دانا شهسواري
dana.shahsavari@gmail.com

"آنچه تحت عنوان فتح از نيل تا فرات در داخل مطرح مي شود ديگر طرفداري در داخل اسرائيل ندارد. اكنون كسي ديگر از اين مساله حرفي نمي زند".

اين بخشي از پاسخ احمد زيد آبادي، كارشناس مسايل سياسي و روزنامه نگار به سوال يكي از دانشجويان دانشگاه تهران بود.

احمد زيدآبادي كه به دعوت انجمن اسلامي دانشجويان دانشكده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران در دفتر اين انجمن حضور يافته بود در موضوع "لبنان به كدام سو خواهد رفت" به سخنراني پرداخت.

وي ابتدا ضمن ارائه تحليلي كوتاه در ارتباط با وضعيت لبنان و همسايگانش گفت: "اسرائيلي ها همواره دو سياست مهم را در مورد لبنان و منطقه دنبال ‌كرده اند: يکي اينکه هميشه خواسته اند بيشترين بهره را از منابع آب لبنان ببرند و ديگر اينکه خاك لبنان محلي براي تشكيل پايگاه ضداسرائيلي نباشد".

وي در ادامه افزود: "بايد توجه داشت كه جغرافياي لبنان به گونه اي است كه بعضي از كشورها خواستار تسلط بر آن هستند. به همين دليل لبنان هميشه محل نزاع سياسي بوده و به عنوان اهرمي در حل و فصل مشكلات ديگر کشورها به كار گرفته شده است".

زيد آبادي در اين ارتباط ادامه داد: "به عنوان مثال با وجودي که سوريه به نسبت لبنان از وضعيت مطلوب تري برخوردار است، اما هيچ‌گاه بطور جدي از اين کشور دفاع نكرده است".

زيد آبادي آنگاه ضمن اشاره به مرز مشترک سوريه و لبنان با اسرائيل اظهار داشت: " به نظر مي رسد مرز سوريه با اسرائيل از آرامترين مرزها در ميان كشورهاي عربي با اسرائيل باشد، چرا كه سوريه تاكنون از طريق لبنان به اسرائيل فشار آورده است".

اين كارشناس مسايل اعراب و اسرائيل در ادامه با اشاره به موقعيت حزب الله لبنان گفت: "زماني كه اسرائيلي‌ها ازجنوب لبنان خارج شدند حزب‌الله لبنان توانست براي خود نظم خاصي درمنطقه برقرارسازد و عملا درجنوب لبنان حاكميت خاصي برپا كرد."

وي در ادامه با اشاره به تحولات داخلي لبنان، آنها را ناشي از دخالت خارجي دانست و گفت: "پس از مرگ حافظ اسد غربي ها تصور مي کردند مي توانند با بشاراسد کنار بيايند. در واقع بشار اسد هم با اقدامات خود موجب چنين برداشتي شده بود. اما پس از مدتي چرخش كاملي در برنامه هاي بشار اسد مشاهده شد. يعني اوسياست هاي تندروانه اي در پيش گرفت كه غربي ها و بخصوص فرانسه را بسيار عصباني کرد. ترور رفيق حريري هم در همين راستا قابل ارزيابي است چرا كه او برخلاف حاكمان سوريه كه بر لبنان مسلط بودند به غربي ها و بخصوص فرانسه نزديك بود. اين قتل موجي را دربين نيروهاي ضد سوري پديد آورد که به خروج نيروهاي سوريه از لبنان منجر شد".

وي در ادامه با اشاره به جنگ 35 روزه اسرائيل و حزب الله لبنان گفت: "به نظر مي رسد اسرائيلي‌ها در آن زمان آمادگي جنگ را نداشتند. حزب‌الله نيز اصلا تصور چنين جنگي را نمي‌كرد، اما اسرائيلي‌ها دنبال خلع سلاح حزب الله به هر قيمتي بودند. وقتي جنگ به درازا كشيد اسرائيلي‌ها به اين مسئله پي بردند كه حزب‌الله نيروهاي پيچيده‌تر و مجهزتري در اختيار دارد. از اين رو جنگ را بي فايده ديدند و ديپلماسي را به كار گرفتند. در اين ديپلماسي تصميم گرفته شد جنگ به گونه اي پايان يابد که موقعيت دولت سينيوره در لبنان تقويت شود".

زيد آبادي اضافه كرد: "اما اين جنگ در ديگر سو، موقعيت حزب الله را تضعيف کرد و حزب الله برتري نظاميش را در جنوب لبنان از دست داد، تا جايي که ارتش لبنان و نيروهاي چند مليتي در لبنان ومناطق تحت نفوذ حزب الله مستقر شدند".

احمد زيد آبادي در ادامه دلايل آغاز جنگ 35 روزه را چنين برشمرد: "دليلش گروگان گيري سرباز اسراييلي از جانب حزب الله بود اما درباره علت اين گروگانگيري در محافل سه فرضيه مطرح است. اول باز کردن يک جبهه جديد براي خارج کردن غزه از زير فشار. دوم اخلال در توافقي که گفته مي شد اسراييل و حماس به آن نزديک مي شدند؛ و سوم آزاد کردن احمد سادات و کسب وجهه بالاتري در لبنان و جهان عرب".

اين روزنامه نگار در ادامه گفت: "در خصوص اسرائيلي ها بايد گفت هر چند آنها تلفات چنداني ندادند اما افكار عمومي اسرائيل احساس خطر کردند و به نوعي خود را شكست‌خورده ديدند. شايد هم دولت آنها به واقع جايگاه قبلي خود را از دست داده، اما در هر حال سعي مي‌كند وضعيت خود را معتدل نگه دارد".

نويسنده كتاب دين و دولت در اسرائيل سپس گفت: "حزب‌الله درحال حاضر درگير مسائل داخلي است و در آنجا موارد مختلفي در ارتباط با آنها به يكديگر گره خورده است. در حال حاضر نيز مسائل لبنان ناشي از خواست طرفداران دولت براي تشکيل دادگاهي بين المللي براي رسيدگي به قتل حريري و مخالفت طرفداران سوريه با تشکيل چنين دادگاهي است؛ چون تشکيل اين دادگاه منجر به افشاگري هاي زيادي خواهد شد...البته در اين راستا نقش افرادي همچون ميشل عون ـ که سابقا از نيروهاي ضد سوري بود ـ در حمايت از سوريه بسيار راز آلود است".