رابرت تيت

از همان اول پيدا بود که ملوانان انگليسي که در آب هاي کم عمق شمال خليج فارس گشت مي زنند دچار مشکل خواهند شد. قايقي که به سرعت به دنبال آن ها مي آمد متعلق به نيروي دريايي ايران يا انگلستان نبود: پرچم سبز و سياه آن نشان از سپاه پاسداران انقلاب اسلامي داشت.

سپاه پاسداران يک عنصر غير مترقبه در صحنه سياسي ايران است. اين سپاه دولتي در درون دولت است، که 125000 نفر نيرو دارد و از حمايت مجلس نيز برخوردار است ضمن اينکه در صحنه اقتصاد نيز بازيگر مهمي به شمار مي آيد.

اين سپاه محمود احمدي نژاد را کمک کرد به رياست جمهوري برسد و گفته مي شود وي بيشتر پاسخگوي سپاه است تا مرجعي ديگر. نشانه هايي از سپاه در همه جا وحود دارد. افراد سپاه در فرودگاه مسوول بازرسي مسافرين هستند و چهره هاي بسياري از سپاهيان وارد صحنه سياسي و اجتماعي جامعه شده اند و بر موسسات متعدد، حکومت هاي محلي و استانداري ها تسلط يافته اند.

بسياري از ناظران در لندن و تهران معتقدند نشان دادن 15 ملوان انگليسي در تلوزيون ماهواره اي به همان اندازه ناشي از نبرد قدرت در داخل ايران است که نشانه درگيري خارجي ميان ايران و انگلستان. يک مفسر خاورميانه گفت: "اين حرکت نشان از نبرد در داخل سيستم ايران است. بخشي از سيستم در ايران دست به اين حرکت زده است بدون اينکه بخش ديگر را در جريان بگذارد."

بنابراين نظر دستگيري ملوانان انگليسي براي احياي وجهه سپاه پاسداران بعد از عقب نشيني هاي اخير و دستگيري تعدادي از افراد سپاه قدس و ناپديد شدن دو نفر از فرماندهان سپاه در عراق انجام شده است. يک ناظر سياسي گفت: "سپاه طي ماه هاي اخير در شرايط بدي بوده است. آن ها روحيه خوبي نداشتند واين حرکت چشمگير به آن ها کمک کرده است."

زماني که آيت الله خميني سپاه را در سال 1979 ايجاد کرد، هدف از آن دفاع از انقلاب نوپاي اسلامي بود. يک دهه بعد، زماني که پدر انقلاب در بستر بيماري بود، نفوذ اين ارگان به حدي رسيده بود که وي ضروري ديد نسبت به دخالت سپاه در سياست هشدار بدهد.

ليکن اين هشدار به حد زيادي ناديده گرفته شده است. امروز 80 کرسي از 290 کرسي مجلس ايران را فرماندهان سابق سپاه تشکيل مي دهند.

سپاه همچنين در عرصه اقتصادي نيز به سرعت رشد کرده است. در دوره رياست جمهوري آقاي احمدي نژاد گروه هاي مهندسي سپاه به نام خاتم الانبيا گسترش بيشتري يافته و از مزاياي قرار دادهاي بدون رقابت دولتي بهره مي گيرند.

دستگيري ملوانان انگليسي همزمان با تصويب قطعنامه جديد شوراي امنيت سازمان ملل است که در آن دارايي هاي فرماندهان سپاه و 13 شرکت تحت کنترل سپاه مسدود شده و بدين ترتيب دارايي هاي آن به خطر افتاده است.
علي انصاري، متخصص مسائل ايران در دانشگاه سنت آندروز، معتقد است که هر گونه اقدام خشن از سوي غرب از سوي رقباي سپاه در دنياي تجارت مورد استقبال قرار مي گيرد.

وي معتقد است: "سپاه به چنان قول اقتصادي بدل شده است که همه مردم از آن دلخور هستند. اکنون با فشار آمدن به سپاه آن ها لبخندي خواهند زد."

بسياري از ناظران معتقدند اين شرايط انگيزه قوي را در سپاه براي باز پس گيري موقعيت از دست رفته به وجود آورد. در چنين شرايطي، انگلستان سعي دارد از طريق مذاکره و راه هاي ديپلماتيک شهروندان خود را آزاد سازد، بدون اينکه بداند چنين روش هايي اساسا تاثيري در شرايط مبهم ايران خواهد داشت يا نه.