پنجم ارديبهشت ماه 1379، دادگستري تهران در اطلاعيه اي که خبر از توقيف چند نشريه مي داد تحليل قوه قضائيه و به بيان ديگر بخش بنيادگراي حاكميت از وضعيت نشريات رفورميست ايران را چنين توصيف كرد: "متأسفانه علي‌رغم هوشياري بسياري از صاحبان نشريه ها و اهل قلم در شناسايي و مقابله با توطئه ها، بعضي از عوامل نفوذي دشمن با رخنه و ايجاد پايگاه‌هايي در برخي مطبوعات داخلي و جذب عناصر خودفروخته و بعضاً ساده لوح از طريق نشريات و جرايد، هدف اربابان خود را تعقيب نموده و بر خلاف قانون اساسي جمهوري اسلامي، قانون مطبوعات و ساير قوانين، مطالبي عليه مباني و احکام نوراني اسلام، مقدسات مذهبي ملت شريف ايران، ارکان نظام جمهوري اسلامي، مصالح جامعه و امنيت و وحدت ملي منتشر نموده‌اند تا جايي که دشمنان را خوشحال و مردم متدين و مسلمان ايران و حتي مقام معظم رهبري، علماي اسلام و مسئولين عالي‌رتبه نظام را نگران کرده‌اند. بر همين مبنا تعدادي از محاکم دادگستري استان تهران بر اساس مسئوليت و وظيفه اي که قانون بر دوش قوه قضائيه در زمينه پيشگيري از جرم قرار داده است، پس از تذکرات مکرر به اين دسته از نشريات متخلف و انجام اقدامات تأميني مکرر براي جلوگيري از وقوع و تکرار جرم و با توجه به شکايات وارده و نيز با استفاده از محتويات پرونده هاي متشکله دال بر اصرار به تخلف از مواد 6 و 7 قانون مطبوعات مصوب سال 1364 به منظور پيشگيري از وقوع جرايم بعدي که اثرات سوئي در اذهان و افکار عمومي داشته و موجب نگراني اقشار مختلف جامعه مي باشد، به استناد بند 5 اصل 156 قانون اساسي جمهوري اسلامي و ماده 13 قانون اقدامات تأميني و تربيتي مصوب 1339 دستور توقيف موقت تعدادي از نشريات را صادر نمود."[روزنامه رسالت – ششم ارديبهشت 1379]

قوه قضائيه جمهوري اسلامي ايران، مطبوعات رفورميست را بر اساس قانوني توقيف كرده بود كه چهل سال قبل از آن و در سالهاي اوليه‌ي پس از كودتاي 28 مرداد عليه دولت ملي مصدق توسط دولت كودتا تهيه شده بود. نکته ديگر در اطلاعيه دادگستري آن بود که حتي در برخي موارد به دليل عجله‌ي مسئولان توقيف كننده اسامي مسئولان نشريات توقيف شده اشتباه ذكر شده بود. از جمله نام مديرمسئول روزنامه آفتاب امروز اشتباهاً فريدون عموزاده خليلي عنوان شده بود. در حالي که مدت ها پيش از آن مديرمسئولي اين روزنامه را فرهت فردنيا بر عهده داشت.

توقيف مطبوعات پيش از آنکه در دادگاه صالح محاکمه شوند، از سوي حقوقدانان و دولت غيرقانوني اعلام شد؛ ليكن آنچنان كه در حكومت ايران مرسوم است كمترين توجهي به مباني حقوقي صورت نگرفت و حتي افراد كم سوادي مانند سعيد مرتضوي بعدها روش‌هاي مضحك خود را به‌عنوان رويه‌ي حقوقي درآوردند و به پاس خدماتشان در دانشگاه آزاد مشغول تدريس حقوق شدند!

توقيف گسترده‌ي مطبوعات بازتاب گسترده اي در سطح بين المللي داشت و خبرگزاري هاي خارجي از آن به عنوان بي سابقه‌ترين حادثه دوره اصلاحات نام بردند. خبرگزاري فرانسه در گزارشي نوشت: "تندروها در ايران در اقدامي تازه براي ضربه زدن به دولت خاتمي، رئيس جمهوري اصلاح‌طلب ايران 12 نشريه را تعطيل کردند.اين اقدام در تاريخ 21 ساله جمهوري اسلامي ايران بي سابقه بوده است. همه اين نشريات که شامل چندين روزنامه و چندين هفته نامه و ماهنامه است از حاميان برنامه هاي اصلاحي دولت خاتمي بوده‌اند."

خبرگزاري فرانسه در گزارش ديگري با اشاره به سخنراني خاتمي در جمع نيروهاي مسلح (در روز ارتش) آورده بود: "خاتمي با تأکيد بسيار همه را به آرامش دعوت کرد و گفت: «امروز ايران بيش از هر زمان ديگري به آرامش نياز دارد.» مديران روزنامه هاي اصلاح طلب که روزنامه هاي تعطيل شده هم در ميان آنها قرار داشتند نيز با انتشار بيانيه اي مردم را به آرامش دعوت کردند."

خبرگزاري رويتر نيز در گزارشي به سخنان بهزاد نبوي عضو سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي و نماينده مجلس ششم اشاره کرده و نوشته بود: "بهزاد نبوي، سخنگوي انتلاف دوم خرداد و از نزديکان رئيس جمهوري با دعوت عموم مردم به آرامش گفت: «جبهه دوم خرداد با هرگونه اقدام تند که دست خشونت طلبان را براي اقدامات بعدي باز بگذارد مخالف است.» اين دعوت به آرامش نشان مي دهد که آنها از وقايعي که قرار است اتفاق بيفتد باخبرند."

خبرگزاري رويتر با اشاره به دستگيري شمس الواعظين، سردبير روزنامه عصرآزادگان، اکبر گنجي و همچنين لطيف صفري (مديرمسئول روزنامه لغو امتياز شده نشاط) آورده بود: "در حالي که اين روزنامه‌نگاران طي چند روز دستگير و طبق احکام صادره توسط دادگاه روانه‌ي زندان شده‌اند، تعداد ديگري از روزنامه نگاران و مديران مسئول مطبوعات در انتظار حکم دادگاه هستند." خبرگزاري رويتر در ادامه گزارش خود با اشاره به اظهارات چندتن از روزنامه نگاران و اصحاب مطبوعات، اين اقدام دادگاه مطبوعات را غيرقانوني دانسته بود. خبرگزاري رويتر در گزارشي ديگر آورده بود: "خاتمي که خود قبلاً روزنامه نگار بوده است در مدت سه سالي که از رياست جمهوري‌اش مي گذرد همواره حامي مطبوعات و روزنامه نگاران مستقل بوده است. اما بخش عمده مخالفت هاي تندروها با دولت خاتمي را حمله به مطبوعات تشكيل مي دهد."همچنين اين خبرگزاري در گزارش ديگري، تعطيلي 12 نشريه از سوي قوه قضائيه را اقدامي تازه براي ضربه زدن به اصلاح طلبان دانسته بود.

روز سه شنبه ششم ارديبهشت ماه، بيانيه‌ي جبهه دوم خرداد منتشر شد که در آن به توقيف گسترده مطبوعات اعتراض شده بود. در اين بيانيه آمده بود: "توقيف شبانه دوازده روزنامه و نشريه که برخلاف رويه متعارف و با تمسک به مواردي نامأنوس از قوانين گذشته و خارج از ضوابط مطبوعات انجام گرفت، هدف از تبليغات فشرده و زمينه سازي هاي تصنعي را در هفته ها و روزهاي اخير آشکارتر مي‌کند. اين اقدام بي سابقه و سؤال برانگيز که در مقياس ملي و جهاني نيز جز در روند تلاش هاي تحريک آميز و خشن کمتر موارد مشابهي داشته است، تضعيف مديريت قوه قضائيه و استقلال آن و ارکان نظام جمهوري اسلامي را هدف قرار داده است." اگرچه در اين بيانيه صريحا سخن از كودتا نيامده بود اما اشاره به «تلاش هاي تحريک آميز و خشن» به همان معني تلقي شد.

در ادامه‌ي اين بيانيه تاكيد شده بود: "بستن ناگهاني 12روزنامه و نشريه را بايد در سلسله‌اي از اقدام‌هاي زنجيره‌اي ديد که از سوي «ستادها»ي بحران سازي طراحي شده و به عنوان بخشي از استراتژي فعال مخالفان برلين، فضاسازي‌هاي مستمر صداوسيما و تنزل آن از سطح رسانه اي ملي به ابزاري جناحي، سازمان دادن شعارسازي ها و شاعرنويسي هاي سرتاسري و تلاش براي تحريک احساسات مذهبي مردم و تشکيل اجتماعات و اعمال تعطيلي ها و تحصن هاي جهت دار و افراطي سياسي و اکنون توقيف جمعي 12 روزنامه و نشريه همه و همه حکايت از جهت گيري بحران سازي ها و تشنج آفريني ها به سوي جبهه دوم خرداد و نيروهاي متدين طرفدار اصلاحات و فرزندان پاکباخته انقلاب و امام دارد."[روزنامه همشهري – ششم ارديبهشت 1379]