ميکائيل زتانک

ايران در تأمين بودجه پروژه هاي نفتي خود دچار مشکل شده و همين نکته به خوبي توسعه برنامه هاي صلح آميز هسته اي اين کشور را توجيه مي کند. اين نتيجه گيري يک تحقيق انجام شده در امريکاست که به فروپاشي حکومت تهران به دليل بحران انرژي اشاره مي کند. راجر استرن، محقق در مؤسسه جان هاپکينز، دراين خصوص مي گويد که تصوير ايران به عنوان يک توليد کننده بزرگ نفت با ذخاير عظيم نفتي، تصويري اشتباه است.

از ده ها سال پيش تاکنون، صادرات نفتي ايران رکود پيدا کرده، درحالي که تقاضاي داخلي در اين کشور رو به افزايش گذاشته است. براساس اين تحقيق که روز دوشنبه در سطح عمومي اعلام شد، توليد نفت ايران در سال جاري پايين تر از نرخ تعيين شده توسط سازمان اپک است و اين مسأله خود به تنهايي مشکلات بي شمار اين کشور را نشان مي دهد. راجر استرن مي گويد: "از سال 1980 تاکنون، افزايش تقاضاي انرژي در ايران به 6.4 درصد رسيده و اين از نرخ توليد [5.6 درصد] اين کشور بالاتر است."

اهداف نظامي

تهران براي ازسرگيري توليدات خود بايد دهها ميليارد دلار براي افزايش توان پالايشگاهي و همچنين بهره برداري از ذخاير گازي خود سرمايه گذاري کند. در حاليکه امروز دولت ايران که قيمت بنزين و نفت را يارانه اي کرده، سود چنداني از درآمد صادرات نفتي خود به دست نمي آورد.

درعين حال براساس اين گزارش، حکومت تهران با ترديد و خويشتن داري هاي روزافزون سرمايه گذاران بزرگ خارجي روبروست. در اين گزارش همچنين آمده است که ايران به واقع خواهد توانست ضعف موجود در توليدات خود را به طور موقت با توسعه انرژي صلح آميز هسته اي بهبود بخشد.

استرن همچنين مي گويد که جوّ سرمايه گذاري خارجي در ايران از سال هاي 1998 تا 2004 بسيار افول کرده و دلايل سياسي موجود در اين مسأله، که گاهي بر ملاحظات اقتصادي ارجحيت پيدا مي کنند، باعث دودلي سرمايه گذاران خارجي شده است. وي دراين رابطه مي افزايد: "وابستگي حکومت تهران به درآمد صادرات [نفتي] نياز اين حکومت به انرژي هسته اي را توجيه مي کند. در تحقيق ما آمده است که بخش نفتي ايران براي حفظ صادرات خود نمي تواند سرمايه گذاران خارجي را جذب نمايد و مطمئناً حفظ چنين صادراتي مستلزم مشارکت سرمايه داران خواهد بود. حکومت ايران درحال حاضر در شرايطي بسيار آسيب پذير قرار دارد."

درعين حال مي توان اين گونه نتيجه گيري کرد که اين تحقيق امريکايي بسيار محتاطانه انجام شده است. به موازات موارد ذکر شده، در اين گزارش همچنين آمده که به هيچ وجه نمي توان نسبت به اتهامات ايالات متحده و ديگر کشورها عليه ايران ترديد کرد. برنامه هسته اي اين کشور همچنان با اهداف نظامي عجين شده است.

منبع: راديو بين المللي فرانسه، 26 دسامبر 2006

مترجم: علي جواهرفروش
alijava_rooz@yahoo.es