حميد احدي

در حالي که در محافل سياسي تهران از اعلام آغاز توليد صنعتي سوخت هسته اي، به عنوان دومين عمل حساب نشده تبليغاتي محمود احمدي نژاد در ماه اخير سخن گفته مي شود مايکل لوي کارشناس برجسته منع گسترش سلاح‌هاي اتمي و امنيت استراتژيک ترديد تازه اي را مطرح کرد و از جهان خواست بدون توجه به اغراق هاي دولت احمدي نژاد نسبت به توانائي هاي هسته اي ايران قضاوت و تصميم گيري کند.

مايکل لوي که به همين مناسبت از سوي شوراي روابط خارجي آمريکا مورد پرسش قرار گرفته بود با بيان اينکه پذيرفتن ورود ايران به مرحله توليد صنعتي سوخت هسته‌اي تنها به تقويت جبهه مخالفين اين کشور کمک مي‌کند، تاکيد کرد بزرگ‌نمايي مساله هسته‌اي ايران به نفع هيچ‌کس نيست و تنها با واقع‌بيني مي‌توان اين مساله را به شکلي مطلوب حل کرد.

لوي در اين مصاحبه تاکيد کرد اعلام خبر آغاز توليد غني‌سازي اورانيوم در مقياس صنعتي از سوي ايران را مي‌توان همزمان از دو جنبه مورد توجه قرار داد. از يک سو اين امر نشان‌دهنده آن است که ايران بيش از گذشته به توليد بمب اتم نزديک شده است. بنا به گفته لوي اعلام اين خبر از سوي ديگر مي‌تواند فرصتي براي امريکا و متحدانش باشد که با استفاده از آن به اجماعي جهاني عليه ايران دست پيدا کنند.

گفتني است که در اولين روز اعلام خبر خوش هسته اي توسط محمود احمدي نژاد در جمع مردم، علي لاريجاني مسوول پرونده هسته اي و دبير شوراي عالي امنيت ملي که معمولا جهانيان سخن وي را در مورد فعاليت هاي هسته اي ايران معتبر مي دانند، درباره سانتريفوژها سخني متفاوت گفته بود و غلامرضا آقازاده سخني ديگر. تناقص اطلاعات اين سه تن که گفته هاي منوچهر متکي وزير خارجه هم به آن اضافه شد نشريات و خبرگزاري ها را واداشت تا از ناهماهنگي ها در جريان اطلاع رساني مسائل هسته اي انتقاد کنند.

لاريجاني تاکيد کرده بود که تعداد سانتريفوژها را نبايد فاش کرد، محمد سعيدي معاون بين المللي سازمان انرژي اتمي که در سال هاي اخير در محافل هسته اي جهاني چهره اي مطلع و شناخته شده جلوه کرده است گفت که موضوع مهم تعداد سانتريفوژ ها نيست و دلايل فني را پيش کشيد. متکي نيز سخن ديگري گفت که در مجموع با گفته هاي غيرعلمي رييس جمهور همخواني نداشت.

در همين زمان روزنامه کيهان با نوشتن مقاله اي که در آن ادعا شده بود که ايران بايد جهانيان را در ابهام نگه دارد، و اين روش را به نفع مصالح کشور خوانده بود، اين تصور را دامن زد که اصلا خبر خوش هسته اي، که برخلاف گذشته تدارک تبليغات وسيعي هم برايش به کار گرفته نشده از اساس يک ترفند تبليغاتي است که بد طراحي شده بود.

درست 24 ساعت بعد از اين تناقص ها و پريشان گويي ها، غلامرضا آقازاده رييس سازمان انرژي اتمي ايران در يک مصاحبه مطبوعاتي رقمي را که مي توانست رقم نهائي باشد اعلام داشت و گفت از گفته هايش برداشت نادرست شده و نطنز ظرفيت تا پنجاه هزار سانتريفوژ را دارد. البته باز وي ناگفته گذاشت که چقدر از اين ظرفيت به کار گرفته شده و همچنان علامت سئوالي براي جهانيان باقي ماند که بر اساس تصور خود عمل و قضاوت کنند.

اين همان چيزي است که مايکل لوي هم ايران و هم جهان را از آن برحذر داشته و گفته پيشرفت‌هاي هسته‌اي ايران بسيار دورتر از مرحله ساخت سلاح اتمي است و بسيار کم‌تر از چيزي است که مطرح مي‌شود و نبايد با ايران سخت گيري کرد. بنا به گفته وي هيچ مدرکي وجود ندارد که نشان دهد ايران توانسته تا حد توليد صنعتي غني‌سازي اورانيوم دستگاههاي (سانتريفيوژ) خود را به چرخش درآورد.

لوي معتقد است ادعاي ايران مبني بر توليد صنعتي سوخت هسته‌اي در اين کشور يک "محاسبه نادرست استراتژيک" است که مي‌تواند به تقويت جبهه مخالفين عليه ايران کمک کند.

وي در ادامه گفت: براساس مطالعات موسسه بين‌المللي مطالعات استراتژيک، اگر ايراني ها بتوانند سه هزار سانتريفيوژي را که [بعضي منابع ] مي‌گويند در تاسيسات نطنز نصب کرده‌اند به مدت يک سال به طور کامل روشن نگه دارند، در آن صورت مي‌توانند مواد شکاف‌پذير لازم براي توليد يک بمب اتم را بدست آورند. اما چيزي که روشن است اين است که ايران هنوز نتوانسته اين کار را انجام دهد.

لوي به نقل از ديويد ديويد آلبرايت افزود: آبشار 164 تايي سانتريفيوژهاي ايران حدود بيست درصد از زمان مطلوب را کار مي‌کنند و اگر همين روند ادامه داشته باشد، پس از پنج سال مواد مورد نياز براي ساخت يک بمب اتم آماده مي‌شود.

اين کارشناس عدم تکثير هسته‌اي در عين‌حال معتقد است اين ارزيابي‌ها نبايد بر سياستگذاري‌هاي غرب سايه افکنده و مانع از مقابله جدي با تهران شود. همچنان که بزرگ‌نمايي مساله هسته‌اي ايران نيز نمي‌تواند به ترسيم واقع‌بينانه شرايط موجود کمک کند و غرب بايد به اندازه کافي نگران باشد.

لوي به نوشته خبرگزاري آفتاب در پاسخ به اين سوال که چه راه‌کارهايي براي حل مساله هسته‌اي ايران وجود دارد گفت: با وجود آنکه براساس اطلاعات موجود پيشرفت‌هاي هسته‌اي ايران در شرايط کنوني اجازه ساخت سلاح اتمي را به اين کشور نمي‌دهد اما اين امر نبايد باعث ارزيابي غلط ما از تهديد ايران شود. وي افزود: براي حل مساله ما به راه‌حل‌هايي احتياج داريم که از ترکيبي از هويج‌ها و چماق‌ها تشکيل شده باشد. بنا به گفته لوي طرح چنين گزينه‌اي مي‌تواند مقامات ايراني را به مصالحه با غرب تشويق کند.

گفتني است که در جريان آزاد سازي ملوان هاي بريتانيائي هم بسياري معتقدند که نحوه آزادي سازي آن ها که به قصد ايجاد يک نمايش تبليغاتي براي رييس جمهور برنامه ريزي شده اصلا مطابق با شئون ايران نبود. و شتاب دستگاه رياست جمهوري براي تبليغات مي تواند با مصلحت عمومي مخالف باشد. اين نظر را بسياري از هواداران دولت هم پذيرفته و نسبت به تکرار آن تذکر داده اند.