آمار هم اسلامي ميشود!
در ادامه اقدامات انقلابي دولت احمدي نژاد - چهارشنبه 2 آبان 1386 [2007.10.24]
اميرحسين لطيفي
روز اول آبان ماه كه در تقويمها به عنوان "روز آمار" نامگذاري شده است، در حالي پشت سر گذاشته شد كه در اين روز و در آستانه نودمين سال ورود آمارگيري به ايران، معاون اول احمدي نژاد از اسلامي نبودن نظام آماري ايران انتقاد كرد و خواستار آن شد كه "آمار اسلامي شود" و تاكيد كرد كه "پسوند اسلامي نظام جمهوري اسلامي بايد خود را در آمارها نشان دهد!"
پرويز داوودي در حالي اسلامي نبودن آمار در ايران سخن گفته كه دولت احمدي نژاد و همفكران آنها پيش از اين بارها از اقتصاد اسلامي، بانكداري اسلامي، دانشگاه اسلامي، مديريت اسلامي و ... سخن گفتهاند، اما معمولا از تبيين عملي و بيروني اين مفاهيم ذهني خودساخته ناتوان بودهاند.
اسلامي كردن همهچيز در حالي دغدغه ذهن بخشي از نيروهاي تندروي اسلامي قرار گرفته كه بسياري از روشنفكران ديني و غير ديني معتقدند در عرصه علوم انساني نميتوان از اسلامي شدن سخن گفت. در سالهاي ابتدايي دهه هفتاد، بحثهاي كشدار و بينتيجهاي بين دكتر سروش و نوانديشان ديني با مخالفان ايشان درباره امكان اسلامي شدن علوم جريان داشت. در آن زمان سروش و همفكرانش استدلال ميكردند كه همانگونه كه ما در حوزه علوم دقيقه، "فيزيك اسلامي" و "رياضي اسلامي" نداريم، حقوق يا جامعهشناسي اسلامي هم نميتوانيم داشته باشيم.
اكنون به نظر ميرسد معاون اول احمدي نژاد از اين استدلال هم عبور كرده و در خصوص دانشي همچون "آمار" كه قطعيت در آن بيش از هر علم ديگري است، از اسلامي شدن سخن ميگويد؛ اسلامي شدني كه توضيحات داوودي درباره آن جالبتر است.
مفهوم "آمار اسلامي" از نگاه معاون احمدي نژاد
پرويز داوودي در سخنراني ديروز خود در جمع مديران "مركز آمار ايران" با تاكيد بر اسلامي نبودن آمارها و نظام آمارگيري در ايران، خواستار آن شد كه پسوند اسلامي نظام جمهوري اسلامي، خود را در آمارها نشان دهد. او تاكيد كرد كه: "نظام آماري ما هم اكنون با اسلام فاصله زيادي دارد."
معاون اول احمدي نژاد سپس به بحث نحوه اسلامي شدن آمار وارد شد و با ارائه توصيفي از نظام اقتصادي حاكم بر ايران، بر گرفتن شاخصهاي "آمار ربوي"، "آمار احتكار"، "آمار انبارهاي بازارهاي سنتي ايران" و "آمار غش در معامله" تاكيد كرد!
او سپس براي آنكه بر موجه بودن صحبتهاي خود بيفزايد، به سخنان رهبر جمهوري اسلامي در خطبههاي نماز عيد فطر در خصوص جلوگيري از اسراف اشاره كرد و گفت: "مقام معظم رهبري در عيد فطر بر جلوگيري از اسراف تاكيد كرد، اين در حالي است كه ما آمار اسراف را در كشور نداريم!"
داوودي علاوه بر "آمار اسراف"، خطاب به مديران مركز آمار ايران گفت: "آمارهاي انفاق، ايثار، خمس، زكات و انفال نيز بايد به دست آيد." معاون اول احمدي نژاد از اين هم فراتر رفت و افزود: "بايد شاخصهاي مطرح در سند چشمانداز و ميزان تحقق آنها آمارگيري شود يا در دولت نهم كه دولت مهرورزي است، شاخصهاي آماري مهرورزي، خدمت به مردم، عدالت و رفاه بايد تعيين شود!"
او اگرچه به نحوه سنجش مهرورزي، ايثار و خدمت در آمارها اشاره نكرد، اما علاوه بر آمار "توسعه خصائص انساني" خواستار آن شد كه "شاخصهاي تحولي كه پيروزي نظام در دانشگاه كلمبيا بر حوزه اقتصاد گذاشته است" نيز به دست آيد.
مركز آمار ايران و دولت احمدي نژاد
معاون اول احمدي نژاد كه در اين دولت يكي از كارشناسان اقتصادي محسوب ميشود، سخنان مورد اشاره را در جمع مديران مركز آمار ايران و در روز آمار بيان كرده است. او در اين سخنان همچنين خواستار عدم اختلاف و يا وقفه در ارائه آمارها شده "تا در نظام برنامهريزي كشور اخلال نشود."
داوودي در حالي خواستار عدم اخلال در نظام برنامهريزي كشور شده كه دولت احمدي نژاد چند ماه قبل سازمان مديريت و برنامهريزي كشور را در حوزه برنامه و بودجه ايران عمري 60 ساله داشت، با يك تصميم ناگهاني منحل كرد. هرچند اين سازمان ظاهرا در نهاد رياستجمهوري ادغام شد، اما در واقع صدها كارشناس باتجربه اين سازمان هماكنون در بلاتكليفي شغلي بهسر ميبرند.
آمارگيري در ايران عمري 90 ساله دارد و مركز آمار ايران نيز كه اكنون معاون احمدي نژاد خواستار اسلامي شدن محصولات آن شده، از سال 53 داراي فعاليت است و پيش از آن هم از سال 1331 سازمان همكاري آمار عمومي در ايران تشكيل شده است.
اين مركز يكي از سه سازمان مهم زيرمجموعه سازمان مديريت و برنامهريزي محسوب ميشد؛ كه پس از انحلال اين سازمان، وضعيت سازماني آن نيز در ابهام باقي مانده است. معاون احمدي نژاد اكنون در حالي از "آمار اسلامي" سخن ميگويد كه منتقدان، دولت نهم را به "ويران كردن نظام برنامهريزي كشور" متهم ميكنند.
در دو سالي كه از عمر دولت احمدي نژاد ميگذرد، بارها در خصوص آمار تورم، بيكاري و مسائل ديگر بين دولت با كارشناسان اختلاف نظر ايجاد شده است. آخرين نمونه از اين اختلاف نظرها، اعلام آمار 9/9 درصدي بيكاري در كشور بود كه بهزعم اكثر كارشناسان بسيار دور از واقعيت به نظر ميرسد.
هرچند كارشناسان در اين زمينهها به دنبال اختلافاتي در معيارها و روشهاي سنجش آماري مولفههاي فوق بودند، اما اكنون اين احتالم مطرح ميشود كه آمارهاي ذكر شده اساسا نه بر مبناي واقعيت، بلكه بر اساس روشهاي اسلامي كه معاون اول احمدي نژاد مطرح كرده، محاسبه و اعلام شده باشند.
