هنر روز، در بخش کتاب روز مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مسائلي درخور دارند را به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود و اين به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.

po box 94000 creteil cedex
France10014

مسکوب رفت و ماند

سالي ديگر از خاموشي چراغ هميشه روشن ادبيات و مهر ايران در پاريس مي گذرد. دوسال پيش در فروردين بود که صداي زميني مسکوب خاموش شد و ياران از ديدار مردي که در پستوي آن عکاسي فرهنگ ايران را باجان پاس مي دا شت؛ محروم شدند.

درسالي که او نبود کتاب ارمغان مورش در ايران از چاپ درآمد و انتشارات "اکته سود" در پاريس سه اثر او را در يک مجلد منتشر کرد: رفتن – ماندن- بازگشتن. سه گا نه اي که مي توان انديشه شاهرخ مسکوب را درآن بازيافت.

انتشارات "اکته سود" يکي از بزرگترين انتشارات فرانسه است که بخش هاي متعددي براي انتشار آثاري دارد که در فرهنگ هاي ديگر خلق شده و به زبان فرانسه برگردانده شده اند.

بخش فارسي اين انتشارات که توسط سرور کسمائي نويسنده و مترجم ايراني مقيم پاريس اداره مي شود، در ادامه گلچين هاي خود که با رنج فراوان به زبان فرانسه در مي آيد وروانه بازاري مي شود که وسعت آن در برابر بازار کتاب اير ان به غولي در برابر موري مي ماند، اکنون انديشه شاهرخ مسکوب را به خانه هاي کتابخوانان فرانسوي زبان فرستاده است.

کتاب که مثل بقيه کارهاي ايراني "اکته سود" نفيس و زيبا ست، بر جلد خود نام هاي سرورکسمائي- ميشل پارفونوف وامير مغاني رابعنوان مترجم دارد.

سرور کسمائي مقدمه مشروحي بر سه گانه صد ونود و شش صفحه اي شاهرخ مسکوب نوشته که "روز" اميدوار است بزودي ترجمه فارسي آن را منتشر کند

روشنفكران ايراني در عصر مشروطيت

نويسنده: لطف الله آجداني
200ص، تهران: نشر اختران، 1385، چاپ اول
در اين كتاب، نويسنده كوشيده است تا با تكيه بر بررسي انتقادي اسناد، مدارك، منابع و متون اصلي تاريخي و ديدگاه هاي متعدد، متفاوت و متعارض مورخان و پژوهشگران، دريچه اي بر شناخت ماهيت و مباني فكري و نقش سياسي روشنفكران ايران در عصر مشروطيت بگشايد. در حقيقت اين كتاب تلاشي است براي يافتن پاسخ هاي نو، مستند و مستدل و روشنگرانه به پرسش هايي چون: ريشه ها، زمينه ها، علل و عوامل اصلي پيدايش روشنفكران ايران در عصر قاجاريه و مشروطيت چه بوده است؟ آنان درباره سنت، تجدد، اصلاحات، ترقي، غرب، دين، روحانيان، دموكراسي، آزادي، حكومت، جامعه مدني و حقوق شهروندي چگونه مي انديشيده اند؟ علل و عوامل پيشبرنده و موانع بازدارنده و نتايج و پي آمدهاي افكار و نقش روشنفكران عصر مشروطيت ايران، با همه توانايي ها و ضعف ها و دستاوردها و ناكامي هاي آنان، در تاريخ و فرهنگ و جامعه ايران چه بوده است؟

ناصر و فردين

گفت و گوي رضا كيانيان با ناصر ملك مطيعي و محمد علي فردين
64ص، تهران: نشر مشكي، 1385، چاپ اول
اين كتاب گفت و گوي «رضا كيانيان» با دو بازيگر خوب و مردمي سينماي ايران در سال هاي گذشته، يعني «ناصر ملك مطيعي» و «محمد علي فردين» است. اين دو بازيگر كه در ميان مردم ايران شهرت و محبوبيت بزرگي داشته و دارند، در اين گفت و گو ها از زندگي خود، راه يابي به سينما و حوادث تلخ و شيرين دوران بازيگري خود سخن مي گويند. گفتني است كه مصاحبه با «فردين» هنگامي منتشر مي شود كه چند سالي است اين بازيگر به يادماندني سينماي ايران، روي در نقاب خاك كشيده است.

يادداشت هاي روزانه اعتماد السلطنه

اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علي
به كوشش: دكتر سيف الله وحيدنيا
210ص، تهران: نشر آبي، 1385، چاپ اول
اين كتاب، بخشي از يادداشت هاي روزانه «محمد حسن خان اعتماد السلطنه»، مربوط به سال هاي 1300 و 1301 ه. ق است. نويسنده اين يادداشت ها، از رجال و شخصيت هاي برجسته عصر ناصري و وزير انطباعات در آن دوره بوده است. او كه با «ناصرالدين شاه» قرابت و همنشيني مستمر داشت و مورد اعتماد شاه بود، با نگارش اين يادداشت ها، گزارش ارزشمندي از روحيات «ناصرالدين شاه» و اوضاع و احوال اجتماعي عصر او براي پژوهشگران تاريخ به يادگار گذاشته است. كتاب حاضر بر اساس نسخه اي از يادداشت هاي «اعتماد السلطنه» كه مربوط به سال هاي 1300 و 1301 ه. ق است و در كتابخانه مجلس نگهداري مي شود، تصحيح و منتشر شده است. اهميت اين يادداشت ها به حدي است كه هيچ مورخ و محققي در بررسي و پرداختن به حوادث و اتفاقات عصر ناصري، بي نياز از مراجعه و مطالعه آنها نيست.

انقلاب ايران و بلشويك هاي ماوراي قفقاز

نويسنده: ك. س. آرتونيان
ترجمه: محمد نايپ پور
175ص، تهران: موسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني، 1385، چاپ اول
در اين اثر، نويسنده به بررسي تاثير انقلاب 1905-1907 روسيه بر انقلاب 1906-1911 ايران (انقلاب مشروطيت) مي پردازد. او همراه با نشان دادن ارتباط دو جانبه و قانونمند اين دو انقلاب، پيدايش سازمان هاي مردم سالاري (انجمن هايي) را كه در نتيجه خلاقيت انقلابي مردم ستمديده ايران و تحت نفوذ جنبش انقلابي روسيه پا گرفتند، بررسي مي كند و نقش بلشويك هاي ماوراء قفقاز در حوادث و جريان هاي انقلاب مشروطه ايران را نشان مي دهد.

نويسنده ضمن آن كه بازتاب ثمربخش انقلاب اول روسيه بر ايران را موضوع اصلي خويش قرار مي دهد، تلاش مي كند تا از افسانه «آزادي خواهي» سرمايه داران انگليسي در روند انقلاب 1911-1905 ايران كه در ادبيات خارجي و روسي شكل گرفته است پرده بردارد و آن را افشا كند. اين پژوهش، در كنار بررسي سياست استعمار گرانه و ضد انقلابي انگلستان در ايران، نقش ارتجاعي روسيه تزاري در انقلاب مشروطه را نيز آشكار مي كند. در نگارش اين كتاب، از آثار موجود در بايگاني ها، مطبوعات پيش از انقلاب، روزنامه هاي بلشويكي، اعلاميه ها، شب نامه ها و خاطرات كمونيست هاي قديمي كه در انقلاب 1911-1905 ايران حضور داشتند، استفاده شده است.

نسيم طرب

(رساله موسيقي از مؤلفي ناشناخته در قرن دهم هجري)
مقدمه و تصحيح: اميرحسين پورجوادي
156ص، تهران: فرهنگستان هنر، 1385، چاپ اول
از ابتداي دوره صفويه يعني زمان حكومت شاه اسماعيل اول و شاه طهماسب، رساله اي كه در پايتخت نوشته شده و بازتاب سنت موسيقايي دربار صفوي باشد تاكنون به دست ما نرسيده است. اما در همين دوره دربارهايي محلي وجود داشته اند كه گاه در آنها آثار و مطالبي جسته گريخته، ناظر به سنت موسيقايي آن دربار يا محل نوشته شده است. يكي از مهم ترين اين آثار، رساله اي است تحت عنوان «نسيم طرب»، به قلم نويسنده اي ناشناخته به نام «نسيمي». اين رساله كه در نيمه اول قرن دهم هجري در رشت تاليف شده، به«امير دباج» حاكم محلي گيلان تقديم گرديده است. «نسيمي» رساله خود را به نظم و در بحر شاهنامه سروده است. «نسيم طرب» رساله اي ارزشمند براي تحقيق درباره موسيقي ايراني و ويژگي هاي آن در آغاز دوران صفويه است.

زن ايراني در نشريات مشروطه

نويسنده: غلامرضا وطن دوست
با همكاري: مريم شيپري، آفرين توكلي
112ص، تهران: موسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني، 1385، چاپ اول
در اين كتاب، 17 مقاله از تعداد 8 نشريه در طي شش سال اول انقلاب مشروطه، يعني از صدور فرمان مشروطه تا اندكي پس از انحلال مجلس دوم، مورد بررسي قرار گرفته است. اين مقالات كه در نشريه هاي «مجلس»، «تمدن»، «صور اسرافيل»، «حبل المتين»، «بهار»، «ايران نو»، «دانش» و «شكوفه» به چاپ رسيده، منعكس كننده گوشه هايي از زندگي اجتماعي و مشكلات و مباحث مربوط به زنان ايران در آن روزگار است. مطبوعات طرفدار مشروطيت براي اولين بار حقوق زنان را مورد توجه ويژه خود قرار دادند و در نهايت با پيروزي مشروطيت موضوع زنان با وسعت هر چه بيشتر بوسيله مطبوعات اصلاح طلب و مشروطه خواه دنبال شد. مقاله هاي بررسي شده در اين مجموعه، بيانگر تلاش اصلاح طلبان ايراني براي دفاع از حقوق اساسي زنان در برابر محافظه كاران و درباريان است.

گفت آمدهايي در شعر معاصر ايران

(زمينه هاي اجتماعي و سياسي)
نويسنده: فريبرز رئيس دانا
168ص، تهران: نشر ديگر، 1385، چاپ اول
در اين كتاب، نخست سه بررسي نظري آمده است تا زمينه و باورمندي ها و ابزارهاي تحليل را به دست دهند. پس از آن در پنج مقاله ديگر، آثاري از «محمد مختاري»، «احمد شاملو»، «فروغ فرخزاد»، «سيد علي صالحي» و‌«سيمين بهبهاني» واكاوي شده است. شايد مهم ترين ويژگي اين بررسي، معرفي روش شناسي آن و سپس دريافت هم كنشي اجتماعي شعر با تضادهاي اجتماعي در آثار اين شاعران باشد.