کتاب روز♦ کتاب
نسرين تبريزي - پنجشنبه 8 شهریور 1386 [2007.08.30]
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. در اين شماره نيز به روال هر هفته 10 کتاب که بخت چاپخش يلفته اند را معرفي کرده ايم.
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.
P.O.Box 94000 creteil cedex
France10014

دموكراتيزاسيون در ايران (1382-1285)
نويسنده: علي ساعي
224ص، تهران: انتشارات آگاه، 1386، چاپ اول
در اين كتاب، يكي از مهم ترين وقايع زندگي سياسي ايرانيان در صد سال اخير، يعني چرخه «دموكراتيزاسيون» تحليل شده است. نويسنده در چارچوب رهيافت معرفت شناختي حاكم بر كتاب، در مقام حل مسئله «دموكراتيزاسيون» به سه تلاش اساسي دست زده است: 1- استدلال در باب اثبات مسئله، 2- يافتن راه حل تئوريك از طريق استدلال عقلاني (قياسي)، 3- داوري تجربي- انتقادي در باب آن راه حل از طريق استدلال استقرايي.
عناوين فصل هاي كتاب عبارتنداز: 1- طرح مسئله دموكراتيزاسيون در ايران، 2- تئوري هاي دموكراتيزاسيون، 3- تحقيقات پيشين، 4- تبيين تئوريك مسئله دموكراتيزاسيون، 5- چارچوب روش شناختي، تحليل تجربي.

لودا (مجموعه داستان هاي مردمان تركمن به زبان فارسي)
نويسنده: بي بي حميده محمد نيازي
69ص، گرگان: نشر مختومقلي فراغي، 1385، چاپ اول
اين كتاب، مجموعه داستان هايي از مردم تركمن و تصوير كننده گوشه هايي از زندگي، تاريخ و فرهنگ آنهاست. بعضي از اين داستان ها جنبه تاريخي دارند مانند داستان هاي «اوغوز خان» و «قورقوت آتا». دو داستان مربوط به دوره معاصر است. داستان «لودا»، شرح واقع گرايانه زندگي يك زن در عشق آباد است. داستان «چاپاقلي» نيز با چنين بن مايه هايي شكل گرفته است. داستان «گم شده»، مربوط به زندگي شاعر شهير تركمن، «مختومقلي فراغي» است. گم شدن خواهر «مختومقلي» به نام «زبيده»، اساس اين داستان را تشكيل مي دهد.

جمع پريشان: طبقه بندي موضوعي اشعار حافظ
به كوشش: علي اكبر رزاز
ويراسته: بهاء الدين خرمشاهي
728ص، تهران: نشر قطره، 1386، چاپ دوم
در اين كتاب، اشعار «حافظ» بر اساس مشابهت ها وارتباط هاي موضوعي و معنايي، طبقه بندي شده است. فصل هاي مختلف كتاب، در يك نظم الفبايي سراسري درج شده اند. مراجعه به اين كتاب همانند مراجعه به كتاب هاي لغت يا فرهنگ ها و دايرة المعارف هاست. «جمع پريشان»، كتابي است هم براي مطالعه و هم براي مراجعه و در واقع جزء كتاب هاي مرجع حافظ پژوهي است. هدف از تهيه اين مجموعه اين است كه ابيات مستقل المعني از ساير ابيات جدا شوند و با ابيات مشابه و قريب المعني در جاي مشابه قرار گيرند. «جمع پريشان»، بايگاني منظمي است كه دستيابي به مدارك يا شواهد مورد لزوم را به سهولت امكان پذير مي كند. اين فرهنگ واره، حافظ پژوهان را در تفسير متن به متن، كه يكي از مهم ترين شيوه هاي تفسير شعر حافظ و راهيابي به انديشه هاي اساسي اوست، ياري مي رساند.

فرهاد خسرو خاور (نگاهي به آراء و آثار)
نويسنده: محسن متقي
188ص، جلد نرم، 14.5 در 21.5 سانتي متر
تهران: موسسه فرهنگي – پژوهشي چاپ و نشر نظر، 1386، چاپ اول
اين كتاب، نگاهي است به انديشه ها و آثار «دكتر فرهاد خسرو خاور» ؛ جامعه شناسي فعال و جدي كه با پرداختن به مسايل اجتماعي امروز ايران و جهان، تحقيقات و پژوهش هاي ارزشمندي ارائه كرده است. «خسرو خاور» كه در دهه 1990 با انتشار كتاب «جمهوري فرانسه و روسري» مشهور شد، در فرانسه اقامت دارد و به عنوان متخصص جامعه شناسي انقلاب ايران در مدرسه علوم اجتماعي پاريس تدريس مي كند. نگاه او به مسائل ايران، خلاقانه و نوآورانه است. او در آثارش مي كوشد تا راه هاي نرفته و پيموده نشده را بازشناسد. كتاب حاضر نه زندگينامه شخصي اين جامعه شناس، بلكه به نوعي معرفي كارنامه فكري اوست. كوشش شده است تا با معرفي كارها و تلاش هاي فكري او، تصويري از انديشه ها و آثار او در برابر خواننده قرار بگيرد.

سير رمانتيسم در ايران (از مشروطه تا نيما)
نويسنده: مسعود جعفري
315ص، تهران: نشر مركز، 1386، چاپ اول
رمانتيسم، در اصل پديده اي غربي است و محققان در اطلاق اين اصطلاح بر ادبيات فارسي، به ويژه ادبيات كهن، اختلاف نظر دارند. اما ادبيات جديد فارسي، به دليل تاثير گرفتن مستقيم شاعران و اديبان اين دوره از غرب و نيز تحولات اجتماعي و فرهنگي متاثر از جهان جديد، قرابت بيشتري با ادبيات غرب دارد و آسان تر مي توان مفاهيم متعلق به ادبيات غرب، از جمله رمانتيسم، را در مورد آن، با رعايت ويژگي ها به كار بست. اين كتاب با چنين ديدي به وجوه رمانتيك شعر و ادبيات ايران در عصر مشروطه، دوره «رضا شاه» و در آثار «نيما يوشيج» مي پردازد.

آمار واژه هاي زبان فارسي
نويسنده: اكبر قندهاري
113ص، تهران: انتشارات رسپينا، 1386، چاپ اول
هدف نويسنده در اين كتاب، برآورد تعداد واژه هاي رايج و مرسوم در زبان فارسي (ايراني) است. مبناي اين بررسي، فرهنگ فارسي شش جلدي دكتر محمد معين است. اين برآورد از اين رو داراي اهميت است كه تعداد واژه ها در هر زبان، نشانگر ظرفيت و توانايي آن، براي برآورده كردن نيازهاي گفتاري و نوشتاري متكلمان و نيز نشان دهنده توان رقابت آن با ساير زبان هاست. عناوين بعضي از مباحث اين پژوهش عبارتنداز: «لغت نامه هاي مهم فارسي»، «تاريخچه فرهنگستان زبان فارسي»، «توان واژه سازي زبان فارسي»، «فرهنگ فارسي معين»، «آمار واژه هاي لغت نامه برهان قاطع»، «تعداد واژه هاي زبان هاي اروپايي در زبان فارسي»، «واژه هاي عربي در زبان فارسي معاصر»، «واژه هاي فارسي پيشنهادي احمد كسروي»، «تعداد حروف و كلمات قرآن» و «نام هاي فارسي».

اكونومي پليتيك (آداب مملكت داري)
نويسنده: سيسمون دو سيسموندي
ترجمه: رضا ريشار، محمد حسن شيرازي
به كوشش و با مقدمه: ناصر پاكدامن
113ص، تهران: نشر ني، 1386، چاپ اول
نويسنده اين كتاب «ژان شارل لئونار سيسمون دو سيسموندي»، از اقتصاد دانان برجسته سوئيسي در نيمه اول قرن نوزدهم است. او از نخستين كساني است كه به انتقاد از نظريات «اسميت»، «ريكاردو» و «مالتوس» و نظام سرمايه داري برخاست. كتاب او به نام «اكونومي پليتيك»، از نخستين كتاب هايي است كه درباره مسايل اقتصادي، در قرن نوزدهم، به زبان فارسي ترجمه شده است. اين كتاب از جمله آثاري است كه در زمان «محمد شاه قاجار»، به منظور آشنايي ايرانيان با علوم و فنون جديد، به وسيله «ميرزا محمد علي خان شيرازي»، سفير ايران در فرانسه، به ايران آورده شد (سال 1848 ميلادي). «اكونومي پليتيك»، در زمان سلطنت «ناصرالدين شاه» به وسيله «رضا ريشار»، معلم مدرسه دارالفنون به فارسي ترجمه شد. «حاجي محمد حسن شيرازي» نيز تصحيح اين ترجمه را به عهده گرفت.

سوسياليسم در گذشته و آينده ما
نويسنده: ايگور شافارويچ
پيشگفتار: الكساندر سولژنيتسن
ترجمه: كورش زعيم
تهران: انتشارات ايران مهر، 1386، چاپ اول
نويسنده اين كتاب، عضو آكادمي علوم شوروي و برنده جايزه ممتاز لنين است. او كه از رياضي دانان برجسته معاصر به شمار مي رود، در حال حاضر عضو فعال غير رسمي در كميته اي است كه براي دفاع از حقوق بشر، به وسيله «ساخاروف» و ديگران، در روسيه بنيان گذاري شده است. كتاب حاضر بخشي از مجموعه اي است كه در سال هاي 1973 يا 1974 نوشته شده و در كتابي با عنوان «از زير خرابه ها» در سال 1975 منتشر شده است. عناوين مباحث اصلي كتاب عبارتنداز: «سوسياليسم امروز»، «سوسياليسم در گذشته»، «سوسياليسم در نگرش و كاربرد»، «آرمان سوسياليسم»، «سوسياليسم ما را به كجا مي برد؟»، «مسئله مليت ها در اتحاد جماهير شوروي» و «آيا روسيه آينده اي دارد؟».

جامعه شناسي انحرافات اجتماعي در ايران
نويسنده: احمد بخارايي
618ص، تهران: انتشارات پژواك جامعه، 1386، چاپ اول
در اين پژوهش كه به وسيله يكي از اعضاء هيئت علمي دانشگاه اصفهان تاليف شده، انحرافات اجتماعي در جامعه كنوني ايران، بررسي و تجزيه و تحليل شده است. در فصل اول كتاب، نويسنده به طرح موضوع، پرسش هاي پيش رو، و الگو و مدل تحليل مي پردازد. موضوع فصل دوم، «معناي كجروي» است. در فصل سوم، «انواع انحرافات» بررسي مي گردد. فصل هاي چهارم و پنجم به «ماهيت انحرافات» و «عوامل و علل انحرافات اجتماعي» اختصاص دارد. در هر فصل، نويسنده با اتكاء به آمار و مدارك، پس از بحث كلي، به بررسي شرايط خاص و مشكلات موجود در جامعه ايران در رابطه با انحرافات اجتماعي مي پردازد.

تاريخ فمينيسم
نويسنده: ميشل ريوـ سارسه
مترجم:عبدالوهاب احمدي
200 صفحه، ناشر: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان
کتاب در هفت بخش و مجموعه اي از بررسي هايي است که در مورد نحول فمينيسم انجام شده است. اسامي بخش ها عبارتند از: زنان در انقلاب، 1848 ـ1800 آزادي ناممکن، همه گستري در بوته آزمايش، پويش دراز آهنگ فمينيسم، دوره ميان دو جنگ يا پيروزي فمينيسم زنانه، دوره پس از جنگ يا حد و مرز حقوق و از آزادي زنان تا فمينيسم در تحول.
