اميد معماريان
o.memarian@roozonline.com

محمود احمدي نژاد درسخنراني ديروز خود درآبادان با تاکيد بر اين که "قطعنامه شوراي امنيت بي اعتبار است" وعده داد: "وقت آن رسيده است که ملت ايران در مقابل اين زورگويي ها بايستد" و از جانب ايرانيان تهديد کرد: "ملت يک سيلي تاريخي به گوش دشمنان خود خواهد زد".

با اشاره به موضع گيري هاي اخير قدرت هاي جهاني بر ضد فعاليت هاي هسته اي گفت: "آنها قطعا نخواهند توانست در برابر اراده ملت ايران مقاومت كنند... انرژي هسته‌ اي و توليد سوخت هسته‌ اي امروز خواست عمومي همه‌ ملت‌هاست و ملت ايران هم سرسوزني از حقوق هسته‌اي خود عقب‌نشيني نخواهد كرد."

اين موضع گيري ها در شرايطي صورت مي گيرد که ايران تا 13 فوريه فرصت دارد تا با تعليق فعاليت هاي غني سازي به ميز مذاکره بازگردد. درغيراين صورت چنانکه درقعطنامه تصويب شده درشوراي امنيت سازمان ملل آمده است، مقررات سختگيرانه تري برعليه تهران اعمال خواهد شد.

روز گذشته هرالد تريبون درمقاله نوشت آمريکا ومتحدان اروپايي اش که طي ماه هاي گذشته براي گذراندن قطعنامه تحريم تلاش مي کردند، مي دانند که اين قعطنامه ايران را وادار به متوقف سازي برنامه هسته اي خود نخواهد کرد، به همين جهت برآن هستند تا فشار رواني و مالي را بر ايران افزايش دهند. سياست آمريکا و متحدانش ازاين پس قطع کردن رابطه موسسات مالي و کشورهاي ديگر با ايران خواهد بود. اين موضوع با استفاده اززبان قعطنامه 1737 شوراي امنيت سازمان ملل خواهد بود اما دايره گسترده تري را دربرخواهد گرفت. اين موضوع به تاييد استوارت لوي معاون وزارت امورخازانه داري، امنيت مالي و توريسم نيز رسيده است.

هرالد تريبون افزوده که طي ماه هاي گذشته مقامات وزرات خزانه داري آمريکا جلسات متعددي را با روساي بانک هاي آمريکايي واروپايي وژاپني داشته اند. پيرو چنين جلساتي عمده ترين بانک هاي اروپايي طي ماه هاي گذشته اعلام کردند که فعاليت هاي خود را با افراد وشرکت هاي ايراني به حالت تعليق درآورده يا متوقف مي کنند. تنها ماه گذشته بزرگترين بانک اعتباري ژاپن اعلام کرد 9 پروژه خود با ايران به اعتباري معادل 10 ميليارد دلار را متوقف مي کند. اين پروژه ها عمدتا در رابطه با تاسيسات نفت وگاز ايران بوده است. بانک همکاري هاي بين المللي ژاپن اعلام کرده است تا زماني که ايران مساله هسته اي اش با غرب را حل نکند، هيچ اعتبار جديدي براي تهران نمي گشايد. به اين ترتيب عملا حجم سرمايه گذاري هاي نفتي طي سال گذشته وسال آينده به کمترين آن طي سالهاي اخير خواهد رسيد.

براي ايران که ظرفيت توليد بالا وظرفيت پالايش پاييني دارد، چنين تحولاتي درحوزه محدوديت هاي اقتصادي بسيار زيان آور خواهد بود. وزيري همانه وزير نفت ايران چندي پيش به خبرگزاري نفت ايران "شانا" گفت که ايران براي تهيه اعتبار پروژه هاي نفتي خود با مشکل جدي مواجه است.

برخي از مقامات دولتي آمريکا که نخواسته اند نامشان را براي تريبون فاش کنند گفته اند که به زودي ازطريق مسئولان دولتي، نحوه تفسير قطعنامه سازمان ملل عليه ايران در خصوص همکاري بانک ها و دولت هاي خارجي با تهران اعلام خواهد شد. تفسيري که بسيار تند خواهد بود. به اين ترتيب وزارت خزانه داري آمريکا رهبري فشار بر ايران را به عهده خواهد گرفت. کساني که از ترتيبات مورد نظر وزارت خزانه داري آمريکا سرپيچي کنند عملا با ريسک گرفتارشدن در قوانين آمريکا مواجه خواهند شد. در سال 2006، بانک هاي اروپايي سوييس وUBS اعلام کردند که درسال جديد هيچ تجارتي با ايران نخواهند داشت.

درقطعنامه اي که توسط شوراي امنيت عليه ايران به تصويب رسيد، روسيه وچين تلاش کرده بودند که تا آنجا که ممکن است به کاهش تعداد افراد و موسساتي که درليست سياه قرار مي گيرند بپردازند. افرادي که در اين ليست قرار دارند دارايي هايشان درخارج ازکشور مسدود مي شود وهمچنين نخواهد توانست به خارج ازکشور سفرکنند. هرگونه فعاليت مالي با اين افراد ويا شرکت هايي که آنها درآن حضور دارند ممنوع هستند. سه نفر عمده اي که از آنها نام برده شده است رحيم صفوي فرمانده سپاه پاسداران، حسين سليمي رييس نيروهاي هوايي سپاه واحمد وحيد دستجردي مسئول سازمان صنايع هوافضا مي باشند. مسئولان آمريکايي گفته اند "با محدود کردن فعاليت هاي مالي موسسات دولتي ايراني آنها دولت نمي تواند ازفريبندگي هاي اقتصادي اين موسسات براي تسهيل فعاليت هاي خطرناک خود استفاده کند وبه اين ترتيب فعاليت هاي اقتصادي سپاه پاسداران جمهوري اسلامي متوقف خواهد شد."

بازداشت اخير ديپلمات هاي ايراني به وسيله سربازان آمريکايي دربغداد، در راستاي سياست ياد شده قابل ارزيابي است. مقامات وزارت دفاع آمريکا، پنتاگون، گفته اند که ايراني ها مظنون به انتقال مواد و وسايل منفجره از ايران به عراق هستند. مقامات وزارت خارجه ايران اعلام کرده اند که افراد دستگير شده ديپلمات هستند. مقامات آمريکايي مي گويند که دونفراز افراددستگير شده که آزاد شدند، عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامي بودند. به گفته هرالد تريبون چنين دستگيري مدلي خواهد بود که اعتمادبه نفس ودلگرمي مسئولين ايران را از بين خواهد برد.

دو روز پيش سيدمحمد خاتمي اعلام کرد براي تامين منافع کشور هيچ راهي جزبازگشت به ميز مذاکره وجود ندارد. هاشمي رفسنجاني رييس مجمع تشخيص مصلحت نظام نيزدر نماز جمعه اين هفته تهران از دوطرف دعواي هسته اي خواسته بود صبر وشکيبابي به خرج دهند و تدبير پيشه کنند.