پريسا حاتمي

محمود احمدي نژاد فردا (دوشنبه) در حالي قرار است به الجزاير سفر كند كه در آستانه اين سفر، بيانيه‌اي در حمايت از ادعاي امارات درباره جزاير ايراني از سوي اين كشور صادر شد. اين سومين بار است كه ايران از الجزاير درخواست ديدار در سطح رييس‌جمهور مي‌كند، اما تا پيش از اين دو بار انجام اين سفر به درخواست طرف مقابل منتفي شده است. با اين حال احمدي نژاد همچنان اصرار دارد روابط دو كشور در وضع خوبي است و مي‌گويد: "دو ملت و دو دولت كاملا احساس برادري دارند وبا هم همكاري مي‌كنند ودرسفربه الجزاير درباره همه مسايل مورد علاقه دو طرف اعم از منطقه‌اي، اسلامي و جهاني بحث و گفت وگو خواهد شد."

محدوديت در سفرهاي خارجي از ابتدا يكي از مهمترين مشكلات ديپلماتيك دولت نهم بوده است. با آنكه سفر اعضاي اين دولت و رييس آن هنوز از سوي هيچ نهاد بين المللي منع نشده است، اما تاكنون احمدي نژاد غير از چند كشور معدود ازجمله سوريه و ونزوئلا، به كمتر كشوري توانسته است سفر كند. برخي از اين سفرها مانند مورد الجزاير نيز پس از مدت‌ها تلاش و روي خوش نشان ندادن كشور مقابل و در فضايي سرد صورت گرفته است.

در واقع اين سفر احمدي نژاد به الجزاير نيز به لطف تلاش‌هايي صورت مي‌گيرد كه در دولت سيد محمد خاتمي براي بهبود روابط با الجزاير انجام گرفته بود. خاتمي توانسته بود با ارتباط نزديك با بوتفليقه رييس جمهوري الجزاير، روابط ايران و الجزاير را كه براي هفت سال قطع شده بود، دو سال پس از آغاز كار دولت خود مجددا برقرار كند.

اما با روي كار آمدن دولت احمدي نژاد، الجزاير تمايل خود به گسترش رابطه با ايران را آشكارا كاهش داد، به طوري كه حتي امكان سفر رييس‌جمهور ايران به اين كشور نيز براي دو سال وجود نداشت و تلاش وزارت امور خارجه دولت نهم براي فراهم كردن چنين زمينه‌اي با ناكامي روبرو شد.

اين اتفاق اولين بار در زمستان 1384 رخ داد كه الجزاير درخواست احمدي نژاد براي ديدار از اين كشور را به بهانه بيماري بوتفليقه رد كرد. در آن مقطع، باقري معاون عربي و آفريقايي وزير امور خارجه ايران نامه‌اي را با امضاي احمدي نژاد براي بوتفليقه رييس‌جمهور الجزاير برد كه ضمن آرزوي سلامتي براي وي، موضوع ديدار احمدي نژاد از اين كشور دوباره مطرح شده بود.

اما الجزاير اين بار نامه ايران را براي مدت‌ها بي‌جواب گذاشت و به‌رغم نشان دادن تمايل اوليه و با آنكه احمدي نژاد به بهانه‌هاي مختلف چند نامه ديگر نيز براي بوتفليقه فرستاد، هيچ‌گاه حاضر نشد مذاكره براي زمينه‌سازي و برنامه‌ريزي اين سفر را آغاز كند. تا آنكه در نهايت پس از بارها سفر متكي وزير امور خارجه ايران به اين كشور، الجزاير پذيرفت كه محمود احمدي نژاد در اواسط مرداد ماه سال جاري به اين كشور سفر كند.

سفر احمدي نژاد به الجزاير در حالي صورت مي‌گيرد كه اين كشور در آستانه انجام اين سفر، در موضع معناداري عليه ايران از ادعاي امارات درباره جزاير سه‌گانه ايراني حمايت كرده و ايران را به اشغال اين سه جزيره متهم كرد. در بيانيه‌اي كه دو هفته پيش به مناسبت ديدار دو روزه "خليفه بن زايد" رييس دولت امارات از اين كشور به صورت مشترك صادر شد، "عبدالعزيز بلخادم" كه به تازگي نخست وزير الجزاير شده است، اعلام كرد: "الجزاير از موضع دولت امارات متحده عربي در پايبندي به راه حل مسالمت آميز براي پايان بخشيدن به مساله اشغال جزاير اماراتي تنب بزرگ، تنب كوچك و ابوموسي از سوي جمهوري اسلامي و از طريق گفت و گوي دو جانبه يا احاله آن به دادگاه عادلانه بين‌المللي حمايت مي‌كند."
"ايرنا" خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي در اين خصوص گزارش داده است: "الجزاير كه در شرايط عادي درباره اين موضوع اظهار نظر نمي‌كند، پيش از اين يكبار ديگر در اسفند ‪ ۸۳‬ و در جريان برگزاري هفدهمين نشست سران عرب در اين كشور و در قالب بيانيه پاياني نشست از اين موضع دفاع كرده بود."

اين سفر همچنين در حالي انجام مي‌شود كه ايران وعده داده با سرمايه‌گذاري گسترده در الجزاير، همكاري‌هاي اقتصادي دو كشور را زمينه‌اي براي همراهي سياسي قرار دهد. "حسين عبدي" سفير ايران در الجزاير چندي پيش وعده داد كه ايران در ساختن "مسجد اعظم" شهر الجزيره كه قرار است بزرگترين مسجد آفريقا و سومين بزرگ جهان باشد، مشاركت كند. مسجد اعظم كه ايران وعده كمك براي ساخت آن را داده است، به ۳/۴‬ ميليارد دلار بودجه نياز دارد و گفته شده است كه گنجايش ‪ ۱۲۰‬ هزار نمازگزار را خواهد داشت.

اكنون رييس‌جمهور الجزاير پس از سه بار در حالي رييس‌جمهور ايران را به حضور مي‌پذيرد كه زمان اين سفر را درست دو هفته پس از سفر رييس دولت امارات قرار داده است تا به بهانه آن در يك موضع‌گيري آشكار عليه ايران نشان دهد كه از هم‌اكنون هرگونه اميدي به نتيجه‌بخش بودن اين سفر بيهوده است.