نمايش طهران 86-1385 کاري دانشجويي و تجربه گرا در عرصه نمايش هاي ايراني است. اين نمايش که توسط احمد ‏کچه چيان کارگرداني شده، قرار است تا در بخش دانشجويي جشنواره تئاتر فجر امسال نيز روي صحنه برود. نگاهي ‏انداخته ايم به اين نمايش متفاوت....‏

‏

‎‎طهران 86-1385‏‎‎

نويسنده و کارگردان:احمد کچه چيان. طراح صحنه و لباس: زهرا مقبلي. بازيگران: محسن رستگار، نازگل نادريان، ‏سروناز نانکلي، مهرداد ايرانمنش، محسن نوري.‏

نمايش با ترسيم فضايي وهم آلود آغاز مي شود. به زودي مي فهميم با تعدادي مرده روبرو هستيم که يا به تازگي مرده ‏اند و يا مدت زماني طولاني از مرگ شان مي گذرد. ارواحي مضطرب که هر کدام سرگذشتي متفاوت دارند و بايد از ‏وراي آنها به دورن شان نفوذ کنيم....‏

‎‎مردگان و زندگان‏‎‎

احمد کچه چيان با اين نمايش قصد دارد خود را به مخاطب معرفي کند. حتي در گام نخست؛ متني را که خود نوشته ‏کارگرداني کرده و به سياق بسياري از کار اولي ها، سراغ متن هاي خارجي يا ديگر نويسندگان ايراني نرفته است. کار ‏در برخي لحظات بارقه هايي از خوش فکري سازنده اش را به نمايش مي گذارد. اما در نهايت به آن انسجامي که لازمه ‏يک اثر نمايشي است نرسيده و عقيم مي ماند. ‏

کچه چيان در بسياري از فصول داستان نمايشنامه اش نشان مي دهد درام و چگونگي ايجاد ارتباط ارگانيک دراماتيک ‏ميان شخصيت ها را مي شناسد، اما از چگونگي پيوند ميان آنها عاجز است و در همين راستا کار تبديل به يک سري ‏مونولوگ مي شود. از ديگر سو داستاني که کچه چيان آن را به عنوان بستر نمايش خود برگزيده در طول تاريخ درام ‏نويسي مورد علاقه بسياري از نويسندگان بوده است. مردگان و همنشيني دنياي آنها با زندگان همواره نشانگر نوعي ‏تجانس ميان خود آگاهي و ناخود آگاهي به شمار مي آمده است. معروف ترين شاهد مثال اين نکته نيز روح پدر هملت در ‏نمايشنامه هملت اثر شکسپير بزرگ است. اما در نمايش طهران 86-1385 اين همنشيني به درستي حادث نمي شود. ‏نويسنده و بعد کارگردان نمي تواند از امکاناتي که در اختيارش قرار گرفته به خوبي استفاده نمايد. به طور نمونه مي ‏توانيم با طراحي صحنه نمايش آغاز کنيم. يک طراحي صحنه مناسب با وجود اينکه از منظر زيبايي شناسي ابزاري را ‏در اختيار کارگردان قرار مي دهد از ديگر سو به او کمک مي کند تا فضايي مناسب براي ايجاد ميزانسن و جنس ‏حرکات بازيگران فراهم آورد. طراحي صحنه نمايش به‌گونه‌اي است كه امكان هرگونه حركت و بازي را از بازيگران ‏مي‌گيرد و بخش‌ عمده‌اي از تمركز بازيگر و همچنين تماشاگر صرف آن مي‌گردد كه بازيگران با شمع‌هايي كه بر كف ‏صحنه چيده شده‌اند برخورد نكند. اين شمع‌ها روي صحنه دامنه حركتي بازيگران را بسيار محدود مي‌كنند و امكان ‏حركت‌هاي متنوع و گوناگون را از كارگردان و بازيگران مي‌گيرند.‏

‏

دومين آسيب و ناهماهنگي طراحي صحنه با اثر، تاثيرگذاري منفي آن روي ريتم اثر است چرا كه به دليل محدوديت ‏حركت بازيگران و راحت نبودن آنان روي صحنه شاهد ريتم بسيار كند و يكنواختي هستيم. در صورتي که ريتم حوادث ‏موجود در نمايشنامه نسبتاً سريع است، اما طراحي صحنه امكان هرگونه سرعت و فراز و فرود را از اثر مي گيرد.‏

نکته ديگري که در مورد اين نمايش مي توان بر آن تاکيد کرد درهم آميزي ژانر هاي مختلف نمايشي است. در اين کار ‏با توجه با بن مايه اثر با نمايشي سوررئال روبه رو هستيم. اما در بسياري از لحظات اين فضا با تفکرات رئاليستي در ‏مي آميزد که اين در هم آميزي نيز پيکره اجرايي نمايش را نحيف کرده است. تماشاگر تا موج ذهني خود را بر مبناي ‏فرکانس هاي يک شيوه اجرايي تنظيم مي کند کارگردان به شکلي ناگهاني آن را تغيير مي دهد و ذهنيت مخاطب خود را ‏بر هم مي زند. شايد اين نکته را بتوان بيش از اجرا، ضعف در نمايشنامه نويسي به شمار آورد. اينکه نويسنده از يک ‏مبدا کار خود را آغاز مي کند و در ادامه در مي يابد نمي تواند در همان ژانري که شروع کرده ادامه دهد پس سريع ‏تغيير ژانر مي دهد تا دست انداز هاي داستاني پنهان بماند، نکته اي که کچه چيان نيز به دام آن گرفتار آمده است.‏

در همين راستا بازي بازيگران نيز دستخوش ناهمگوني هايي مي شود. آنها در برخي صحنه ها براي رسيدن به فضايي ‏موهوم و خيال انگيز مي بايست ميزان بازي موجود در کارشان را افزايش دهند و در برخي صحنه ها که به رئاليسم ‏بيشتر نزديک است اين بازي شکلي واقع گرايانه به خود مي گيرد. به طور مثال به شخصيت اول داستان دقت کنيد که ‏راوي هم محسوب مي شود. بازي او دچار چندگانگي هاي محسوسي است که نشان از همين آشفتگي هاي ذهني ‏کارگردان دارد.‏

کچه چيان در زمان هايي که فضا را با توجه به شخصيت ها و روابط آنها خلق مي کند موفق به نظر مي رسد ولي ‏زماني که به سمت داستان گويي پيش مي رود چندان موفق نمي نمايد. ‏