در پي تيراندازي نيروهاي امنيتي وابسته به جنبش حماس به روي جمعيت هوادار جنبش فتح در ميدان شهر ‏غزه كه هفت كشته و دهها زخمي بر جا گذاشت، موجي از دستگيري حاميان فتح در نوار غزه آغاز شده است.‏
جمعيتي كه خبرگزراري‌ها تعداد آنها را دويست تا دويست پنجاه هزار تن بر آورد كرده‌اند، روز دو شنبه به ‏مناسبت سومين سالگرد فوت ياسر عرفات رهبر فقيد ساف در ميدان غزه گرد هم آمدند، اما اين گردهم آيي به ‏دليل دخالت نيروهاي امنيتي وابسته به دولت خودخوانده حماس در نوار غزه به خشونت كشيده شد.‏

در پي اين حوادث، حازم ابوشنب سخنگوي فتح اعلام كرد كه نيروهاي حماس چهار صد تن از حاميان فتح را ‏در نوار غزه دستگير كرده‌اند. اسلام شهوان سخنگوي حماس بازداشت پنجاه نفر از اعضاي فتح را تاييد كرده ‏است.‏

از زماني كه حماس نوار غزه را به كنترل خود در آورده است، روابط اين گروه با فتح وارد دوره‌اي از ‏بحران و پيچيدگي شده است.‏

محمود عباس رئيس دولت خودگردان فلسطين و رهبر فتح، هر گونه گفتگوي رسمي با رهبران حماس را ‏مشروط به بازگشت شرايط نوار غزه به دوره قبل از كنترل آن توسط حماس مي‌داند.‏

حماس اما گفتگو با فتح را به صورت غير مشروط مي‌خواهد.‏

با آنكه حماس و فتح هر كدام با كنترل بخشي از سرزمين‌هاي فلسطيني، نگاه خصمانه‌اي به يكديگر پيدا ‏كرده‌اند، اما در باره نحوه تعامل با يكديگر به تصميم مشخصي نرسيده‌اند.‏

رهبران دو طرف اغلب يكديگر را به خيانت متهم مي‌كنند، ولي لحن آنها نسبت به يكديگر يكنواخت نيست.‏
براي نمونه، آنها در بسياري موارد عليه يكديگر الفاظ بسيار تندي را به كار مي‌برند، اما بعضا از فرستادن ‏علامت نرمش به يكديگر نيز دريغ نمي‌كنند.‏

آقاي عباس با آنكه گفتگو با حماس را تحريم كرده است، دو هفته قبل با دعوت از چهار تن از رهبران حماس ‏در كرانه باختري رود اردن براي شركت در مراسم نماز جمعه در مقر خود در رام‌الله، با آنها به گفتگو ‏نشست.‏

احمد عبدالرحمن مشاور نزديك محمود عباس اعلام كرده است كه چهار عضو بلندپايه حماس از جمله ‏ناصرالدين شاعر معاون سابق نخست وزير در دولت تحت رهبري آقاي هنيه، پس از ديدار با رئيس دولت ‏خودگردان فلسطين، حمايت خود را از وي به عنوان رهبر فلسطيني‌ها اعلام و تسخير نوار غزه از سوي ‏حماس را تقبيح كردند.‏

اين در حالي است كه رهبران حماس در نوار غزه نيز نظر واحدي در باره چگونگي تعامل با فتح ندارند به ‏طوري كه برخي از آنها از لزوم تكرار سناريوي نوار غزه در كرانه باختري و براندازي دولت خود گردان ‏سخن مي‌گويند و برخي ديگر خواهان روش مداراجويانه‌ تري در برابر فتح هستند.‏

به نظر مي‌رسد هر چه كه حماس در نوار غزه تحت فشار و انزواي بيشتري قرار مي‌گيرد، اختلاف بين ‏رهبران ميانه رو و تندرو اين گروه نيز افزايش مي‌يابد.‏

تندروها خواهان ادامه وضع موجود در نوار غزه و تلاش براي تسخير كرانه باختري هستند، در حالي كه ‏ميانه‌روها علاقه چنداني به تضعيف آقاي عباس در آستانه برگزاري كنفرانس صلح خاور ميانه در آناپوليس ‏آمريكا ندارند.‏

از طرفي آقاي عباس نيز رويكرد دوگانه‌اي در قبال حماس دارد. او از يك سو مايل است كه از قدرت نمايي ‏حماس به عنوان ابزار فشاري در مذاكرات خود با اسراييل بهره جويد، اما از سوي ديگر نمي‌خواهد كه رهبر ‏يك سرزمين دوپاره و مردمي دچار تفرقه باشد.‏

به عبارت ديگر، آقاي عباس از قطع رابطه خود با حماس براي ازسرگيري مذاكرات صلح با اسراييل سود ‏مي‌برد و در عين حال براي گرفتن امتياز بيشتر از اسراييل، اين گروه را به عنوان تنها جايگزين دولت خود ‏در صورت شكست مذاكرات صلح معرفي مي كند.‏

با اين حال، كنترل نوار غزه توسط حماس يك نقطه ضعف بزرگ هم براي آقاي عباس به شمار مي‌رود و ‏نشانه آشكار عدم اقتدار او تلقي مي‌شود.‏

از اين رو، آقاي عباس تمايل دارد كه بخش ميانه رو حماس صف خود را طيف تندرو آن گروه جدا كند و با ‏حمايت از مذاكرات صلح، موضع وي را در كنفرانس آناپوليس تقويت كند.‏

ظاهرا برخي از رهبران حماس بخصوص در كرانه باختري نيز براي حفظ منافع ملي فلسطيني‌ها علاقمند به ‏تقويت آقاي عباس در مذاكرات آناپوليس باشند.‏

در اين ميان به نظر مي‌رسد كه حوادث خونين غزه، موضع جناح ميانه رو حماس را تقويت خواهد كرد و ‏سبب انزواي تندروها در جامعه فلسطيني خواهد شد.‏

در واقع صرف حضور بيش از دويست هزار نفر در مراسم سالگرد آقاي عرفات در شهر غزه و در حمايت ‏از فتح، به خودي خود نشانگر تضعيف نفوذ توده‌اي حماس در بين فلسطيني‌ها محسوب مي‌شود.‏

اين مساله، در كنار رفتار خشن نيروهاي امنيتي وابسته به حماس با تجمع كنندگان كه گفته مي‌شود به دستور ‏رهبران تندرو اين گروه صورت گرفته است، اعضاي حماس در كرانه باختري را به فاصله گيري بيشتر از ‏رهبران مستقر در نوار غزه ترغيب خواهد كرد.‏

بدين ترتيب، روند تحول به نفع آقاي عباس است، گو اينكه اين مساله معضل دوپارگي در سرزمين و جامعه ‏فلسطيني را در كوتاه مدت حل نخواهد كرد.‏