شروين اميدوار

در جريان انتخابات اخير گروهي از خبرنگاران در تهران، مشهد، و شيراز به دستور مقامات اجرايي از ستادهاي اجرايي انتخابات اخراج شدند. محمود احمدي نژاد نيز ديروز هنگام بازديد از ستاد انتخابات کشور گفت: "نمره بعضي خبرگزاري ها در اطلاع رساني انتخابات بيست و نمره برخي از خبرگزاري ها و رسانه ها نيز ده است". وزير کشور وي هم به صراحت از خبرگزاري فارس خواست تا خبرنگارش را عوض کند. مصطفي پور محمدي ديروز نيز بار ديگر خبرنگاران را عناصر نامطلوب معرفي کرد و گفت: "خبرنگاران ترديد ايجاد مي کنند".

ماجراي برخورد هاي تند و مانع تراشي بر سر کار خبرنگاران در جريان انتخابات اخير از روزهاي ثبت نام داوطلبان شروع شد. در آن هنگام مجتبي ثمره هاشمي، مشاور ارشد احمدي نژاد به محض ورود به وزارت کشور و جانشيني علي جنتي، اعلام کرد خبرنگاران، بر خلاف سه دهه گذشته، حق حضور در محل ثبت نام نامزدان شوراها و خبرگان در وزارت کشور را ندارند. اين دستور با انتقاد و اعتراض همه رسانه ها و خبرنگاران مواجه شد تا جايي که برخي از رسانه هاي جناح راست نيز آن را ابهام آميز خواندند. پاسخ همه انتقادات، استدلال ثمره هاشمي بود که هدف از "ممنوع الورود کردن خبرنگاران برقراري عدالت" است.

مقامات وزارت کشور در ادامه استدلال عجيب خود تاکيد کردند که خبرنگاران با عکس ها و گزارش هايي که از جريان ثبت نام نامزدان انتخاباتي منتشر مي کنند، عدالت را زير پا مي گذارند و به تبليغ پيش از موعد براي برخي از نامزدها مي پردازند.

صداي انتقاد خبرنگاران و رسانه ها به جايي نرسيد. دستور، دستور مجتبي ثمره هاشمي بود؛کسي که متن دستخط او به احمدي نژاد بر پاره کاغذي، چند روز قبل توسط سايت هاي خبري منتشر شد.

در هفته هاي گذشته و با نزديک شدن به انتخابات به روال معمول رسانه هاي رسمي کشور اعم از خبرگزاري ها و روزنامه ها خبرنگاران خود را براي حضور در ستاد انتخابات به اين ستاد معرفي کردند. خبرنگاران اما وقتي از پله هاي زير زمين وزارت کشور پايين رفتند بر خلاف تمام انتخابات هاي قبلي به جاي ورود به ستاد انتخابات به اتاقي ديگر در مجاورت اين ستاد منتقل شدند. به گفته خبرنگاران پيش از ورود به اين اتاق، نوشته اي بر تابلويي نصب بود که به خبرنگاران اطلاع مي داد حق ورود به ستاد انتخابات را ندارند، اطلاعيه هاي ستاد انتخابات و اخبار مربوط توسط خود ستاد به آنها ارائه مي شود و... تنها خبرنگاران صدا و سيما امکان ورود به ستاد انتخابات را درهفته هاي اخير داشتند. اعتراض و انتقاد خبرنگاران تنها يک پاسخ داشت: اين دستور رييس ستاد انتخابات کشور، مجتبي هاشمي ثمره و تصميم مستقيم شخص اوست.

وزير و خبرنگار

يکي دو روز مانده به انتخابات، خبرگزاري فارس که خود در شمار رسانه هاي جناح راست است، در گزارشي کوتاه با عنوان"سكوت رسانه‌اي وزارت كشور در فضاي انتخاباتي" نوشت: "وزارت كشور در آستانه برگزاري انتخابات، در اقدامي بي‌سابقه، به «سكوت خبري» رو آورده است". اين خبرگزاري همچنين با يادآوري اينکه "سياست اطلاع‌رساني وزارت كشور پس از شروع به كار دولت نهم، مشي «انقباضي» به خود گرفته و از همين‌رو در مقاطع مختلف با انتقاد رسانه‌ها مواجه شده است" تاکيد کرد که ادامه اين عملكرد در مواقع حساس، صدمات جبران ناپذيري را متوجه منافع ملي مي‌كند.

اين انتقاد و سئوالي که پيشتر عطا افشاري خبرنگار فارس از وزير کشور درباره زريبافان، پرسيده و جواب وزير را هم منتشر کرده بود، کافي بود تا پورمحمدي دستور ممنوع الورود کردن خبرنگار فارس به ستاد انتخابات را صادر کند؛ دستوري که در ادامه به ممنوع الورود شدن خبرنگاران و عکاسان اين خبرگزاري به وزارت کشور و استانداري تهران نيز تسري يافت. اعتراض فارس به اين اقدام وزير کشور باعث شد تا پور محمدي، در جمع خبرنگاران رسما اعلام کند: "ما خواستار تغيير خبرنگار فارس هستيم".

وزير کشور به خبرنگاران ديگري که از او درباره علت ممنوع الورود کردن خبرنگار فارس پرسيدند، گفت: "اين تصميم شوراي اطلاع رساني وزارت كشور است كه اجازه ندهد خبرنگار فارس كه مقررات را رعايت نكرده در ستاد انتخابات حضور يابد". او بدون اشاره به اينکه منظورش کدام مقرارت است افزود: "ما به خبرنگاران احترام مي‌گذاريم اما اين بدان معني نيست كه اگر كسي مقررات را رعايت نكرد، پليس دستش را نگيرد و بازداشتش نكند... هر جاكسي اگر به اخلاق حرفه اي عمل نكند با كمال معذرت با او برخورد مي شود".

برخورد با خبرنگاران اما به خبرگزاري فارس محدود نشد، و در روز انتخابات و دو روز گذشته نيز خبرهاي ديگري از اخراج خبرنگاران از ستادهاي انتخاباتي و شعبات شمارش آراء انتشار يافت.

يک روز بعد از آنکه خبرگزاري ايسنا خبر تجمع گروهي از بسيجيان مخالف دخالت بسيج خراسان در انتخابات را منتشر کرد، خبرنگار اين خبرگزاري از ستاد اتخابات خراسان رضوي اخراج شد. در دو روز گذشته نيز که وزارت کشور بر خلاف ادوار گذشته از انتشار نتايج شمارش آراء خودداري کرده و اخبار اعتراض هاي گسترده نسبت به تدارک تقلب و تغيير نتايج انتخابات به نفع حاميان دولتمنتشر شده، ديگر خبرنگاران نيز مورد غضب مجريان قرار گرفته اند. از جمله خبرگزاري مهر خبر داد که فرماندار شيراز با حضور در جمع خبرنگاران به آنها گفته: "خبرنگاران نبايد وارد سايت شمارش آراء شوند و ما تا ساعتي ديگر نتايج شمارش آراء خبرگان را اعلام مي کنيم". اين خبرگزاري همچنين نوشت: "از واپسين ساعات شب گذشته تاکنون با وجود صدور کارت براي خبرنگاران از ورود آنان به سايت شمارش آراي شهرستان شيراز جلوگيري شده است".

اندکي بعد خبر رسيد که خبرنگاران صداوسيما از طرح هر پرسشي از مسئولان درباره سلامت انتخابات ممنوع شده اند. اين بار البته دستور از وزارت کشور نبود که خود مسئولان صدا و سيما به خبرنگارانش دستور داده که به هيچ وجه درباره تقلب، ابهام آميز بودن عدم انتشار نتايج شمارش آراء و هر سئوالي که ممکن است عملکرد مجريان و ناظران انتخابات را زير سئوال ببرد، سئوالي نپرسند.

کار به جايي رسيد که خبرنگاران خبرگزاري مهر در نامه اي به وزير کشور نوشتند: "در اين دوره انتخابات که به دليل اولين تجربه تجميع از اهميت و حساسيت بالايي برخوردار است، ما بارديگر بر اهميت اطلاع رساني مسئولانه تاکيد نموده ومانند هميشه برحضور اصحاب رسانه در ستاد انتخابات بعنوان چشم بيدار افکارعمومي براي کمک به برگزاري انتخاباتي فراگير وآزاد تاکيد مي نماييم".

نمره 10 به خبرنگاران!

رفتار ابهام آميز برگزار کنندگان اولين انتخابات يکدست، و تلاش خبرنگاران براي حل اين معما که چرا نتايج انتخابات به طور تدريجي اعلام نمي شود، احمدي نژاد را هم به واکنش واداشت. وي ديروز در جريان بازديد از ستاد انتخابات کشوردر مورد نقش"خبرگزاري ها"در انتخابات گفت: "همه خوب بودند اما بعضي ها نمره 10 و بعضي ها هم نمره 20" گرفتند. ساعتي بعد وزير کشور نيز بار ديگر درباره نقش خبرنگاران در انتخابات گفت: "وزارت کشور هميشه حرفش حساب بوده و طبق برنامه پيش مي‌رود. اين خبرنگاران هستند که ترديد ايجاد مي کنند و الا ما نتايج را به موقع اعلام خواهيم کرد".

نارضايي دولتيان از اطلاع رساني خبرنگاران به همين جا ختم نمي شود. در روزهاي اخير دفتر رييس جمهوري اسلامي طي دستوري ورود خبرنگاران آسوشيتد پرس را به نشست هاي رسانه اي احمدي نژاد تا اطلاع بعدي ممنوع کرده است. علت صدور چنين دستوري انتشار خبري است درباره آغاز به کار 3000 هزار سانتريفوژ که احمدي نژاد در ديدار يک روز مانده به انتخاباتش با دانش آموزان عضو انجمن هاي اسلامي اعلام کرد. وزارت ارشاد ساعاتي پس از انتشار اين بخش از سخنان آسوشيتد پرس و خبرگزاري فارس خواستار حذف اين خبر شده بود.

و اينها همه غير از دستگيري و تهديد خبرنگاران و فشار هاي ديگر دولت مهرورز است که به ويژه در شهرستان ها در ماه هاي اخير قوت گرفته است.

به گفته يکي از روزنامه نگاران باسابقه، دولتيان خبرنگار را با کارمندان روابط عمومي اشتباه گرفته اند.