‏‏

اسکات پترسون ‏
تصوير محمود احمدی نژاد ، به دور از زندگی روزمره در ايران، در حالی بر روی صفحه ‏نمايش بزرگ مجلس نقش بسته که مشغول ستايش از دو گزينه جديد خود برای پست وزارت ‏است.
‏
او به قانون گذاران می گويد که افراد جايگزين، هر دو ديندار هستند و اين حق اوست که به ‏عنوان "مربی تيم" تغييرات دلخواهش را به وجود آورد.
‏
قانون گذاران مجلس نسبت به تغییرات تمام نشدنی کابینه رييس جمهور– در حالي که او در ‏همه سطوح دولت افراد همفکر و مشابه خود را نشانده- و از آمادگی سريع او برای برکنار ‏کردن فوری وزيران، ابراز ناراحتی می کنند.
‏
تحليلگران می گويند هيچ کس به ياد نمی آورد يک رييس جمهور تا اين حد آماج برخوردها و ‏حملات احزاب مختلف ايرانی قرار گرفته باشد، يا اينکه به خاطر مديريت مستبدانه يا سياست ‏های اقتصادی التقاطی خود، اين همه دشمن برای خودش تراشيده باشد؛ و یا اينکه به خاطر ‏عامی گرايی از سوی منتقدان حکوت استبدادی مورد تمسخر قرار گرفته باشد.
‏
علي رغم همه اين انتقادات، تحرکات سياسی آقای احمدی نژاد سبب افزايش قدرت وی شده و ‏موقعيت او را نسبت به هر زمان دیگر، از آغاز انقلاب اسلامی سال 1979، در جايگاهی ‏قدرتمندتر و با نفوذتر قرار داده است.
‏
يک ژورناليست ايرانی که نخواست نامش فاش شود می گويد: "احمدی نژاد همه قوانين را ‏زير پا گذاشته است. هر کاری میخواهد می کند، در حال دستور دادن و امر کردن است. اين ‏ها باعث نمايش يک تصوير قدرتمند از او شده است."
‏
يک تحليلگر سياسی در تهران می گويد: "او گستاخ و دمدمی مزاج است. در استقاده از روش ‏های نا متعارف باکی ندارد. همه رييس جمهورهای قبلی درباره مسايل اصلی با خامنه ای ‏مشورت می کردند اما او نيازی برای انجام اين کار نمی بيند."
‏
اين تحليلگر در مورد کارايی رييس جمهور ايران می گويد: "او رياست جمهوری را به پست ‏قدرتمندتری تبدیل کرده است اما با بی نظمی های دولت قدرتمندش و جابجايی در منابع ‏اقتصادی، يک افتضاح به بار آورده است. به خاطر فشارهای وارده از خارج، او خودش را ‏شکست ناپذير می داند."
‏
به غير از رهبر جمهوری اسلامی که اخيراً علايم ضد و نقيضی از طرفداری بی قيد و شرط ‏و در عين حال کم ميلی به رييس جمهور لجام گسيخته از خود نشان داده است، احمدی نژاد ‏وفاداران ناچيزی در ميان مراکز قدرت ستنی ايران دارد.
‏
در نگاه کلی تر، افزايش خارق العاده قيمت نفت به او کمک کرده عليرغم به کارگيری ‏مسوولان بی صلاحيت و اثرات ناشی از دو سری تحريم های سازمان ملل، بتواند بر روی ‏ولخرجی ها وسوء مديريت ها سرپوش بگذارد.
‏
کارشناسان می گويند اکنون آیت الله خامنه ای متقاعد شده، اگر تا حالا متوجه نبوده، که موضع ‏انعطاف ناپذير احمدی نژاد در ادامه غنی سازی اورانيوم، عليرغم تصريح قطعنامه شورای ‏امنيت برای توقف آن، به بار نشسته است.
‏
مخالفان سازمان نیافته
شرکای تندروی رييس جمهور در انتخابات دسامبر گذشته گوشمالی شدند. رای گيری های ‏انتخاباتی مجلس ايران در ماه مارس آينده هم ممکن است اکثريت محافظه کار را به عقب ‏براند. اما هنوز سازماندهی ناچيزی نزد گروه های مخالف صورت گرفته است. درست در ‏حالیکه رقبای قدرتمند احمدی نژاد خود را آماده جمع آوری آرا می کنند، که اين شامل ‏انتخابات رياست جمهوری 2009 هم می شود، احمدی نژاد به ضد حمله دست زده و مخالفان ‏سياست های هسته ای خودش را "افراد خائن" ناميده است.
‏
امير محبيان، سردبير سياسی روزنامه محافظه کار رسالت، می گويد: "طبق قانون، قدرت ‏رياست جمهوری در ايران محدود است و دوره آن هم محدود است. اما آقای احمدی نژاد تلاش ‏کرد همه قدرت را قبضه کند و از فرصت های در اختيار رياست جمهوری بيش از هر رييس ‏جمهور دیگر استفاده می کند."
‏
آقای محبيان می گويد: "پيش از اين، من فکر می کردم احمدی نژاد يک سياستمدار با تجربه ‏نيست. اما او نشان داده کارکرد قدرت را به خوبی می شناسد... او می خواهد خود را خيلی ‏قدرتمند، رييس و غير قابل پيش بينی نشان دهد. ممکن است اين رفتار از آقای احمدی نژاد ‏برای هر کسی در داخل يا خارج از کشور، يک تهديد باشد اما همين می تواند به او کمک کند ‏قدرتمندتر شود."
‏
کشیدن دندان افراد چموش، که در ايران چهارچوب سياسی نانوشته ای را تشکیل می دهد با ‏استعفاء، يا حذف اجباری، مذاکره کننده هسته ای سابق و نور چشمی آیت الله خامنه ای – علی ‏لاريجانی- اتفاق افتاد. بعد از اينکه ششمين تقاضای او برای استعفاء در ماه اکتبر پذيرفته شد، ‏جای او به سعيد جليلی، يک فرد وفادار به احمدی نژاد، سپرده شد. او هم باب مذاکرات را به ‏نحو موثری در اولين ديدار مستقلش با اتحاديه اروپا بست.
‏
يکی از تحليلگران با سابقه در مورد تعويض لاريجانی می گويد: "باورکردنی نيست. چه کسی ‏می توانست اين کار بکند؟ چند سال قبل انجام چنين کاری، غير قابل تصور بود. مسلماً اين ‏موضوع به ولايت فقيه ضربه می زند و آنرا تحقير می کند. اين برای احمدی نژاد يک ‏پيشرفت و برای خامنه ای يک پسرفت است."
‏
فريده فرحی، يک کارشناس امور ايران در دانشگاه هاوايی، می گويد: "خامنه ای هيچ وقت ‏دوست نداشته در حال دخالت بيجا و آشکار ديده شود... اما حرکت گستاخانه و تحريک کننده ‏احمدی نژاد ارکان سياسی را لرزانده است. همه متحير مانده اند که آيا خامنه ای از اين ‏تحرکات پارتيزانی حمايت می کند يا اينکه قادر به مهار احمدی نژاد نيست."
‏
هرچند نظرات متنوعی درباره کنار گذاشتن لاريجانی به گوش می رسد، بعضی ها می گويند ‏تنوع در رفتارهای رييس جمهور ناشی از اعتمادی است که به او وجود دارد؛ البته در مقايسه ‏با روسای جمهور قبلی شامل خاتمی و علی اکبر رفسنجانی.
‏
يکی از کارشناسان سياسی در تهران که نخواست نامش فاش شود می گويد: "مهم نيست ‏احمدی نژاد چه کار می کند، هيچ کدام از آن کارها برای موقعيت رهبر عالی ايران يک تهديد ‏نيست. پيشينيان او نمی توانستند همين کارها را بکنند زيرا رهبر ايران به آنها اعتماد نداشت. ‏آنها اطرافيانی داشتند که به سياست های رهبر و قداست الهی او اعتقادی نداشتند."
‏
اين کارشناس سياسی می گويد خاتمی و رفسنجانی هر دو ارتباطاتی با دنيای خارج داشتند و ‏‏"شما هرگز نمی دانید رييس جمهورتان به کشور ديگری وصل است يا خير. احمدی نژاد به ‏هيچ منبع خارجی ربط ندارد، برای همين به او چک سفيد امضايی داده شده که در داخل کشور ‏هر چه می خواهد بکند."
‏
او می گويد لاريجانی هم قربانی همين مساله شد، هرچند او وفاداری خود را ظرف 20 سال ‏گذشته به رهبر عالی 100 درصد –و نه حتی 95 درصد- اثبات کرده بود.
‏
يک ديپلمات اروپايی می گويد همين چيره دستی است، که برخی معتقدند رهبر نظام از همان ‏ابتدا داشته است و باعث نزديک و نزديکتر شدن به رييس جمهورش شده است. احمدی نژاد ‏مسووليت کار در محدوده هايی بسیار متنوعی راکه کار او نبوده است، شخصا بر عهده گرفته. ‏به همين دليل شما می توانيد لفاظی های امروزرييس جمهور را به عنوان نقطه نظرات رسمی ‏در ایران به حساب آورید. ‏

منبع: کريستين ساينس مانيتور – 10 دسامبر ‏