محمد محسن ‏

سوريه اعلام کرد در کنفرانس صلح خاورميانه شرکت خواهد کرد. به اين ترتيب سوريه به ن سعودي و ساير ‏کشورهاي عرب شرکت کننده در اين کنفرانس ملحق شد که از در ايالات متحده آغاز به کار خواهد کرد. اين ‏تغيير موضع سوريه، براي دستگاه ديپلماسي بوش يک پيروزي قلمداد مي شود. ‏

سوريه، که از گروه هاي مخالف صلح فلسطين و اسراييل حمايت مي کند، اعلام کرده معاون وزير خارجه ‏خود را عازم اين کنفرانس مي کند که تا روز سه شنبه در آناپوليس مريلند ادامه خواهد داشت. در مقابل به ‏سوريه قول داده شده که موضوع اشغال بلندي هاي جولان هم، که از سال 1967 از آن کشور جدا شده، در ‏دستور کار اين کنفرانس قرار گيرد. ‏
کنفرانس آناپوليس که اولين بار با سر و صداي زياد از سوي کاندوليزا رايس، وزير خارجه ايالات متحده، ‏اعلام شد به مذاکره براي رسيدن به يک معاهده صلح با هدف پايان دادن به مناقشه فلسطين- اسراييل خواهد ‏پرداخت. قرار است در اين معاهده هر دو کشور خود را به اجراي مصوبات مندرج در اولين مرحله از ‏توافقات، موسوم به نقشه راه، متعهد سازند.‏

حضور کشورهاي مهم عرب که اکنون شامل سوريه هم مي شود، به عنوان وسيله اي براي تاييد و حمايت ‏اعراب از محمود عباس، رهبر فلسطينيان، و دستيابي به صلح محسوب مي شود. اعراب به اسراييل قول داده ‏اند که صلحي فراگيربوحود خواهد آمد که در آن به رسميت شناختن دولت يهود هم ملحوظ شده است. در عين ‏حال، اين صلح فراگير بايد راه حلي هم براي مساله اشغال بلندي هاي جولان پيدا کند. ‏

نکته قابل توجه اين است که اگر سوريه وارد اين مذاکرات نمي شد، خود را از جهان عرب منزوي مي ‏ساخت. همين الان هم سوريه که تحت حاکميت اقليت شيعه بوده و به عنوان هم پيمان يک کشور غير عرب- ‏ايران - شناخته مي شود، به نوعي از ساير اعراب دور افتاده است. سوريه از حزب الله، مشتري پر و پا ‏قرص ايران در جنوب لبنان، و نيز حماس و جهاد اسلامي در داخل فلسطين حمايت مي کند. همه اين گروه ها ‏مخالف توافق صلح فلسطين – اسراييل و يا حتي حق وجود اسراييل هستند. ‏

مشير المصري، سخنگوي حماس در غزه، روز يکشنبه اعلام کرد: "هر گونه دستاورد کنفرانس آناپوليس از ‏سوي مردم فلسطين به رسميت شناخته نخواهد شد. هيج کس اجازه ندارد حقوق ما را زمين بگذارد. ما ‏حاضريم براي دفاع از آن، جان خود را بدهيم."‏

اعلام آمادگي سوريه درخبر کوتاهي از سوي آژانس خبري عرب وابسته به دولت سوريه اعلام شد. در اين ‏خبر ضمن حضور اين کشور، از اعزام نمايندگان سوريه به سرپرستي فيصل مقداد، معاون وزير خارجه، ‏خبر داده شد. ‏

خانم ميري ايسين، سخنگوي نخست وزير اسراييل – ايهود اولمرت- گفت: "حضور عربستان و سوريه اتفاقي ‏مهم و يک پيروزي براي آمريکا است." در حاليکه سوريه از اعزام وزير امورخارجه اش خودداري کرده ‏است، خانم ايسين مي گويد از نظر اسراييل سطح نماينده ارسالي از نفس حضور سوريه بسيار کم اهميت تر ‏است. ‏

ايسين در اين باره گفت: "حماس مخوف است. براي همين است که ما خشنوديم." او درباره نتايج اين کنفرانس ‏گفت: "ما اميدواريم اما خوش بين نيستيم."‏

مارک رگو، سخنگوي وزارت خارجه اسراييل، اعلام کرد سوريه با قبول لغو يک گردهمايي "ضد کنفرانس ‏آناپوليس"، در عوض تصميم به شرکت در آن گرفته است. او گفت: "در گفتمان اسراييل – اعراب، سوريه از ‏اهميت خاصي برخوردار است. خيلي بهتر مي شد اگر اين موضوع مي توانست باعث چرخش موضع سوريه ‏از نزديکي به ايران به سمت نزديکي با عربستان و مصر به عنوان پيشروان اعراب سني شود." ‏

اين کنفرانس پس از انجام ديدارهاي جداگانه بوش با ايهود اولمرت و محمود عباس و مراسم ضيافت پر زرق ‏و برق شام در وزارت خارجه، از روز دوشنبه شروع به کار خواهد کرد. روز سه شنبه در آناپوليس، اين دو ‏رهبر ديدار محرمانه اي خواهند داشت و سپس به ايراد سخنراني خواهند پرداخت. بعد از صرف نهار، سه ‏جلسه متوالي برگزار خواهد شد: صلح دوجانبه اسراييل – فلسطين، تلاش هاي توني بلر-نخست وزير سابق ‏بريتانيا- براي کمک به فلسطينيان در تشکيل اقتصاد و موسسات دولتي، و سرانجام مسايل منطقه اي شامل ‏بلندي هاي جولان و لبنان.‏

روز چهارشنبه هم آقاي بوش ديدارهاي جداگانه اي با عباس و اولمرت برگزار نموده و به موضوعات ديگري ‏از مساله اسراييل نظير ايران مسلح به قواي هسته اي، خواهد پرداخت.‏

روز يکشنبه، خانم زيپي ليوني – وزير خارجه اسراييل- با خانم کاندوليزا رايس و نيز مذاکره کننده فلسطين- ‏احمد غوري- ديدار و بر روي تنظيم يک بيانه مشترک تا پيش از پايان ديدار آناپوليس کار خواهند کرد. اين ‏بيانيه که به عقيده خانم رايس ايده آمريکا نبوده است، به نظر مي رسد مشکل ساز شده باشد. در صورت ‏تدارک چنين بيانيه اي، متن آن بيشتر شامل وعده برداشتن قدم هاي بعدي خواهد بود تا خلاصه اي از ترکيب ‏توافق نهايي.‏

خانم ليوني با تمجيد از حضور اعراب در اين کنفرانس گفت: "حتي يک نفر از فلسطيني ها هم نمي تواند بدون ‏حمايت اعراب به توافق برسد."‏

برقراري صلح نياز به قبول شرايطي از سوي هر دو طرف را ايجاب مي کند. ضمناً بايد به موضوع آينده ‏آوارگان فلسطيني، وضعيت نهايي اورشليم و نيز احتساب مسلمانان و يهوديان به عنوان مساله فرا ملي پرداخته ‏شود.‏

در اسراييل، اعلام مشارکت سوريه، واکنش هاي سياسي را به همراه داشته است. گيلاد اردان، از حزب ‏مخالف دولت- ليکود، به راديو اسراييل گفت شرکت سوريه در اين کنفرانس ثابت مي کند "همه کاري که ما ‏داريم مي کنيم بازي با چشمان بسته است که در آن حتي يک کشور حامي تروريسم مانند سوريه هم امکان ‏حضور دارد." او درباره کنفرانس گفت: "آخر کار، اين اسراييل است که بايد همه هزينه ها را بپردازد."‏

ران کوهن هم از حزب چپ گراي مرتز گفت: "من فکر مي کنم اسراييل بايد آمدن سوريه به پاي مذاکره را به ‏عنوان يک فرصت در نظر بگيرد. بايد باب گفتگوهاي ديپلماتيک با سوريه و لبنان را براي جلوگيري از ‏وقوع يک جنگ ديگر باز کرد و احتمالاً پيشبرد ما به سوي صلح و نيز منزوي ساختن ايران را دنبال نمود."‏

منبع: نيويک تايمز – 26 نوامبر ‏