دستکاري رسمي رقم تورم
راه حل بانک مرکزي براي دفاع از عملکرد دولت - چهارشنبه 2 آبان 1386 [2007.10.24]
حميد احدي
کارشناسان نشان دادند که در يک دستکاري بزرگ در آمار تورم، بانک مرکزي ايران، در دروغي آشکار در دو سال گذشته تورم را در کشور صفر نشان داده است.
در تغيير تازه اي که در سه روز گذشته در سايت بانک مرکزي داده شده روند تورم در 70سال گذشته را همان است که قبلا بود اما در مورد تورم براي دو سال اخير، با دستکاري فاحش، كاهشي غيرقابل توجيه در آن داده شده است.
علي ميرزا خاني در سرمقاله روزنامه دنياي اقتصاد نوشته در گزارشهاي پيشين بانك مركزي (به عنوان مثال، گزارش اسفند 85 كه همچنان روي سايت بانك مركزي موجود است) نرخ تورم سال 84 معادل 1/12درصد و نرخ تورم سال قبل 6/13 درصد عنوان شده بود؛ ولي در دستکاري جديد، اين نرخ بعد از حضور دولت احمدي نژاد تغيير پذيرفته و 4/10 درصد شده و براي سال 85 هم با دو در صد کاهش معادل 9/11 درصد اعلام شده است. اين در حالي است كه رقم تورم براي سالهاي پيش از 84 در هر دو گزارش كاملا بر هم منطبق است.
دستکاري کنندگان در آمار بانک مرکزي براي تغييراتي ارقام هيچگونه توضيح كارشناسي و استدلال محاسباتي لازم ندانسته اند. و ظاهرا تنها تغييري كه در دو گزارش به چشم ميخورد، تغيير در سال پايه است، به اين صورت كه در گزارش جديد، سال پايه محاسبه تورم سال 1383 ولي در گزارشهاي سابق، سال 1376 است.
از مدت ها پيش شايع بود که افراد غيرمتخصصي در بانک مرکزي با تغيير مباني محاسبه نرخ سبد خريد مردم مشغول دستکاري در آمار هستند به گونه اي که ارقام مدام رو به افزايش گراني کاهش نشان دهد. اين شايعه به خصوص از زماني شکل گرفت که رييس جمهور اعلام داشت که در ميوه فروشي نارمک،ميوه هائي ارزان تر از آن چه در آمار و روزنامه ها آمده وجود دارد. به دنبال آن روزنامه نگاران به رجوع به ميوه فروشي هاي محله مسکوني رييس جمهور [خانه شخصي وي نه محل زندگي امروزش در خيابان پاستور] نشان دادند که ارقام ادعائي آقاي احمدي نژاد درست نيست و در آن جا نيز بهاي ميوه گران و مطابق همان است که در بقيه نقاط شهر. اما تغييري در ادعا ها داده نشد.
خريد ميوه
مدتي پيش مهدي کلهر مشاور رسانه اي رييس جمهور در مشهد براي مسوولان روابط عمومي استان خراسان رضوي فاش کرد که او و ساير مشاوران با خريد ميوه و گذاشتن آن روي ميز هيات دولت به رييس جمهور گزارش داده اند که آمار منتشره غلط است.
تلاش دولتمردان براي نشان دادن نادرست بودن آمار در زماني صورت مي گيرد که دو روز پيش آشکار گردي که ميانگين هزينه زندگي در شهرهاي ايران حدود ششصد و پنجاه هزار تومان در ماه است و در تهران بالاي هفتصد هزار تومان. رقمي باور نکردني که با دو سال پيش قابل مقايسه نيست و در ضمن ارتقاي نرخ مسکن به رقم هاي سرسام آور هم واقعيت دارد، اما دولتمردان اصر ار دارند که تورم واقعيت ندارد و گراني هم معقول است.
دنياي اقتصاد نوشته همزمان با افزايش فشارهاي تورمي و اين اجماع عمومي كه احساس مردم از تورم فراتر از ارقام رسمي است، شايد اعمال اين تغيير در ارقام تورم دو سال اخير با انعكاس مطلوبي مواجه نشود و اعتماد عمومي به گزارشهاي رسمي را دچار خدشه كند.
افزايش فشار تورمي معلول افزايش نقدينگي است كه اگرچه در دو سال اخير به دليل شدت سياستهاي انبساطي پررنگتر شده است اما روند صعودي آن به اين دو سال محدود نميشود. به عبارت ديگر، اگرچه رشد نقدينگي هماكنون به رقم سرسامآور 40درصد رسيده است اما آغاز روند صعودي آن به سال 1378 مربوط ميشود كه در آن سال اين نرخ معادل 20درصد بود.
