ديک چني، معاون رييس جمهور امريکا روز شنبه ملک عبدالله، پادشاه عربستان را ملاقات کرد. هدف اين سفر پيدا کردن راه حلي براي آرام کردن وضعيت عراق است که طي هفته اخير، رويدادهاي خونباري را تجربه کرده. درحال حاضر، واشنگتن اميدوار است که خانواده سلطنتي آل سعود از تأثير خود بر شبکه هاي بومي سني در کشور خود استفاده و راه حلي براي اين معضل بیابند .

اين ديدار که با متحدان اصلي واشنگتن انجام شد در زمان خاصي صورت گرفت: بحران لبنان؛ به بن بست رسيدن موقعيت اسراييل و فلسطين؛ ادامه کشمکش ها بر سر پرونده هسته اي ايران...

اين درحالي است که روز قبل از نشست رييس جمهور بوش و نوري المالکي، نخست وزير عراق، 215 نفر در بخش شيعه نشين بغداد طي چند عمليات تروريستي منتسب به شورشيان سني به قتل رسيدند. هرلحظه ممکن است ائتلاف سست موجود در دولت بغداد از هم فروپاشد: حزب صدر، حزب نزديک به امام شيعه مقتدا صدر، رهبر جيش المهدي، ازطرف ديگر تهديد کرده است که در صورت ملاقات با بوش به حمايت خود از دولت خاتمه خواهد داد.

درخصوص ايران، اغلب موضوعات مورد بحث ديک چني و سعودي ها به نگراني شيخ نشينان خليج فارس برمي گردد که نمي خواهند شاهد تجهيز همسايه شيعه خود به سلاح هاي هسته اي و کشتارجمعي باشند؛ مسأله اي که مطمئناً بر اقليت هاي شيعه اين کشورها نيز تأثير خواهد گذاشت. آنها از حمله به ايران نيز به دليل امکان انجام اقدامات تلافي جويانه ازسوي دولت تهران واهمه دارند.

به علاوه، دولت واشنگتن تهران و سوريه را به براندازي دولت فواد سينيوره محکوم کرده؛ قابل ذکر است که دولت بيروت از زمان ترور پير جميل، وزير مسيحي، بيش از پيش در معرض سقوط در پرتگاه بي ثباتي قرار گرفته است.

با توجه به رقابت پيچيده اي که از دهه ها قبل بين واشنگتن و تهران فاصله انداخته، اکنون اين دو کشور در تلاش اند تا از تأثيرات منطقه اي خود در خاورنزديک استفاده و ديگري را از گردونه اين رقابت ديرينه خارج کنند. ايران روز شنبه درصدد برگزاري يک نشست سه محوره با حضور رؤساي جمهور عراق و سوريه بود؛ اين درواقع هدفي است که تهران قصد تحميل آن را دارد، چه در عراق و چه در بقيه کشورهاي منطقه.

به نظر مي رسد که اين ديدار به تاريخ ديگري موکول شده باشد: از يک طرف، جلال طالباني به دليل بسته بودن فرودگاه بغداد سفر خود را قبل از روز يکشنبه لغو کرد، ولي خاطرنشان کرد که مطمئناً به تهران سفر خواهد کرد. ازطرف ديگر، دولت سوريه به اين دعوت هيچ پاسخي نداده و تاکنون سکوت اختيار کرده، زيرا دمشق که امروز اميدوار است تا امتيازاتي به نيت بازسازي سياسي از واشنگتن دريافت دارد، از اين نگران است که به تقليد کورکورانه از تهران محکوم شود. و البته تاکنون متحد اصلي اش [دولت تهران] را از خود نرنجانده است...

احمد بخشايش، يک تحليلگر ايراني، درخصوص نشست تهران مي گويد: "دولت جمهوري اسلامي اهداف ديگري را نيز دنبال مي کند. ايران قصد دارد تأثير و نفوذ خود را در عراق افزايش دهد." اين استاد علوم سياسي در دانشگاه علامه تهران در ادامه مي افزايد: "دولت ايران همچنين مي خواهد پشتيبان دولت عراق باشد تا درصورت خروج نيروهاي امريکايي از اين کشور، بتواند آن را تحت حمايت خود نگهدارد."

کيهان به عنوان محافظه کارترين روزنامه پايتخت پا را فراتر گذاشته و اظهار مي دارد:" اين نشست موضع رييس جمهور امريکا را به لرزه انداخته."

اين درحالي است که کميسيوني درخصوص مسأله عراق به سرپرستي جيمز بيکر، وزير امور خارجه اسبق امريکا، ممکن است در آينده اي نزديک به رييس جمهور بوش سفارش نمايد که براي درخواست همکاري سوريه و ايران دست ياري خود را به سوي اين دو کشور دراز کند. رييس جمهور احمدي نژاد نيز با دانستن اين واقعيت، اکنون قصد دارد قبل از اينکه ايالات متحده به درب مذاکره بکوبد، ساز خود را با بغداد و دمشق کوک کند.

به گفته استفان هادلي، مشاور امنيت ملي امريکا، عراق قصد دارد پيامي به دو همسايه خود بدهد. او در اين خصوص مي گويد: "واقعاً مهم است که عراق به طور مستقيم با اين کشورها به مذاکره بپردازد و بسيار واضح وشفاف به آنها بگويد بايد نقش مثبتي در ايجاد امنيت، ثبات و دموکراسي در عراق بازي کنند."

منبع: نوول ابزرواتور، 25 نوامبر 2006

مترجم: علي جواهرفروش
alijava_rooz@yahoo.es