دافينا لينزر

ديروزدرنامه رسمي يک بازرس ارشد هسته اي سازمان ملل گفته شد ايران توانايي غني سازي خود را طي دو ماه گذشته دو برابر کرده است ولي از فن آوري توليد بمب هسته اي، که بوش و دولت آمريکا نگران آن هستند و توانايي هايي که احمدي نژاد اخيرا ادعاي آن را کرده است، فاصله زيادي دارد.

در نامه اولي هينونن، معاون آژانس بين المللي انرژي هسته اي به مقامات ايران گفته شده در بازديد هفته گذشته نماينده اين سازمان تعداد هشت مجموعه مجزاي سانتريفوژ، شامل 164 سانتريفوژ مشاهده شده است که با هم در يک مجموعه کار مي کردند. نسخه اي از اين نامه به واشنگتن پست ارسال شده است.

در ماه فوريه بازرسان آژانس 4 مجموعه را در حال عمل ديده بودند ولي هيچ يک در حال غني سازي اورانيوم نبوده است. ايراني ها در آن زمان گفتند اميدوارند تا ماه مه 18 مجموعه از مجموعه هاي ياد شده آماده کنند که همه قادر به غني سازي اورانيوم باشند.

احمدي نژاد دو هفته پيش گفته بود ايران به مرحله راه اندازي 3000 سانتريفوژ رسيده است؛ چيزي که پيشرفت قابل توجهي براي ايران به حساب مي آمد. ولي در روز يکشنبه و دو شنبه اين هفته بازرسان تعداد 1312 سانتريفوژ را مشاهده کردند که بطور مجزا کار مي کردند. اين نکته که اين سانتريفوژ ها در چه حدي از کارآيي کار مي کنند خود مورد سوال است چرا که ايران طي دوسال اخير مشکلات فني عديده اي داشته است.

اگر ايران موفق بشود چنان فن آوري را داشته باشد که تعداد زيادي سانتريفوژ را با سرعت بالا بکار بگيرد قادر خواهد بود اورانيوم کافي براي توليد بمب هسته اي توليد کند. ليکن تا کنون ايران موفق نشده است که دستگاهي مناسب براي به گردش در آوردن اورانيوم با سرعت بالا بسازد.

يک مقام رسمي آمريکايي گفت: "تمام مساله آن است که ايران نمايش مناسبي را ارائه دهد. شايد هزاران سانتريفوژرا به هم وصل کند، ولي اگر اين تعداد نتوانند به درستي کار کنند ايران هرگز موفق به غني سازي نخواهد شد. ولي ظاهرا مساله آن است که نشان دهند قادر به اين کار خواهند بود و از اين مطلب در مذاکرات و چانه زني استفاده کنند."

مقامات امنيتي آمريکايي تخمين زده اند که ايران با توليد مقدار کافي اورانيوم براي توليد سلاح هسته اي 10 سال فاصله دارد. مقامات ايراني مي گويند هدفشان فقط استفاده از غني سازي با عيار پايين براي مصارف انرژي است. ولي دولت بوش معتقداست اين عمليات پوششي است براي توليد سلاح هسته اي و بايد متوقف گردد. از آنجا که وسايل موجود هم براي غني سازي با عيار کم و هم براي غني سازي با عيار بالا مي توانند بکار روند، آمريکا معتقد است که بايد جلوي اين کار تا حصول اطمينان از صلح آميز بودن مقاصد ايران گرفته شود.

رابرت گيتز، وزير دفاع آمريکا در توقفي در اسرائيل ديروز گفت که زمان ديپلماسي در برخورد با برنامه هسته اي ايران فرا رسيده است چرا که به نظر مي رسد اين مسير "موثر بوده است".

وي افزود: "اين توافق ها يک شبه به نتيجه نمي رسد ولي به نظر مي رسد راه ديپلماتيک به خصوص با توجه به اتفاق نظر جامعه بين المللي موثرتر واقع شود."

منبع: واشنگتن پست

در نامه آژانس انرژي هسته اي ذکر شده است که ايران - پس از چند ماه مذاکره - موافقت کرده است بازرسان آژانس بازديد هاي سرزده از تاسيسات نطنز داشته باشند و و از دوربين هاي پايش 24 ساعته استفاده کنند. هينونن گفت: "من معتقدم اين اقدامات بر اساس توافقات انجام خواهد شد."

ليکن مساله سر باز زدن ايران از بازديد از مرکز جديد اراک همچنان موضوعي است که سازمان ملل نسبت به آن هشدار داده است.

ايران مي گويد برنامه هايش در چهارچوب پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي قابل انجام است و خيال ندارد از قطعنامه سازمان ملل پيروي کند.

قبل از صدور قطعنامه ها تهران موافقت کرده بود که بازرسان آژانس از مرکز اراک ديدن کنند ولي پس از صدور قطعنامه ايران اعلام کرد که از ماه مارچ از اين کار ممانعت خواهدکرد.

هينونن در نامه مزبور ياد آور مي شود که: "اين اقدام قابل توجيه نبوده و توافقات بطور يک جانبه قابل تغيير نيستند." يک مقام آژانس انرژي هسته اي که خواست ناشناس بماند گفت ترديد در مورد مخفي کردن فعاليت هاي ايران در اراک وجود ندارد ولي "از نظر اصول" بايد بازرسان به آن مرکزدسترسي داشته باشند.