‏حميد احدي ‏

اعلام حضور سوريه تنها متحد مسلمان ايران در کنفرانس آناپوليس که به باور تحليل گران نمايشي بر شدت ‏انزواي ايران است، در تهران خبر بدي محسوب شده است. اين در حالي است که همزمان با تاکيد رييس دولت ‏و سخنگويان بر غيرممکن بودن حمله آمريکا به ايران و حمله دولتمردان به کساني که از خطر سخن مي ‏گويند و اوضاع کشور را ويژه مي بينند، علي لاريجاني اعلام داشت که شرايط کشور ترکيبي از تهديد و ‏فرصت است.‏

دبير سابق شوراي عالي امنيت ملي که هنوز به عنوان نماينده رهبر در آن شورا عضويت دارد روز گذشته ‏زماني که براي روز بسيج در دانشگاه سخنراني مي کرد با اظهارات دانشجويي روبه رو شد که كه با لحني تند ‏از‎ ‎مواضع رئيس جمهور انتقاد ‌كرد، وي جواب داد ‏‎ ‎نبايد با اين لسان درباره‌‏‎ ‎رئيس جمهور صحبت كرد. به ‏هر حال ايشان مردي زحمت‌كش هستند و دارند تلاش‎ ‎مي‌كنند. نبايد اين مسائل را بزرگ كرد. احترام افراد بايد ‏حفظ شود. اگر‎ ‎انتقادي داريد بگوييد، چرا شخصيت افراد را زير سوال مي‌بريد؟ رييس پيشين سازمان صدا و ‏سيما سپس گفت ‏‎ ‎البته شما جوان هستيد اقتضاي سنتان است كه با ما اين‌گونه‎ ‎صحبت كنيد، اما تأكيد مي‌كنم كه ‏ايران در شرايط مهمي قرار گرفته است؛‎ ‎چراكه بنده در معرض اطلاعاتي هستم كه مي‌توانم با قطعيت به شما ‏بگويم كه‎ ‎ما در شرايط مهمي هستيم. در اين شرايط هم فرصت وجود دارد و هم تهديد. بايد‎ ‎شاخك‌هاي ‏ذهني‌مان را بر روي مسائل اصلي متمركز كنيم نه حواشي.‏

‎‎عليه ايران شيعه‎‎

همزمان با اعلام حضور معاون وزارت خارجه سوريه در کنفرانسي که چين و روسيه، و چند کشور مسلمان ‏ديگر هم در آن حضور دارند، رهبر جمهوري اسلامي، کنفرانس آناپوليس "خزان زده و شکست خورده" ‏ناميد و تاکيد کرد که بيداري‎ ‎امت اسلامي "مانع تحقق مقاصد شوم دولت آمريکا از برپايي اين کنفرانس خواهد ‏شد." قبل از وي اعلام شد که احمدي نژاد رييس جمهور در گفتگوئي با پادشاه سعودي سعي کرده است تا آن ‏کشور را از شرکت در کنفرانس باز دارد.‏

دو روز قبل از سخنان آيت الله خامنه اي عليه کنفرانس آناپوليس که ‏‎ ‎در مراسم روز بسيج در جمع نيروهاي ‏بسيجي در تهران سخن ‌مي گفت، روزنامه کيهان که معمولا مواضع رهبر جمهوري اسلامي را منعکس مي ‏کند در سرمقاله اي ادعا کرد که کنفرانس آناپوليس که آمريکائي ها هم به پيروزي آن اميدي نبسته اند تدارکي ‏است عليه ايران و قدرت گرفتن شيعيان.‏

برخي از رسانه‌ هاي‎ ‎عربي و اسرائيلي نيز پيش از کيهان تاکيد کردند که کنفرانس آناپوليس به منظور‎ ‎مقابله ‏با نفوذ ايران در خاور ميانه بر گزار مي ‌شود. مساله‌ اي که‏‎ ‎کاندوليزا رايس وزير خارجه آمريکا نيز آن را ‏پنهان نکرده است‎.‎

در همين حال برخي رهبران گروههاي اسلامگراي فلسطيني و لبناني، هدف از‎ ‎برگزاري کنفرانس آناپوليس ‏را چيزي فراتر از مقابله با نفوذ ايران در‎ ‎خاورميانه ذکر کرده‌ و آن را به زمينه سازي براي تهاجم نظامي به ‏ايران‎ ‎مربوط دانسته‌ اند‏‎.‎‏ ‏

مشکل‎ ‎اما اين است که کنفرانس آناپوليس تنها با حضور کشورهاي مخالف دولت ايران‎ ‎برگزار نمي ‌شود، بلکه ‏شماري از کشورهاي متحد ايران يا کشورهايي که‏‎ ‎ايران اصرار دارد آنها را متحد خود به شمار آورد، در ‏کنفرانس شرکت خواهند‎ ‎کرد‎.‎

علاوه بر سوريه که مهم ترين متحد ايران است عراق، لبنان، پاکستان، اندونزي، عربستان و کشورهاي عرب ‏حاشيه خليج فارس و شمال آفريقا که ايران آنها را دوست خود‎ ‎معرفي مي‌ کند، و بخش هائي از سياست ‏خارجي و هم بازارگاني خارجي خود را بر همکاري با آنان بنا نهاده است، در کنفرانس شرکت مي کنند، که ‏خبر خوبي براي تهران نيست.‏

همچنين، روسيه، چين و آفريقاي جنوبي، سه کشور بزرگي که ايران آنها را از جمله ياران خود مي ‌داند، در ‏کنفرانس‎ ‎آناپوليس حضور مي‌ يابند و متهم کردن همه آنها به اينکه ابزار دست آمريکا‎ ‎و اسرائيل براي ناديده ‏گرفتن حقوق فلسطيني‌ها شده ‌اند، در حقيقت ناقض تصويري است که به طور رسمي در پرونده هسته اي، ‏حکومت ايران در ميان ايراني ها تبليغ مي کند.‏

تا اين جا ترديدي به جا نمي ماند که کنفرانس آناپوليس يک تصوير باقي مي گذارد و چنان که احمد زيدآبادي ‏کارشناس مسائل خارجي در بي بي سي نوشته "حضور گسترده کشورهاي منطقه و جهان در کنفرانس ‏آناپوليس و موضع گيري‎ ‎ايران در برابر آن، تحليلي نشانه آشکاري از انزواي جمهوري‎ ‎اسلامي تلقي مي‌ ‏شود" همان چيزي که که دولت ايران نسبت به‎ ‎آن حساسيت دارد‎.‎

‎‎کنفرانس نقيض‎‎

در سال 1991 که براي اولين بار کنفرانسي با حضور شوروي [به رهبري گورباچف] براي صلح خاورميانه ‏تشکيل شد جمهوري اسلامي با تشکيل يک کنفرانس مشابه سعي کرد آن را از ارزش بيندازد. کنفرانسي که ‏سران برخي از جنبش هاي فلسطيني در آن شرکت کردند و در آن، مقابل ياسرعرفات جبهه گيري شد. تشکيل ‏چنين کنفرانسي را سوريه به عهده گرفته بود که ميزبان بيش تر اين جنبش هاست، اما معاملاتي با آمريکا و ‏اعزام معاون وزارت خارجه در آخرين روزها، عملا جايي براي موفقيت آن کنفرانس باقي نگذاشت.‏

به‎ ‎نظر مي ‌رسد که سوريه با حضور در کنفرانس صلح آناپوليس، گامي مهم را‏‎ ‎براي تغيير جهت خود در ‏خاور ميانه برداشته است، هر چند که گام‌هاي بعدي‎ ‎اين کشور به نوع امتيازاتي که به آن تعلق خواهد گرفت، ‏بستگي دارد‏‎.‎

ايران‎ ‎اما از نگاه آمريکا کشوري نبوده که دعوت از آن براي شرکت در کنفرانس صلح‏‎ ‎محلي از اعراب داشته ‏باشد و ايران نيز با مخالفتهايش، عملا خود را‎ ‎در مقابل طيف وسيعي از کشورهاي خواهان پايان يافتن مناقشه ‏اسرائيل و‎ ‎فلسطيني ‌ها قرار داده است‎.‎

آن چه وضعيت خاصي براي کنفرانس آناپوليس و ايران ايجاد کرده، تبليغاتي است که قبل از برپائي کنفرانس ‏عليه کشوري مي شود که در آن شرکت ندارد و مخالفان جمهوري اسلامي از اين کشور به عنوان عامل اصلي ‏کشدار شدن تخاصم خاورميانه ياد مي کنند. ‏

بر اساس گزارش ها، تنها حرکت عملي عليه کنفرانس، اجتماعي است که در غزه و سرزمين‏‎ ‎هاي اشغالي ‏توسط گروه هاي نزديک به حماس برپا شده و در آن سخنراني هائي صورت گرفته است. اعراب ساکن‏‎ ‎اسرائيل با تشکيل اين اجتماع بر حقوق اصلي فلسطيني ها از جمله حق بازگشت‏‎ ‎آوارگان، حاکميت، قدس و ‏حذف شهرک هاي يهودي نشين تاکيد ورزيده اند.‏

گزارش شده که در اين‎ ‎نشست عزمي بشاره از چهره هاي سرشناس فلسطيني و نماينده اعراب در کنيست، ‏کنفرانس آناپوليس را تبليغاتي براي بوش توصيف کرده و گفته ديدگاه بوش يا‏‎ ‎شارون هيچ فرقي ندارد و فقط ‏به فکر نجات اسرائيل از فلسطيني ها است. وي‎ ‎همکاري اعراب را موجب نجات سياست هاي بوش در منطقه ‏دانسته و آن را محکوم‏‎ ‎کرده است. ‏