مريم دستگير

دوهفته پس از اعلام سهميه بندي بنزين، اختلاف نظر درمورد اعلام قيمت دوم ادامه دارد. درحالي که روزگذشته محمود احمدي نژاد اعلام کرد نيازي به عرضه بنزين آزاد نيست، عضوهيات رييسه کميسيون برنامه وبودجه مجلس از ضرورت اعلام قيمت دوم بنزين سخن گفته است. هادي حق شناس گفته که دولت مي تواند براي مردم "محدوديت" ايجاد کند نه "ممنوعيت". احمدي نژاد پيش ازاين گفته است که اعلام قيمت دوم، صد درصد تورم به دنبال خواهد داشت.

هادي حق شناس با اشاره به بي تاثيربودن اعلام قيمت دوم براي قاچاق سوخت وميزان مصرف گفته است: "اعلام قيمت دوم بنزين علاوه بر آن‌كه خللي در كنترل ميزان مصرف و كنترل قاچاق سوخت و فرآورده‌هاي نفتي ايجاد نمي‌كند بلكه استرس مصرف‌كنندگان به بنزين مازاد را برطرف مي‌كند." نگراني درخصوص واکنش مردمي که به زودي کارت هاي مصرفي بنزين خود را پايان يافته مي بيند، هم اکنون يکي از نگراني هاي مسئولين به شمار مي رود. محموداحمدي نژاد و ديگرتصميم گيراني که تلاش مي کنند ميزان مصرف در حداکثر ظرفيت پالايشگاه هاي داخلي نگهدارند که حتي درصورت امکان پذيرنبودن واردات بنزين، شوک ناگهاني به جامعه وارد نشود تا هفته هاي آينده با عوارض بنزين جيره بندي روبرو خواهند شد و احتمال دارد درصورت واکنش مردم به کمبود بنزين، دولت مجبور شود که قيمت دوم را نيز اعلام کند.

محدوديت نه ممنوعيت

روز گذشته رييس اتحاديه صنف جايگاه داران نيزاز دولت خواسته بود که نرخ دوم را اعلام کند. همچنين طي دوهفته گذشته، خريد وفروش کارت هاي بنزين به يکي از مواردي جديدي تبديل شده که سراز بازار سياه درآورده است. هادي حق‌شناس افزوده که اگر قيمت دوم بنزين اعلام نشود بازار سياه فروش بنزين گسترش، اجاره يا فروش كارت هوشمند سوخت رواج و كارآيي و بهره‌وري كاركنان بخش خصوصي و دولتي تنزل مي‌يابد: "هرگز اين‌گونه نيست كه در صورت اعلام قيمت دوم بنزين، صرفه‌جويي 20 ميليون ليتري حاصل شده تحت‌الشعاع قرار گيرد. فلسفه اتخاذ سهميه‌بندي و اعلام قيمت دوم بنزين دو نكته است. اول، كنترل ميزان مصرف و دوم، كنترل قاچاق سوخت و فرآورده‌هاي نفتي كه هر دو هدف محقق شده است؛ اما در كنار اين دو موضوع، مردم نيز دچار مشكل شده‌اند."

نماينده بندرانزلي تاکيد کرده: "وقتي به بخش خصوص اجازه واردات خودرو داده مي‌شود بايد سوخت مورد نيازشان نيز در اختيار قرار گيرد اما نه سوخت تماما يارانه‌اي؛ بنابراين با اعلام قيمت دوم، بايد به صورت برنامه‌ريزي شده مديريت اين بخش نيز از سوي دولت انجام شود. مسوولان اجرايي به راحتي مي‌توانند با ابزار قيمتي محدوديت به وجود آورند. ممنوع شدن استفاده بيش از 100 ليتر بنزين در ماه يقينا بر اقتصاد ملي اثر منفي مي‌گذارد، مسوولان اجازه ندارند به مردم بگويند "حق نداريد بيش از 3 ليتر در روز يا بيش از 100 ليتر در ماه بنزين مصرف كنيد" مي‌توان به مردم گفت خودروهايشان را در برخي ساعات خاموش نگه دارند؛ ولي نمي‌توان آنان را براي هميشه تحت فشار قرار داد."

اگر چه حق‌شناس كاهش مصرف بنزين را موجب صرفه‌جويي در واردات و ايجاد منبع درآمد جديد براي دولت مي داند: "آنچه كه در قالب بند «و» تبصره 13 گنجانده شده، بسته‌اي سياستي است. اين بسته سياستي سه ركني دولت را موظف مي‌كرد كه تا پايان فروردين ماه 86 قيمت بنزين آزاد را اعلام و با رعايت سهميه‌بندي، افزايش 20 تومان بنزين را از خردادماه اجرايي كند. ادله مجلس از اين تصميم اين بود كه اگر اين سه نكته همزمان اجرا شود، شايد در كوتاه‌مدت شك تورمي ايجاد كنند، ولي در بلندمدت، عوارض منفي به تدريج از بين رفته و آثار مثبت هويدا مي‌شود."

به دنبال آغاز طرح سهميه بندي بنزين، طي دو هفته گذشته بسياري ازمردم که درچنين زماني معمولا راهي سفرهاي تابستاني مي شوند، سفرهاي خود را لغو کرده اند. به علاوه علي رغم تاکيد مثامات مسئول مبني برعدم گران شدن کرايه ها، کرايه هاي وسائل نقليه عمومي مانند تاکسي ها و مسافربرهاي شخصي به صورت غيررسمي افزايش بين 50 درصد ودربرخي مسيرها تا 80 درصد را نشان مي دهند. ازهم اکنون، کارت هاي بازار سياهي بنزين نيز دربين مردم دست به دست مي شود. اين کارت ها قيمت بنزين را بين ليتري 400 تا 700 تومان براي مشتريان خود درنظر مي گيرند.

ساعات صرفه جويي برق درخوزستان

همزمان، مديرعامل شركت برق منطقه‌ اي خوزستان مردم را به مشاركت همگاني در اجراي "ساعت صرفه‌جويي" فرا خواند. طي روزهاي گذشته وپس از آنکه محمود احمدي نژاد از امکان پذيربودن تکرارالگوي بنزين در مورد مصرف برق سخن گفته بود، برخي مطبوعات ازتمايل دولت به جيره بندي برق سخن گفتند که با واکنش شديد مقامات دولتي مواجه شد. آنها گفتند احمدي نژاد هرگزچنين حرفي نزده است. مسئولين خوزستاني گفته اند که ساعت صرفه‌جويي به منظور مشاركت مردم در امر صرفه‌جويي در زمان اوج مصرف برق در يك بسيج عمومي در سطح استان خوزستان از ساعت 21 تا 22 امروز، 19 تيرماه به اجرا درمي‌آيد.

هنوز معلوم نيست که موضوع جيره بندي برق که از آن به عنوان "ساعت صرفه جويي" نام برده شده، سياستي است که قرار است درهمه استان ها به کارگرفته شود و اينکه شامل چه ساعاتي ازشبانه روز خواهد بود، اما بي ترديد با توجه به اينکه ريشه نگراني هاي کاهش مصرف وصرفه جويي همگي درافزايش فشارهاي بين المللي و تلاش دولت براي کم کردن وابستگي به هر آنچه که به کشور وارد مي شود است، به نظر مي رسد دولت بي علاقه نباشد که مصرف برق را نيز کاهش دهد.

شركت برق منطقه‌اي خوزستان داراي 850 هزار مشترك است اعلام کرده است که "اگر هر مشترك با خاموش كردن يك لامپ 100 وات و 10 درصد از اين مشتركان از كولرهاي اضافي و لوزام غيرضروري استفاده نكنند، تاثير چشمگيري در به حداقل رساندن خاموشي‌ها در خوزستان خواهد داشت."