کتاب روز♦ کتاب
نسرين تبريزي - پنجشنبه 3 آبان 1386 [2007.10.25]
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.
P. O. Box 94000 creteil cedex
France10014
ميلاد زخم
نويسنده: دكتر خسرو شاكري
مترجم: شهريارخواجيان
ناشر: اختران
نوبت چاپ: اول 86
جنبش جنگل به رهبري ميرزا كوچك خان جنگلي برگي پر فراز و نشيب و هنوز مجهول از تاريخ ايران و به ويژه تحولات شمال ايران است كه همواره يكسر آن به دخالت هاي روسيه ي تزاري واتحاد جماهير شوروي سابق مربوط مي شد. كتاب "ميلاد زخم" يا "جنبش جنگل و جمهوري شوروي سوسياليستي ايران" كه توسط دكتر خسرو شاكري، تاريخدان نوشته شده است به بررسي آن دوره ي بسيار حساس و سخت كه منجر به تشكيل جمهوري شورايي در گيلان شد، پرداخته است. دكتر خسرو شاكري كه پيش از اين نيز آثاري در زمينه ي تاريخي و به ويژه ي جنبش هاي تجدد خواهي و نهضت مشروطه منتشر كرده است در كتاب ميلاد زخم سعي كرده است تا جايي كه امكان داشت و تا جايي كه "راز سر بهر و قفل آرشيوهاي محرمانه" در روسيه و... اجازه مي دادند در رمز گشايي از اين دوره ي تاريخي بكوشد. اصل اين كتاب ابتدا به زبان انگليسي نوشته شده و در سال 1992 از سوي انتشارات دانشگاه پيتزبرگ منتشر شده است. متن فارسي كتاب كه اكنون از سوي انتشارات اختران منتشر شده است از سوي دكتر شاكري مورد بازبيني و بازآفريني مجدد قرار گرفته است.
دكتر شاكري در اين كتاب سعي كرده است تا بسياري از عناصر حياتي را كه تاريخ نگار رسمي ناديده گرفته است را مورد توجه قرار دهد. وي در اين رابطه در اين كتاب مي نويسد: "اگر تجربه ي ايران در قرن بيستم و نتايج فاجعه بارش دلالت بر چيزي داشته باشد، اكنون وقت آن رسيده كه اين تاريخ را در تماميت آن بازسازي كنيم تا بتوانيم از مزاياي آگاهي كامل تاريخي برخورداتر شويم".
از اين روست كه به گمان او هنوز وظيفه ي سهمگيني در برابر نسل هاي آينده قرار دارد. از دكتر شاكري پيش از اين كتاب ديگري تحت عنوان"نهضت مشروطيت و انكشاف سوسيال دموكراسي" توسط انتشارات اختران به چاپ رسيده بود.
سفرنامه ي اونور آب
نويسنده:پرويز رجبي
ناشر:اختران
نوبت چاپ:اول 86
سفر نامه ي "اونور آب" اثري خواندني است از خاطراتي كه يك ايراني در خارج از ايران داشته است. اين خاطرات اغلب در شمال قاره ي آمريكا اتفاق افتاده است و بيشتر در تورنتوي كانادا. اساسا خواندني ترين مطالب آن هم در همين قسمت به چشم مي خورد كه به بررسي نوع معماري در ايران و مقايسه اش با معماري "اونور آب" مي پردازد. نويسنده اثر خود را"جامعه شناسي مهاجرت"خوانده است و اين تعريف روي جلد كتاب هم قبل از عنوان اصلي كتاب نقش بسته است. البته مهاجرت ايرانيان اغلب سياسي بوده است و از اين رو قشر مهاجران ايراني اغلب تحصيل كرده و به نوعي از وضعيت داخلي ناراضي هستند و اين مساله هم در كتاب به چشم مي خورد. در بخشي از كتاب سفرنامه ي "اونور آب" مي خوانيم: "كريم خداحافظي مي كند. بهرام مي آيد. او در تورنتو معتقد شده است به كردار نيك، پندار نيك و گفتارنيك. دلم مي خواهد كه كلاهش را امانتم دهد، تا اندوه ماسيده بر آن را بشورم. اما احساس مي كنم كه به آزادي در باور بيشتر احترام مي گذارم، تا به آزادي در اختيار رفتار".
تجدد نا تمام روشنفكران ايران
نويسنده:غلامرضا گودرزي
ناشر:اختران
نوبت چاپ:اول 86
بررسي تجربه تاريخي يكصد و پنجاه سال گذشته و آغاز نهضت روشنگري و تجدد خواهي در ايران كه با آهنگي تند اما متناقض و متضاد به وسيله ي روشنفكراني همچون ميرزاملكم خان، طالبوف، آخوندزاده و.... آغازشد و در نهيت منجر به اولين تغيير متجددانه در ايران يعني انقلاب مشروطه ي سال 1285 هجري شمسي شد، دستمايه ي كتابي است كه تحت عنوان "تجدد نا تمام روشنفكران ايران"منتشرشده است.
البته اين كتاب تحولات يكصد و پنجاه سال گذشته را بر بستري روشنفكرانه مي كاود و به سبك سنگين كردن اقدامات آنان از راه بازگويي و تحليل نمي پردازد بلكه گزارشي مي دهد مستند بر تحولات تاريخي از چگونگي شكل گرفتن روشنفكري و نيز عمل آنان.
بديهي است كه در اين وادي نيز بخشي از تاريخ يك و نيم قرن گذشته ي ايران مورد بازانديشي و بازكاوي قرار گرفته است. از اين رو كتاب "تجدد نا تمام روشنفكران ايران" از اين جهت اثري انتقادي است كه به نقد تاريخي مي پردازد.
دكترغلامعباس توسلي، استاد دانشگاه علوم اجتماعي تهران نيز بر اين كتاب مقدمه اي نوشته و كتاب را "روان و شفاف" قلمداد كرده و آن را عاري از قضاوت يكسويه دانسته است.
