حق و تکليف
عباس عبدي - پنجشنبه 15 آذر 1386 [2007.12.06]

در يك جامعه طبيعي و پذيرفتني، هر تكليفي كه براي افراد معين شود، طبعا در كنار آن حقي هم تعريف و اجرا خواهد شد. انسان بدون حق، هيچ انگيزهاي جز ترس براي اداي تكاليف تعيينشده بر دوش خود احساس نخواهد كرد.
هنگامي كه حقوق افراد ناديده انگاشته شود، بهطور عادي نسبت به تكاليف نيز بيتفاوت شده و اين سرآغاز ناهنجاريهاي رفتار است.
يكي از مهمترين تكاليفي كه بر زنان جامعه ما تعيينشده رعايت حجاب است، گرچه در عمل انجام اين تكليف با اشكالات فراواني مواجه است، اما مدافعان آن يكي از دلايل وجود اين تكليف را ضرورت حفظ امنيت براي بانوان دانستهاند.
درواقع نيز حكم حجاب در صدر اسلام هنگامي نازل شد كه برخي از زنان مسلمان از سوي مردان شبها در كوچههاي مدينه مورد تعرض قرار ميگرفتند و حجاب از اين رو اعلام شد كه اين مشكل برطرف شود. حال با توجه به اين نكته بهتر است خبر زير را با هم مرور كرده و سپس به فراموش شدن حق زنان در اين زمينه اشاره شود (به نقل از روزنامه سرمايه) يك نهاد عمومي با انجام نظرسنجي از بانوان 18 تا 50 ساله تهراني، مهمترين عوامل مزاحمت در تهران از نظر خانمها را ارزيابي كرد.
به نوشته الف، در اين نظرسنجي كه هزار خانم در جريان آن مورد پرسش قرار گرفتهاند، پرسشگران با نام بردن مزاحمتهاي رايج براي بانوان در تهران، از پرسششوندگان خواستهاند تا درجه اين مزاحمت را بين 4 گزينه خيلي زياد، زياد، كم و خيلي كم ارزيابي كنند. بانوان تهراني مزاحمت "بوق زدن اتومبيل و اصرار به سوار شدن" را با 85 درصد انتخاب گزينه خيلي زياد، بيشترين مزاحمت براي خود دانستهاند.
پاسخهاي بانوان به ساير مزاحمتهاي مطرح شده در اين ارزيابي عبارتند از: "انتشار تصاوير خصوصي افراد" 80 درصد زياد و خيلي زياد، "تنه زدن عمدي به زنان" 83 درصد زياد و خيلي زياد، "متلك گفت"ن 76 درصد زياد و خيلي زياد، "شنيدن الفاظ ركيك" 75 درصد زياد و خيلي زياد "ويراژ دادن و حركات نمايشي موتورسواران"> 72 درصد زياد و خيلي زياد و "تعقيب زنان توسط مردان در اماكن خلوت" 72 درصد زياد و خيلي زياد.
اگر زنان ما مكلف هستند كه نحوه خاصي از پوشش را رعايت كنند، آيا نبايد حق امنيت اجتماعي آنان در برابر مردان نيز تامين شود؟ اگر مردان جامعه ما با چنين ناهنجارياي مواجه شوند كه 85 درصدشان به صورت خيلي زياد با مشكل بوق زدن جلوي پاي آنان مواجه شوند، چه خواهند كرد؟
آيا اين 85 درصد از بانوان همه بدحجاب و بيحجاب هستند كه چنين مورد تعرض قرار ميگيرند؟ بايد اقرار كرد كه پليس و نيروي انتظامي براي مواجهه با همه اين موارد توانايي ندارد، اما مشكل بوق زدن جلوي پاي زنان و مزاحم شدن عليه آنان چيزي نيست كه به چشم نيايد، كافي است كه در اين زمينه اندكي حساسيت داشت و قانون مناسب را نيز نوشت و بهطور جدي اجرا كرد، كاري كه در برخي كشورهاي غربي تا دو سال مجازات دارد. به نظر من اين فعل، حتي جرم خصوصي نيست كه رسيدگي به آن مستلزم شكايت شاكي خصوصي باشد. بارها شده است ديدهايم خانمي كه براي سوار شدن تاكسي كنار خيابان ايستاده و حتي حجاب وي هم معمولي و حتي مناسب است، اما براي خلاص شدن از راننده مزاحم مجبور شده است مسير خود را موقتا تغيير دهد.
وقتي زنان جامعهاي تا اين حد احساس ناامني كنند و هيچكس هم نباشد كه از آنان دفاع كند، چه انتظاري از رعايت و انجام تكاليف از سوي آنان داريم؟
البته از فعالان حقوق زن هم ميتوان پرسيد وقتي كه به موضوعاتي از حقوق زنان پرداخته ميشود كه فقط درصد كمي از زنان با آن درگير هستند، چرا به همان اندازه يا حتي كمتر به مساله امنيت عمومي زنان از جمله مزاحمتهاي مذكور اشاره نميشود كه قدرت بسيجكنندگي همه زنان و نيز مردان را دارد.
البته اين بدان معنا نيست كه فعاليتهاي ديگر با سوال مواجه شوند، بلكه به معناي ضرورت پرداختن به موضوعاتي است كه فراگير بوده و همه زنان كمابيش با آن درگير هستند.
منبع: اعتماد ملي
