پريسا حاتمي

سازمان ديده‌بان حقوق بشر در خصوص وضعيت نگهداري سهيل آصفي و سه دانشجوي دانشگاه اميركبير در زندان، به شدت به حكومت ايران اعتراض و تاکيد کرد که حكومت، حقوق اساسي اين چهار متهم زنداني را ناديده گرفته است.

سهيل آصفي، دانشجو و روزنامه‌نگار مستقل ايراني كه با "روزآنلاين" نيز همكاري داشت، دو ماه پيش توسط نيروهاي امنيتي و با حكم دادسراي انقلاب بازداشت شد.در روزهاي گذشته اعلام شد كه قرار بازداشت موقت سهيل آصفي كه برخلاف قانون بيش از شش هفته طول كشيده بود، به وثيقه 300 ميليون توماني تبديل و همزمان وي به بند 350 زندان اوين منتقل شده است. آصفي پيش از آن، در بند 209 زندان اوين نگه داشته مي‌شد كه در اختيار وزارت اطلاعات جمهوري اسلامي است.

اعتراض به تعيين وثيقه سنگين

رقم سنگين وثيقه‌اي كه براي سهيل آصفي تعيين شده است، اعتراض دبير انجمن صنفي روزنامه‌نگاران را برانگيخت. "بدرالسادات مفيدي" ديروز در مصاحبه‌اي از رئيس قوه قضاييه درخواست كرد اين روزنامه‌نگار زنداني بدون پرداخت وثيقه و با قيد كفالت از زندان آزاد شود و يا لااقل با كاهش مبلغ وثيقه، آن را به حد "واقعي" برساند.

دبير انجمن صنفي روزنامه‌نگاران گفت: "احضار و زنداني كردن روزنامه‌نگاران هم در گذشته و هم امروز وجود داشته و ما همواره شاهد اين مساله تلخ بوده‌ايم اما متاسفانه امروز با مساله‌اي جديد روبه‌رو شديم و آن وثيقه سنگين و غيرواقعي براي اين روزنامه‌نگاران جهت آزادي ايشان است. وجود وثيقه‌هاي سنگين موجب مي‌شود كه هم روزنامه‌نگار زنداني و هم خانواده‌اش تحت فشار روحي و رواني مضاعف قرار بگيرند و هم زندگي آنها مختل شود."

مفيدي سپس به سابقه اتخاذ اين رويه نامطلوب قضايي در خصوص ديگر روزنامه‌نگاران زنداني اشاره كرد و گفت: "چندي پيش هم درخصوص فرشاد قربانپور شاهد بوديم كه ابتدا 150 ميليون وثيقه براي وي در نظر گرفته بودند كه با رفت و آمدهاي مكرر خانواده قربان‌پور اين مبلغ به 50 ميليون كاهش پيدا كرد چون خانواده وي توان پرداخت آن مقدار وثيقه را نداشتند."

فرشاد قربانپور، ديگر همكار "روزآنلاين" نيز تقريبا همزمان با سهيل آصفي بازداشت شد. وثيقه سنگين اين روزنامه‌نگار، باعث شد وي يك هفته پس از تبديل قرار بازداشت خود نيز نتواند مبلغ وثيقه را تامين كند و در نتيجه در زندان ماند.

اينها در حالي بود كه يك ماه قبل از اين، براي "حسين موسويان" عضو ارشد پيشين گروه مذاكره‌كننده هسته‌اي كشور كه به اتهام جاسوسي بازداشت شده بود، قرار وثيقه‌اي تنها به مبلغ 200 ميليون تومان صادر شده بود.
خانواده سهيل آصفي، با آنكه به گفته دبير انجمن صنفي از 5 روز قبل از تعيين وثيقه 300 ميليون توماني براي وي مطلع شده بودند، تاكنون نتوانسته‌اند مبلغ تعيين شده براي وثيقه را تامين كنند و از اين رو اين روزنامه‌نگار به‌رغم تبديل قرار، هنوز در زندان است.

انتقاد ديده‌بان حقوق بشر از حكومت ايران

در همين حال سازمان "ديده‌بان حقوق بشر" در خصوص وضعيت آصفي و همچنين سه دانشجوي در بازداشت مانده دانشگاه اميركبير، به حکومت ايران اعتراض و جمهوري اسلامي را متهم كرد كه "حقوق اساسي چهار دانشجوي روزنامه نگار ايراني، احمد قصابان، احسان منصوري، مجيد توکلي و سهيل آصفي را که کماکان در زندان به‌سر مي برند و از ملاقات با وکيل محروم هستند، ناديده گرفته است."

ديده‌بان حقوق بشر، سهيل آصفي را "يک روزنامه‌نگار 24 ساله، دانشجوي رشته فيلم سازي و وبلاگ‌نويس که با نشريه الکترونيک روزآنلاين همکاري داشته" معرفي كرده و با اشاره به تفتيش و بازرسي منزل سهيل آصفي از سوي پليس و نيروهاي امنيتي در ميانه مرداد ماه و بازداشت وي در ۱۳ مرداد پس از صدور احضاريه از سوي شعبه دوم بخش ويژه بازرسي‌هاي امنيتي دادستاني عمومي تهران و حضور آصفي در اين شعبه، به طوري كه وي "بدون هرگونه تفهيم اتهامي روانه زندان اوين شد"، تصريح كرده: "افرادي که در ايران با خانواده آصفي در تماس هستند به سازمان ديده بان حقوق بشر گفته اند که مامورين مربوطه آصفي را در سلول انفرادي بازداشتگاه ۲۰۹ زندان اوين نگاه مي‌دارند، جايي که وي را بازجويي کرده و از ملاقات وي با وکيل و يا خانواده ممانعت به عمل مي‌آورند."

"جو استورک" معاون رئيس خاورميانه سازمان ديده‌بان حقوق بشر با اشاره به وضعيت نامطلوب سهيل آصفي، مجيد توکلي، احمد قصابان و احسان منصوري گفت: "حکومت نبايد کساني را به خاطر آنچه که نوشته‌اند، در زندان نگاه دارد. اين چهار دانشجو بايد سريعا آزاد شوند."

مجيد توکلي، احمد قصابان و احسان منصوري نيز از ارديبهشت ماه در بازداشتگاه ۲۰۹ زندان اوين به‌سر مي برند و ماموران وزارت اطلاعات آنها را به اتهام "توهين به مقامات ارشد نظام، تشويش اذهان عمومي و چاپ مطالب موهن و فتنه‌انگيز در نشريات دانشجويي" بازداشت کرده‌اند.

اين در حالي است كه اين دانشجويان همواره مصرانه اعلام کرده‌اند نشريات حاوي مطالب توهين‌آميز، جعلي است و آنها هيچ نقشي در انتشار آنها نداشته‌اند. خانواده هاي اين سه دانشجو در ۲ مرداد گذشته با ارسال نامه‌اي سرگشاده به رئيس قوه قضائيه، آيت الله هاشمي شاهرودي، اعلام کردند فرزندانشان مورد اذيت و آزار جسمي و رواني در بازداشتگاه ۲۰۹ اوين قرار گرفته‌اند.

دو ماه بازداشت در اوين، به چه جرمي؟

سهيل آصفي در 13 مرداد ماه از سوي شعبه 2 بازپرسي ويژه امنيت دادسراي انقلاب اسلامي بازداشت شد. ماموران اين دادسرا سه روز قبل، يعني در 10 مرداد، به منزل وي مراجعه كرده و با اعلام حكم تفتيش منزل، اقدام به ضبط کيس کامپيوتر، لوازم کار، دفترچه تلفن ها، آرشيو مجلات، نوارها، نامه هاي خصوصي، پاسپورت و برخي لوازم شخصي وي کرده بودند. در همان روز به آصفي اعلام شدكه بايد در روز 13 مرداد به دادسراي انقلاب مراجعه كند. در همان روزها با فرشاد قربانپور و مسعود باستاني نيز رفتار مشابهي صورت گرفت.
آصفي از آن روز تا هفته پيش كه با تبديل قرار به بند 350 منتقد شد، در بند 209 زندان اوين در بازداشت به سر مي‌برد؛ در حالي كه هنوز هيچ جزيياتي درباره اتهام وي و مدارك اين اتهام مشخص نشده است. در تمام طول بازداشت، وي هيچ ملاقاتي با اعضاي خانواده و يا وكيل خود نداشته و تنها چند بار توانسته با خانواده تماس تلفني برقرار كند. به گفته مادر سهيل آصفي، "در طول بازداشت سهيل، تنها دو‌بار پدر وي براي سوال و جواب به زندان فراخوانده شده كه در آنجا توانسته سهيل را از دور ببيند."

اينها همه در حالي است كه هيچ خبري از تفهيم اتهام به سهيل آصفي در ميان نيست، به طوري كه ناصر زرافشان، وكيل وي به خبرگزاري آفتاب گفته: "در پرونده عليه وي چيزي وجود ندارد. تا آنجا که ما اطلاع يافته‌ايم او براي اقرار درباره برخي از مسائل در زندان به سر مي‌‌برد!"

ناهيد خيرابي، مادر سهيل آصفي، تاكنون براي پيگيري وضعيت وي، علاوه بر مهدي كروبي رئيس مجلس ششم، با رئيس كميسيون امنيت ملي مجلس نيز گفت‌وگو كرد؛ اما از اين تلاش‌ها هيچ نتيجه ملموسي عايد نشد، تا آنكه وي دو هفته پيش خبر داد سعيد مرتضوي، دادستان تهران، به وي وعده رسيدگي به وضعيت سهيل آصفي را داده است.

اين در حالي بود كه در روز 26 شهريور، مدت قرار بازداشت موقت به پايان مي‌رسيد و خانواده سهيل آصفي اميدوار بودند اين قرار به وثيقه تبديل شود. اما تا چند روز پس از آن هم خبري از تغيير قرار و تعيين وثيقه نشد، تا آنكه مادر وي روز دوشنبه 2 مهر در گفت‌وگو با خبرگزاري آفتاب، با اشاره به نامه قبلي خود به آيت الله شاهرودي رييس قوه قضاييه، بار ديگر از اين مقام رسمي قضايي درخواست كرد "دستور عاجل و اکيد براي رسيدگي به پرونده سهيل آصفي را صادر" کند.

وي همچنين به خبرگزاري ايسنا اعلام كرد كه نسبت به وضعيت سلامتي فرزندش نگران است و افزود: "سهيل در تماسي كه با پدرش داشته، عنوان كرده كه دچار سر گيجه است و افت فشار دارد. به همين جهت ما نسبت به وضعيت جسمي وي نگران هستيم زيرا او پيش از اين هم در تماس‌هاي خود گفته بود كه به صورت انفرادي نگهداري مي‌شود."

مبلغ300 ميليون تومان براي وثيقه سهيل آصفي در حالي به خانواده اين روزنامه‌نگار اعلام شده است كه اين رقم در مقايسه با موارد مشابه، بسيار سنگين و فراتر از حد متعارف و رويه قضايي به نظر مي‌رسد و خانواده اين روزنامه‌نگار بازداشت شده نيز امکان تامين اين وثيقه سنگين را ندارند. با اين حساب، او بايد تا تصميم مقامات قضايي براي كاهش مبلغ وثيقه، باز هم در زندان بماند.

در چنين شرايطي است كه مفيدي، دبير انجمن صنفي روزنامه‌نگاران، به صحنه آمده و با اشاره به وعده مقامات قضايي جمهوري اسلامي براي آسان‌گيري در خصوص دانشجويان زنداني، درخواست كرده است: "با توجه به بيماري مادر وي و همچنين دانشجو بودن سهيل آصفي، از مسوولان قضايي مي‌خواهيم تا با كمك در جهت آزادي وي، آصفي را به زندگي عادي بازگردانند."