وحيد ثابتيان

در حالي که علي لاريجاني رييس پرونده هسته اي ايران روزگذشته به وين سفرکرد تا با محمد البرادعي وچندين مقام اروپايي مذاکره کند، محمود احمدي نژاد گفته است تهران درصورتي فعاليت هاي غني سازي خود را تعليق خواهد کرد که کشورهايي که هم اکنون چرخه سوخت فعالي دارند، فعاليت هاي خود را متوقف کنند. همچنين، محمد البرداعي به فايننشال تايمز گفته است مساله ايران فقط زماني حل مي‌شود كه آمريكا تصميم بگيرد به طور مستقيم با ايران وارد تعامل شود.

درحالي که ازدوماه مهلت ايران براي پاسخگويي به قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل تنها دو روز باقي است، با اظهار نظر محمود احمدي نژاد درخصوص اينکه ايران تنها درصورتي تعليق را متوقف خواهدکرد که کشورهاي غربي هم توليد سوخت را متوقف کنند، عملا چشم اندازتعليق ازسوي ايران تيره به نظر مي رسد؛ اگر چه هنوز پيشنهاد البرادعي روي ميز است وامکان تعليق محدود نيز منتفي نيست. احمدي نژاد گفته است: "آن‌ها به ما مي‌گويند بياييد مذاكره كنيد ولي شرط مي‌گذارند كه ما فعاليت‌هاي هسته‌يي‌مان را تعليق كنيم. در صورتي‌كه منطق ملت ايران در اين ارتباط براي همه روشن است. چطور كارخانه‌هاي عظيم آن‌ها 24 ساعته كار كنند، ولي مجموعه‌ي فناوري‌ كه ما تازه به آن دست پيدا كرده‌ايم، و آن‌ها از آن احساس خطر مي‌كنند، براي مذاكره تعليق شود. ما اهل مذاكره هستيم ولي مذاكره‌اي عادلانه به نحوي كه دو طرف در يك شرايط مساوي گفت‌وگو كنند." وي تاکيد کرده: "اگر آن‌ها مي‌گويند چرخه‌ي سوخت هسته‌يي ما متوقف شود، اشكالي ندارد ولي به شرطي كه كارخانه‌هاي سوخت آن‌ها نيز متوقف شود؛ يعني آن‌ها نيز فعاليت‌هاي خود را متوقف كنند تا در يك شرايط عادلانه گفت‌وگو شود. ما فكر مي‌كنيم كه با مذاكره مي‌توان بسياري از مسايل را حل كرد."

در واکنشي متقابل، ديروز توني اسنو سخنگوي کاخ سفيد با اشاره به پيشنهاد احمدي نژاد گفته است: "اين يک پيشنهاد نادرست است زيرا موضع جامعه بين المللي مشخص است. از طرف ديگر پيشنهاد کمک به برنامه هسته اي غيرنظامي مردم ايران همچنان بر روي ميز است. اين وظيفه دولت ايران است که گامي به جلو بردارد و به خواسته جامعه جهاني عمل کند."

در اين حال تام کيسي يکي از سخنگويان وزارت خارجه آمريکا اظهار داشته: "مي خواهيم مطمئن شويم که دولت ايران متوجه هزينه سنگين بي توجهي خود به خواست جامعه بين المللي هست. خانم رايس رايزني هايي را در اين باره با بعضي از همتايان خود داشته است. مي دانم مشورت هايي هم در مقر سازمان ملل متحد انجام شده است. نيکلاس برنز معاون سياسي وزارت امور خارجه آمريکا هم با مديران سياسي گروه پنج به علاوه يک نيز در اين باره به صورت غير رسمي مذاکره کرده است."

درپايان دوماه مهلت ايران براي تعليق غني سازي اورانيوم، محمد البرادعي بايد به 35 عضوشوراي حکام آژانس بين المللي انرژي اتمي درخصوص پيشرفت فعاليت هاي هسته اي ايران وتلاش هايي که ايران براي کندکردن احتمالي فعاليت هايش کرده است گزارش بدهد. سفر لاريجاني به وين در راستاي بررسي پيشنهاد محمد البرادعي مبني برتوقف همزمان تحريم ها وغني سازي به صورت موقت صورت مي گيرد. طي روزهاي گذشته فشارآمريکا به متحدان خود براي اجرايي کردن طرح تحريم ايران افزايش يافته است واحتمال اينکه با پايان مهلت ايران تصويب قطعنامه ديگري براي تحريم ايران دردستور کارقراربگيرد وجود دارد.

اين درحالي است که گفت وگوي البرادعي با روزنامه فايننشال تايمز درخصوص فاصله اندک ايران با غني سازي درمقياس صنعتي، با نگراني محافل غربي مواجه شده است. او تنها يک روز قبل ازپايان ضرب الاجل ايران وانتشار گزارش خود با علي لاريجاني دبيرشوراي امنيت ملي دروين ديدار خواهد کرد. اوگفته است که ايران به بخش مهمي از دانش هسته اي دست پيدا کرده ونمي شود دانش هسته اي را بمباران کرد. او از کشورهاي غربي خواسته است که نسبت به جنجال سازي درمورد برنامه هسته اي ايران خودداري کنند. درعين حالي که او ازتوانايي ايران براي غني سازي درسطح صنعتي خبرداده تاکيد کرده است که ميان دانش غني سازي ودانش توليد بمب تفاوت جدي وجود دارد: "ايران در حال حاضر يك آبشار 164 سانتريفيوژي را در تاسيسات زيرزميني كه براي توليد غني سازي اورانيوم در مقياس صنعتي طراحي شده است، نصب كرده و تجارب ايران از دو آبشار 164 سانتريفيوژي ديگر در برنامه‌ي پيلوت در اين باره كارايي دارد."

حتي درشرايطي که دوطرف پيش شرط هاي خود را فرونمي گذارند، البرادعي درمصاحبه خود گفته است به تلاش خود براي متقاعد کردن ايران وطرف هاي غربي براي مذاکره ادامه خواهد داد. او تاکيد کرده است که تا پنجم مارس که شوراي حکام تشکيل جلسه مي دهد جا براي پيشرفت ديپلماتيک بازاست. البرادعي همچنين دراظهار نظري که بيشتر به عنوان موضع يک تحليلگر سياسي مي تواند مورد توجه قرارداد تا رييس آژانس بين المللي انرژي اتمي گفته است: " اگر محيطي را ايجاد كنيم كه در آن ايران احساس انزوا بكند و هدف تحريم‌هاي بيشتري قرار گيرد، آنگاه برخي از اين سناريوهاي بسيار بد رخ مي‌دهد زيرا در آن زمان تندرو‌ها را پشت فرمان قرار خواهيد داد. " به گفته وي شايعات درخصوص حمله احتمالي واشنگتن ويا تل آويو به ايران مي تواند ايراني ها را حتي اگر قصد نداشته باشند سلاح هسته اي توليد کنند به اين مسيربکشاند: "انگاه ماجراي کره شمالي يا عراق تکرار مي شود، اينها دستاوردبزرگي براي انسان مدرن نيست... مساله فقط اين است كه چگونه هر دو طرف را در حالي كه حفظ آبرو مي‌كنيم بر سر ميز مذاكره بنشانيم."

تمام اين تحولات در شرايطي رخ مي دهد که روز گذشته، بي بي سي به نقل از "منابع ديپلماتيک" مورد وثوق خود خبر داد که طرح هاي احتياطي آمريکا براي حمله هوايي به ايران از هدف قرار دادن تاسيسات اتمي اين کشور بسيار فراتر مي رود و شامل اکثر زيرساخت هاي نظامي اين کشور مي شود. بي بي سي نوشت: "تصور مي شود که هر نوع حمله اي از اين نوع - اگر دستور آن صادر شود - پايگاه هاي هوايي و دريايي، تاسيسات موشکي و مراکز فرماندهي و کنترل نيروهاي مسلح ايران را شامل خواهد شد."

بنا به اعلام فرانک گاردنر، خبرنگار امور امنيتي بي بي سي: "يکي از عواملي که مي تواند ماشه چنين حمله اي را بکشد اين است که تاييد شود ايران درحال ساخت سلاح اتمي است.... همچنين حمله اي پرتلفات به نيروهاي آمريکايي در عراق، اگر سرنخ آن در تهران يافته شود، نيز مي تواند دليل ديگري براي اجراي طرح بمباران ايران باشد."