا در حين لب زدن کم يا زياد نياوري. ناوارو شخصيتي عصبي داشت که ‏ديالوگ هاي خود را غر مي زد و مي جويد. البته او با تعداد زيادي سروکله مي زد در برابر هر کسي يک حس را ‏بروز مي داد.‏

‏<‏strong‏>نقش ترجمه در کارهاي شما به چه صورتي است؟<‏‎/strong‏>‏
از مهم ترين قسمت هاي کار است.مثلاً براي سريال شرلوک هلمز پيشنهاد دادم که به زبان اصلي پخش شود به دليل ‏اينکه جملات به بهترين نحو ادا مي شد و فيلمنامه اي خوب را به همراه داشت. اغلب اوقات در ترجمه ها دست مي برم ‏و براي اينکه ظرافت هاي نقش را در بياورم قطعاتي را که به نظرم مناسب کار است اضافه مي کنم. گاهي اوقات هم ‏ترجمه ها افتضاح است و مجبورمي شوم خودم آن را بازنويسي کنم.‏

‏<‏strong‏>آيا تا به حال متوجه شده ايد که در ميان همکاران تان کسي هست که نشاط و علاقه در اين کار برايش چندان ‏مهم نباشد؟<‏‎/strong‏>‏
نه.همه آنهايي را که مي بينيد الان براي خودشان بزرگي هستند و با تجربه به کار خود ادامه مي دهند با عشق به اين ‏کار آمده اند.‏‎ ‎در بين جوانان هم يکي دو بار بيشتر اين گونه پيش نيامده که او هم تحت تاثير فضا و بازي بازيگران به ‏مسير اصلي بازگشته است.‏

‏<‏strong‏>از دوبله سريال "مدار صفر درجه" بگوييد.<‏‎/strong‏>‏
اين يکي از سخت ترين پروژه هايي بود که روي آن کارکردم. مهم ترين دليلش هم اين بود که حسن فتحي اصلاً زير بار ‏اين نمي رفت تا من ديالوگ هايي را که او نوشته دست کاري کنم.‏

‏<‏strong‏>کار با بازيگراني که دوبلور نبودند در اين پروژه چگونه بود؟<‏‎/strong‏>‏
اغلب آنها تئاتري بودند و داراي صبر و تحمل زياد. ولي خب در بسياري جاها به اين بازيگران هم به دليل تمرينات ‏مکرر فشارهاي زيادي آمد که همين باعث موفقيت کار شد.‏

‏<‏strong‏>همکاري تان با اين بازيگران چگونه بود؟<‏‎/strong‏>‏
سعي کردم بازيگراني که در سريال بازي نمي کردند و فقط قرار بود دوبله کنند را به صحنه فيلمبرداري ببرم و ‏همينطور برعکس. يکي از بازيگراني که به خوبي از پس کار خود در دوبله برآمد لعيا زنگنه بود.‏

‏<‏strong‏>مساله چند زباني باعث آزردگي شما نشد.<‏‎/strong‏>‏
آزردگي نه. کار را خيلي سخت و پيچيده تر کرد، اما نتيجه آن برايم دلچسب تر بود.‏

‏<‏strong‏>آيا بيرون از فضاي کاري تان با شنيدن صداي تان شما را مي شناسند؟<‏‎/strong‏>‏
‏(مي خندد)مردمان ما بسيار باهوش تر از آن چيزي هستند که شما فکرش را مي کنيد. بله، بسيار اتفاق افتاده است.‏

‏<‏strong‏>وضعيت دوبله ايران در برابر کشورهاي ديگر چگونه است؟<‏‎/strong‏>‏
ايران يکي از ابر قدرت هاي دوبله است و دوبله ما سرآمد و نمونه خوبي براي کشورهاي پيشرفته دنيا هم هست. بايد ‏بيشتر قدر دانست و پيشکسوتان را ترغيب به همکاري بيشتر و جوانان را تشويق کرد.‏