استقبال نائب رئيس اول مجلس شوراي اسلامي از ابراز تمايل نانسي پلوسي رئيس کنگره آمريکا براي سفر به ايران، تحليل مسائل خاورميانه را وارد مرحله جديدي نمود. با فرض اينکه بعد از گذشت چند روز از انتشار پيام غيرمستقيم پلوسي به واسطه تام لانتوس رئيس کميته امور خارجي کنگره، محمدرضا باهنر نائب رئيس اول مجلس ايران و چهره شاخص جناح محافظه کار ايران با استمزاج از مقامات بلند پايه و رايزني هاي لازم به اين پيام پاسخ مثبت داده باشد، در يک ارزيابي اجمالي مي توان نتيجه گيري کرد که حکومت ايران در برخورد با مسايل بين المللي و منطقه اي فرا روي اين کشور دچار تغيير نگرش جدي شده است و با تأکيد بر مواضع قبلي خود، درصدد رهايي از محدوديت هاي ديپلماتيک سه دهه گذشته است که راقم اين سطور در موضع سخنگوئي کميسيون ويژه تحولات منطقه در مجلس دوره ششم از آن به عنوان «محدوديت هاي خودساخته ديپلماتيک» تعبير نمود.

اگر سفر خانم پلوسي به ايران قطعي شود «همتاي وي يعني آقاي حدادعادل رئيس مجلس بايد از وي استقبال نمايد» و در صورت وقوع چنين پديده اي بابي ديگر در روابط ايران و آمريکا گشوده مي شود و زمينه اي براي مذاکره دولت ها نيز فراهم خواهد شد. چنان که باهنر افزوده است: «اگر آنان به گونه اي مساوي قصد مذاکره با جمهوري اسلامي را داشته باشند مشکلي در اين ميان نمي بينيم و حاضريم که با آنان مذاکره کنيم»، هر چند که عدم پاسخ جرج بوش رئيس جمهور آمريکا به نامه احمدي نژاد رئيس جمهور ايران به عنوان يک زاويه تاريک در اين خصوص بايد مورد ملاحظه قرارگيرد.

با توجه به مواضع خاص دولت و کنگره آمريکا در بعد از حادثه يازده سپتامبر سال 2001 و بحران هايي که در خاورميانه به وجود آمده است، آمادگي ايران براي گفتگوي مستقيم با نانسي پلوسي، نشانه موفقيت رئيس کنگره آمريکا در ابتکار عملي است که با سفرهاي خود به خاورميانه و به ويژه سفر سوريه علي رغم همه مخالفت هاي دولت جرج بوش آغاز نمود.

اگر سخنان نائب رئيس اول مجلس پس گرفته نشود و محافظه کاران به چنين نتيجه اي رسيده باشند در داخل ايران هيچ گونه مخالفتي جدي براي حضور رئيس کنگره آمريکا در ايران وجود ندارد. محافظه کاران همواره متوجه اين امر بوده اند که اظهارنظر و شيوه هاي اين مسأله مذاکره و رابطه با آمريکا در عرصه فعاليت اصلاح طلبان و ديگر گروه هاي سياسي فعال در ايران قرارنگيرد و چه بسا که گروه هاي رقيب هزينه هاي جدي را در اين خصوص متحمل گرديده اند. آنچه که اينک جناح محافظه کار ايران به آن رسيده، ماحصل دوره اي طولاني از تجربه و خطاست. اصلاح طلبان در مجلس ششم در موقعيتي بهتر در عرصه بين المللي بر اين مذاکره تأکيد مي کردند که در صورت انجام، تامين منافع ملي و تقويت موضع ايران را در منطقه و جهان در پي داشت. ولي اصلاح طلبان براي اين رويکرد هزينه هايي را پرداختند که حداقل آن ها رد صلاحيت هاي گسترده نمايندگان مجلس ششم و به دنبال آن تنزل دولت اصلاحات و حذف دولتمردان و مديران در عرصه تصميم گيري و مديريت کشور بود.

براي نمونه به يکي از اسنادي اشاره مي شود که در فرايند محاکمات پي در پي و طولاني مطبوعاتي و سياسي نگارنده از سوي معاون اداره کل اسناد و بانک اطلاعات شوراي نگهبان به شماره 1357/ س/85 به تاريخ 12/9/1385 رسماً صادر گرديد. در اين نامه، بعد از اشاره به اتهام عدم اعتقاد و التزام عملي نگارنده به اسلام و اعتراض به دستگيري ملي - مذهبي ها به عنوان موارد عدم احراز صلاحيت اينجانب به استقبال از طرح سناتور جوزف بايدن رئيس کميته سياست خارجي سناي آمريکا مبني بر گفتگو با نمايندگان مجالس ايران و آمريکا اشاره شده است که در آن زمان از موضع رئيس شوراي بين المجالس ايران اعلام گرديده بود. يکي ديگر از مواردي که شوراي نگهبان براي عدم احراز صلاحيت نمايندگي مجلس نگارنده به آن اشاره کرده است درج خبر نظرسنجي خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي ايران (ايرنا) در خصوص اظهار تمايل مردم به رابطه آمريکا در روزنامه همبستگي (1/7/81) است که شوراي نگهبان از آن به عنوان نظرسنجي غيرواقعي و کذب ياد کرده است. به بهانه مورد اخير علاوه بر اينجانب تعداد کثيري از همکاران در ديگر مطبوعات نيز متحمل محاکمات و مضايق متعدد گرديدند.

کوتاه سخن آنکه آمريکائي ها و محافل سياسي و ديپلماتيک جهان بايد تا کنون اين نکته را دريافته باشند که مذاکره ايران با آمريکا فقط توسط محافظه کاران ايران ممکن و ميسر است و اين يک امر کاملاً انحصاري است. اصلاح طلبان و ديگر گروه هاي فعال سياسي در داخل ايران حتي اگر رئيس جمهور شوند و طرح بين اللملي آن ها هم چون گفتگوي تمدن ها براي هزاره سوم ميلادي توسط جهانيان پذيرفته شود، مجاز نيستند که حتي با سران جهان که رئيس جمهور آمريکا در ميانشان حضور داشته باشد عکس يادگاري بگيرند. خلاصه اينکه در ايران سياسيوني چون احمدي نژاد مي توانند به جرج بوش نامه بنويسند و باهنر و حدادعادل مي توانند از خانم پلوسي استقبال کنند. اگر محافظ کاران تا چند روز ديگر تغيير موضع ندهند خانم پلوسي بايد اين فرصت را از دست ندهد و در هنگامه چالش بين دولت ها از روابط پارلماني حداکثر استفاده را بکند و در حل مهم ترين و مناقشه برانگيزترين مسائل جهان روابط ديپلماسي را وارد مرحله تازه اي کند. شايد فرش قرمزي که حدادعادل براي پلوسي پهن مي کند در بهار امسال مقدمه اي براي آب شدن يخ ها باشد.

--------

* نماينده دوره ششم مجلس شوراي اسلامي