‏‏سولماز شريف

‏ هنوز آمار دقيقي در مورد ميزان واقعي مبتلايان به ايدز در ايران وجود ندارد.ارقام ارائه شده متفاوت است و ‏حتي خود مسئولان هم بر بيشتر بودن ارقام اعلام شده، معترفند. با اين حال رقم مبتلايان امسال از ارقام سالهاي ‏گذشته هم کمتر است!‏

دو سال پيش ميزان مبتلايان به بيماري ايدز درايران 30 هزار نفر اعلام شد و سال پيش 50 هزار نفر. آمارهايي ‏که احتمال واقعي نبودن آنها هم زياد بود؛ با اين حال امسال، رقم مبتلايان در سرتاسر ايران 16 هزار نفر اعلام ‏شده است.‏

اين کاهش آمار در حالي است که دست اندر کاران امور بهداشت و درمان مي گويند در هر سه ماه ۴۰ نفر به ‏شمار مبتلايان به اين بيماري اضافه مي شود. اما طبق گفته دکتر محرز (متخصص ايذر و بيماريهاي عفوني در ‏ايران و عضو کميته مبارزه با ايدز) رقم عادي آن 200 تا 300 نفر براي هر سه ماه است.اما آمار غير رسمي ‏حکايت از ابتلاي بيش از 100 هزار نفر به ويروس اچ آي وي در ايران دارد.‏

‎.‎در چنين شرايطي اما از "ازدواج موقت" به عنواني راهي براي پيشگيري از بيماري ايدز نام برده مي شود. به ‏گزارش خبرگزاري دولتي ايران، ايرنا، دري نجف آبادي اين ديدگاه را "متعهدانه و حکيمانه" خوانده و گفته است: ‏‏"در اين موضوع [ايدز] گاهي اوقات ازدواج و قراردادهاي موقت مطرح مي‌شود كه متاسفانه برخي آن را به ‏گونه‌اي ديگر تعبير مي‌كنند‎."‎

بر اساس همين ديدگاه ها و تابوهاي مختلف است که جامعه از پذيرش بيماري ايدز سرباز مي زند. يک روز بچه ‏اي از مدرسه اخراج مي شود، روز ديگر کارمندي، محل بايد کارش را بايد ترک کند و کار به جايي رسيده که ‏حتي پزشکان از پذيرش بيماران مبتلا به ويروس اچ آي وي خودداري مي کنند. ‏

در همين ارتباط يک بيمار مبتلا به ويروس اچ آي وي در وبلاگ شخصي خود درد دلي کرده مبني بر اينکه ‏مدتهاست مشکل لثه دارد اما هيچ دندانپزشکي حاضر به مداواي او نيست. به نوشته او هر وقت فرم مشخصات را ‏پر مي کند و در درون مربع کوچک مقابل ايدز ضربدر مي زند، پزشک او را نمي پذيرد.‏

آنجه اين وبلاگ نويس در دنياي مجازي خود آورده، پيشتر هم به طور رسمي منتشر شده بود. نشريه‌ کنترل ‏بيماري‌هاي عفوني و همه‌گيري‌هاي بيمارستاني، که در شماره‌ ژانويه ۲۰۰۷ خود نتايج اولين آمارگيري اطلاعات ‏دندانپزشکان ايران درباره‌ ايدز را منتشر کرد خبر داد که عليرغم دستورالعمل‌هاي مرتبط با نحوه‌ جلوگيري از ‏انتقال ويروس ايدز همچنان بسياري از دندانپزشکان از مداواي بيماران مبتلا به ايدز خودداري مي‌کنند‎.‎

بر اساس اين گزارش، که دندانپزشکان ۱۸ دانشگاه علوم پزشکي مختلف به عنوان جامعه‌ آماري آن مورد استناد ‏قرار گرفته ‌اند، فقدان اطلاعات پايه‌اي درباره‌ بيماري ايدز در ميان فارغ ‌التحصيلان دانشکده‌هاي دندانپزشکي‌ ‏ايران "فاجعه بار" است‎.‎

در گزارش فوق که حاصل مطالعه مشترک پژوهشگران ايراني و دو مؤسسه‌ بهداشتي بريتانيايي است،۷۹ درصد ‏دندانپزشکان از بوسيدن به عنوان يکي از راه‌هاي انتقال ويروس ايدز نام برده‌اند در حالي که ۶۰ درصد آن‌ها ‏انتقال ويروس از مادر به جنين را رد کرده‌اند. علاوه بر اين ۸۰ درصد از دندانپزشکاني که در اين طرح مورد ‏پرسش قرار گرفته ‌اند - باز هم به اشتباه - انتقال ويروس ايدز از طريق نوشيدن از ليواني که مورد استفاده‌ بيمار ‏بوده را تائيد کرده‌اند‎.‎

بخشي از اين پرسشنامه‌ هم به چگونگي ضدعفوني کردن وسايل دندانپزشکي اختصاص داشته که نتايج نشان داده ‏بيش از نيمي از پرسش شوندگان در مورد روش‌هاي ضدعفوني اطلاعات کافي نداشته يا درباره‌ چگونگي انجام ‏ضدعفوني ترديد داشته‌اند‎.‎

پژوهشگران در بخش ديگري از تحقيق نشان داده‌اند که تنها ۱۰ درصد از دندانپزشکان مورد مطالعه اظهار داشته ‏اند که انجام معالجات ساده‌ دندانپزشکي موجب انتقال ويروس ايدز نمي‌شود و در عوض ۹۰ درصد ديگر حتي از ‏معالجات ساده‌ نيز به عنوان عامل انتقال ويروس نام برده‌اند‎.‎

اولين آمارگيري اطلاعات ايدز در ميان دندانپزشکان ايراني نشان مي‌دهد بيش از ۹۰ درصد از دندانپزشکان مورد ‏پرسش در اين طرح اظهار کرده‌اند که ايراني‌ها در مقابل ويروس ايدز مقاوم‌تر از ساير ملل جهان هستند و بيش از ‏‏۷۳ درصد آن‌ها اعلام کرده‌اند که افراد در سنين خاصي به ايدز مبتلا مي‌شوند‎.‎

گفتني است دندانپزشکاني که مورد مطالعه قرار گرفته‌ بودند به طور ميانگين ۳۶ سال سن داشته و در زمان ‏آمارگيري دستکم حدود ۹ سال به عنوان دندانپزشک حرفه‌ اي در مراکز دولتي و خصوصي مشغول به کار ‏بوده‌اند. با اين همه تنها ۸ درصد آن‌ها از اطلاعات کافي درباره‌ ايدز برخوردار بوده‌اند‎.‎

دکتر جهانگير مظفري، دندانپزشک مقيم نيويورک و فارغ التحصيل دانشگاه کلمبيا در همين ارتباط و در مورد ‏قوانين بين المللي و روشهاي مرسوم برخورد دندانپزشک با بيمار مبتلا به ويروس اچ آي وي به روز مي گويد: ‏‏"وقتي بيماري به مطب مي آيد، واقعا نمي دانيد که چه بيماري اي دارد. آيا مبتلا به ويروس هست يا نه. اين مسئله ‏منحصر به مورد ايدز هم نيست. هپاتيت هم هست که به مراتب از ايدز خطرناک تر است چراکه در مورد ايدز ‏حتما بايد ويروس، وارد بدن شود آنهم در صورتيکه به ميزان حداقل 500 رسيده باشد ولي در خصوص هپاتيت ‏ب، ويروس حتي از طريق تنفس هم منتقل مي شود."‏

وي با اشاره به پيشرفت هاي علمي و پزشکي، مي افزايد: "امروزه علم پيشرفت کرده است و با دانايي و توانايي ‏دليلي براي وحشت وجود ندارد. اگر زخمي باز باشد و ترشحات بدن بيمار وارد بدن شحص ديگري شود بيماري ‏سرايت مي کند. يا اگر ترشحات مثلا وارد چشم ودهان شود ويروس منتقل مي شود يا سرنگي که به بدن بيمار ‏مبتلا به ويروس تزريق شده باشد اگر وارد بدن شخص ديگري شود خطر انتقال وجود دارد. درست به همين دلايل ‏است که پزشکان براي رعايت اين موارد از ماسک و عينک استفاده مي کنند. اما اگر ترشحات به لباس منتقل شود ‏که خطري ندارد. ديده ايم که برخي ها به اشتباه تصور مي کنند از دستشويي عمومي مي توان به ايذر مبتلا شد! به ‏همين دليل است که بايد راههاي انتقال بيماري هاي مختلف طي برنامه هاي آموزشي عمومي به همگان منتقل ‏شود‎."‎

دکتر مظفري در ادامه به نکات قانوني در ارتباط با اينگونه بيماريها اشاره مي کند و مي گويد: "بيماران از لحاظ ‏اخلاقي و در بعضي از جاها از لحاظ قانوني موظف هستند در خصوص عدم انتقال بيماري خود به ديگران نهايت ‏احتياط را بکنند و احساس مسئوليت را داشته باشند. به طور مثال يک بيمار مبتلا به هپاتيت ب حق ندارد سوار ‏هواپيما شود. به اين دليل که فضا، بسته است و در اثر تنفس شخص بيمار، ويروس آلوده مي تواند منتقل شود. اين ‏نکته در آمريکا قانون است و اگر شخصي بي توجه به قانون، سوار شود بايد در دادگاه پاسخگو باشد‏‎."‎

دکتر مظفري در عين حال عدم پذيرش بيماران توسط پزشکان را نيز نادرست مي خواند و آن را موجب خطرات ‏بيشتري براي جامعه مي داند.هر چند به گفته وي: "متاسفانه در ايران کسي به قانون توجه نمي کند. خودم در ايران ‏شاهد بودم که خانواده مريض بايد اول از داروخانه بيمارستان، سرنگ هاي مورد نياز بيمار را تهيه مي کردندو ‏بعد پزشکان مداوا را شروع مي کردند."‏

به هر حال بيماران مبتلا به ايدز در ايران از مشکلات مختلفي رنج مي برند؛ و راه مقابله با اين مشکلات حتما ‏‏"ازدواج موقت" نيست، بلکه به گفته دکتر مظفري: "همانگونه که براي نان يا بنزين سوبسيد در نظر گرفته مي ‏شود، بايد براي بهداشت نيز که جزو ضروري ترين نيازهاي انساني است، تدابير حمايتي در نظر گرفته شود‏‎. ‎