مريم دستگير

سخنگوي وزارت خارجه ازتمايل ايران براي محدود نگهداشتن غني سازي اورانيوم به عنوان نقطه قابل قبولي براي آغاز مذاکرات با طرف هاي اروپايي خبرداده است. اين درحالي است که تاکنون ايالات متحده به اين اظهار نظرهاپاسخي نداده است. آمريکا پيش از اين اعلام کرده بود براي هرگونه مذاکره اي ايران بايد غني سازي اورانيوم را به صورت کامل متوقف کند. فايننشال تايمز پس از اظهارات حسيني نوشته است که ايران اميدها براي مذاکرات هسته اي را به باد داده است. تعليق غني سازي هم اکنون درخواست قطعنامه شوراي امنيت است وايران هم اکنون عملا ناقض اين قعطنامه به شمار مي رود.

فايننشال تايمز آورده که تهران تلاش کرده است درابتکاري ديپلماتيک، با اعزام فرستادگان ويژه رهبر ايران به روسيه، اروپا وعربستان سعودي طي ماه گذشته اين پيام را منتقل کند که ايران آماده است که بخشي از فعاليت هاي هسته اي حساس خود را به حالت تعليق درآورد. مقامات تهران گفته اند قبول اينکه ايران تنها مي خواهد به صورت محدود غني سازي کند خودش به نوعي مصالحه به شمار مي رود.

علي لاريجاني درکنفرانس هفته گذشته مونيخ به سولانا گفته است که غني سازي درمقدار چهار درصد مي تواند آغازخوبي براي مذاکرات قلمداد شود. اين در حالي است که ظاهرا سويس نيز طرحي را براي برون رفت بحران هسته اي ايران به مقامات تهران پيشنهاد کرده که به نوشته برخي خبرگزاري ها با موافقت مقامات تهران مواجه شده است. سخنگوي وزارت خارجه تاکيد کرده است تا جوانب طرح سويس بررسي نشود به اظهار نظر درمورد آن نخواهد پرداخت. با اين وجود تصريح کرده است که تعليق هيچ زمينه اي ندارد وپذيرفتني نيست.

فشار برايران براي تعليق غني سازي درحالي ادامه دارد که تهران بارها اعلام کرده است که به هيچ عنوان غني سازي را نمي پذيرد. اگرچه حسيني تنها به مدت يک روز ازاينکه ايران حتي در زمينه غني سازي هم حاضر به مذاکره است خبرداد، اما بلافاصله در يک برنامه تلويزيوني از اينکه ايران به هيچ عنوان به تعليق تن نمي دهد سخن گفت تا آب پاکي را به روي دست همه کساني که انتظار تعليق براي آغاز مذاکره با تهران را مي کشند، بريزد.

ازسوي ديگر درحالي که مدت زمان مقررشده درقطعنامه 1737 شوراي امنيت سازمان ملل به پايان رسيده وايران هم به درخواست اول اين قعطنامه مبني تعليق غني سازي اورانيوم واکنش مثبت نشان نداده است، احتمال صدور قعطنامه اي ديگر برعليه ايران طي روزهاي گذشته افزايش يافته است. حسيني گفته است که صدور قطعنامه کار را پيچيده تر خواهد کرد. ايالات متحده علاوه برپيشنهاد دادن قطعنامه اي ديگر عليه ايران، ازاتحاديه اروپا و متحدان خود خواسته است موارد مطرح شده درقطعنامه تحريم ايران را به زودي به اجرادربياورند.

علاوه برمذاکرات هسته اي، موضوع امنيت درعراق واتهامات پياپي مقامات آمريکايي به دست داشتن ايران درعمليات هاي نظامي شورشيان اين کشور وهمچنين ناامني درسيستان وبلوچستان ازديگر موضوعاتي است که نگراني هاي مقامات ايراني را به شدت افزايش داده است. با بمب گذاري انجام شده در زاهدان وزارت خارجه سفير پاکستان را احضار و خواستار ارتقاي سطح امنيت در مرزهاي ايران با اين کشور شده است. با اين وجود به نظر مي رسد مجموعه اي ازرويدادهاي ياد شده، همگي به نوعي حول بحران هسته اي شکل گرفته اند.

طي روزهاي گذشته ژاپن و برخي ازکشورهاي اروپايي تحريم عليه ايران را آغاز کرده اند. ازواکنش مقامات ايراني مي تواند انتظار داشت که علي رغم تحريم اين کشورها روابط خود را با ژاپن وديگر کشورهاي ياد شده ادامه مي دهند. همه کشورهاي عضو سازمان ملل موظف به تبعيت از قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل هستند.

ازسوي ديگر علاء الدين بروجردي رييس كميسيون امنيت ملي‌وسياست خارجي مجلس نيز با جانبداري ازايده عدم تعليق به ايسنا گفته است: "با توجه به اينكه اصل موضوع اختلاف هسته‌ بين جمهوري اسلامي ايران و كشورهاي1+5 برسر انجام غني‌سازي كه حق مسلم و قانوني تصويب‌شده در NPT است، مي‌باشد؛ اگر قرار بر انجام تعليق بود بايد در دوران قبل از صدور قطعنامه چنين اتفاقي رخ مي‌داد. غرب بايد اين واقعيت را بپذيرد كه ايران داراي توانمندي غني‌سازي در صحنه‌ عمل است. جمهوري اسلامي ايران اين توانمندي را براي مصارف صلح‌آميز نياز دارد و كشورهاي غربي نيز بايد در چنين فضايي همكاريهاي خود را با ايران به ويژه درساخت نيروگاههاي هسته‌اي تنظيم كنند." بروجردي گفته است که علي رغم آنکه محمد البرادعي تمايل دارد موضوع پرونده هسته اي ايران از طريق مسالمت اميزحل شود مقامات آمريکايي به سازمان انرژي اتمي براي جامه عمل پوشاندن به اهدافشان فشار وارد مي کنند: " ديد البرادعي تعامل مثبت با جمهوري اسلامي ايران است. همانگونه كه در چندين موضع‌گيري اخير اعلام كرده نگاه وي نسبت به نحوه‌ي عمل و همكاري با ايران مثبت است ولي اين فشارهاي آمريكاست كه مي‌خواهد همكاري آژانس با جمهوري اسلامي ايران كم شود."

در عين حال، گمانه زني ها براي ادامه مذاکرات هسته اي ايران طي روزهاي گذشته از سوي مسئولين ايراني افزايش پيدا کرده است. حسيني سفير جديد ايران درعربستان درمصاحبه اي با روزنامه الرياض گفته است: "تمام كساني كه مذاكرات را ترك كرده‌اند بايد بدانند كه بايد بار ديگر به پاي ميز مذاكره بازگردند چون ايران همواره آماده‌ي مذاكره است... پرونده‌ي هسته‌يي از دو جنبه حائز اهميت است؛ نخست جنبه‌ي قانوني و منفي آن و دوم جنبه‌ي سياسي؛ اما برخورد يك جانبه، طرفدارانه يا به عبارت ديگر برخورد دوگانه با مسائل جهاني شيوه‌يي است كه منجر به نتايج مثبت نمي‌شود و مخالف حاكميت ملت ما است. هر گونه عضويت در سازمان‌هاي جهاني شروطي دارد و روابط با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي و موافقت ما با معاهده‌ي منع تكثير سلاح‌هاي هسته‌يي شروط خاصي دارد؛ البته ما به تمام تعهدات آژانس بين‌المللي انرژي اتمي پايبند بوده‌ايم.

عربستان طي ماه هاي گذشته بارها مورد مشورت ايالات متحده قرارگرفته است. کاندوليزارايس وباب گيتس وزراي امورخارجه ودفاع آمريکا طي ماه هاي گذشته به اين کشورسفرکرده اند. کشورهاي عرب حوزه حاشيه خليج فارس علي رغم نگهداشتن دست دوستي درديدار با مقامات آمريکايي نگراني خود را برنامه هسته اي تهران پنهان نکرده اند. ماه آينده دراجلاس وزراي خارجه‌ي عضو شوراي همكاري خليج فارس در 26 مارس، بررسي برنامه‌ هسته اي کشورهاي عضو به عنوان يکي ازدستور کارهاي اين شورا خواهد بود. روزنامه شرق الاوسط به نقل از يک ديپلمات عربي نوشته است که وزراي خارجه‌ عضو شورا در نشست خود به بررسي گزارش‌هاي ويژه‌ كشورهايشان در خصوص برنامه‌ي هسته‌ اي مسالمت‌آميز براساس تصميمات نشست قبلي سران و نيز گزارش عبدالرحمن العطيه دبير كل شوراي همكاري خليج فارس در خصوص برنامه‌ي هسته‌يي اين كشورها خواهند پرداخت.

طي روزهاي گذشته آيت الله خامنه اي رهبرانقلاب درجمع مردم آذربايجان شرقي گفته بود که " مساله انرژي هسته‌اي مساله آينده و سرنوشت کشوراست و کساني که مي گويند هسته‌اي با اين هزينه براي کشور ضروري نيست برخي افراد سطحي نگر و کوته‌فکرهستند. "