در چند هفته اخير ايجاد محدوديت هاي فرهنگي بيشتر به يکي از خواست هاي اصلي برخي از مقامات سياسي و مذهبي تبديل شده است. در همين چارچوب علم الهدي، امام جمعه مشهد از اداره ارشاد اين شهر خواست تا با" تشکيل يک سيستم نظارت و بازرسي قوي در سطح شهر از همه تحرکات منفي و مثبت در تمامي مجموعه هاي فرهنگي و هنري مطلع باشد" و در بعضي موارد "برخورد قاطعانه" داشته باشد.

حجت الاسلام رحيميان نماينده رهبري در بنياد شهيد هم از "الگوسازي غربي در برخي از برنامه هاي فرهنگي هنري و ورزشي" به شدت انتقاد و در خواست کرد "برنامه اي اساسي براي برخورد" با آن تدوين شود.

آيت الله مکارم شيرازي بار ديگر به"رد پاى دشمنان در كتاب هاى درسى و تربيت معلم و چينش برنامه ها" اشاره كردو گفت: "اين عوامل بايد با وسواس دنبال شود و نبايد به افرادى كه مرموزانه عمل مى كنند حسن ظن داشت".
انتقاد از فعاليت هاي فرهنگي و هنري که تازگي ها به مدل مو، لباس، پوسترهاي تبليغي و تبليغات شهري هم رسيده، در روزهاي اخير به معماري ساختمان ها نيز کشيده شده است. آيت الله صافي گلپايگاني يکي از مراجع قم نسبت به "علائم غرب زدگي در معماري ساختمان ها" نيز اعتراض کرده است.

برخورد قاطعانه ارشاد

امام جمعه مشهد در ديدار با رييس و معاونان جديد اداره ارشاد مشهد به آنان گفته است: "ارشاد مشهد بايد با تشكيل يك سيستم نظارت و بازرسي قوي در سطح شهر از همه تحركات منفي و مثبت در تمامي مجموعه هاي فرهنگي و هنري مطلع باشد و در صورت مشاهده تخلف با موارد غيرقانوني و غيراخلاقي قاطعانه برخورد كند".

حجت الاسلام علم الهدي که روزنامه قدس سخنان او را منتشر کرده، از مديران فرهنگي جديد خراسان رضوي خواسته است خود را با فضاي مشهدالرضا وفق دهند و "تلاش كنند هر چه بيشتر در ترويج فرهنگ مشهد كه همان ترويج فرهنگ رضوي است گام بردارند". او همچنين "ضمن حمايت از طرح نظارت و اعمال قوانين ارشاد بر دكه هاي مطبوعاتي" از مقامات اداره ارشاد خواسته است "نظارت كاملي بر فعاليتهاي هنري و فرهنگي و آنچه در قالب هنر در جشنها و سالنهاي سطح شهر مي گذرد" داشته باشند.

در جريان اين ديدار رئيس جديد اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي مشهد نيز از "حجم تبليغات گسترده غرب براي از بين بردن فرهنگ اسلامي و ملي كشور و رشد قارچ گونه مراكز عرضه محصولات فرهنگي غيرمجاز" سخن گفته و اعلام کرده است: "طرح ايجاد پليس فرهنگي در دستور كار قرار دارد" و "در آينده نزديك با محوريت ارشاد و با همكاري ديگر سازمانهاي فرهنگي و انتظامي، طرح نظارت و ساماندهي مراكز فرهنگي و هنري سطح شهر در ابعاد گسترده به مرحله اجرا درخواهد آمد".

حميد يوسفي همچنين شناسايي، معرفي و اشاعه هنر اسلامي را با كمك و همياري دانشمندان فن و اصحاب فرهنگ و هنر از طرحهاي در دست اقدام خوانده است: قرار است با "تشكيل آماده گاه هاي فرهنگي مساجد با هدف مقابله با هجمه هاي فرهنگي غرب و ايجاد زمينه ورود بسيجيان و جوانان و نوجوانان مسجدي در عرصه فرهنگ و هنر" به مقابله با تهاجم فرهنگي بپردازد. رييس جديد اداره کل ارشاد خرسان رضوي همچنين از "ناهماهنگي و يا عدم حمايت برخي مديران فرهنگي مشهد براي مقابله و برخورد صريح و قاطع با متخلفان از قانون" گلايه کرده و "خواستار ايجاد تعامل هر چه بيشتر دستگاه هاي فرهنگي در راستاي پيشبرد اهداف نظام مقدس اسلامي" شده است.

اين دومين بار است که مقامات محلي از تشکيل "پليس فرهنگي" خبر داده اند. چندي پيش آيت الله محي الدين شيرازي، امام جمعه شيراز نيز خواستار تشکيل چنين نيرويي در استان فارس شده بود. امام جمعه شيراز در ديدار با مقامات انتظامي استان فارس گفته بود: "همانطور كه پليس راهنمايي رانندگي و پليس امنيتي داريم، پليس فرهنگي را هم تاسيس كنيد". روزنامه هاي رسالت و جمهوري اسلامي نيز با انتشار يادداشت هايي چند هفته پيش نوشتند: "همان طور که پليس راهنمائي به تخلفات رانندگي رسيدگي مي کند، پليس فرهنگي هم براي تخلفات فرهنگي مثل بدحجابي لازم است".

کتاب و سانسور

تشديد سانسور کتاب در ماه هاي اخير با واکنش کانون نويسندگان ايران و برخي از نويسندگان ديگر مواجه شده و برخي از آنها اعلام کرده اند در اين شرايط ديگر کتابي منتشر نخواهند کرد. انتقاد از کتاب ها اما هنوز ادامه دارد و از آن جايي که خاطر گروهي از منتقدان ديگر از بابت وزارت ارشاد راحت شده، نوبت به تغيير کتاب هاي درسي رسيده است. آيت الله مکارم شيرازي، يکي از مراجعي که در ماه هاي اخير بارها خواستار تغيير محتواي کتاب هاي درسي شده در اين زمينه گفته است: "براي ايجاد تغيير بايد از آموزش و پرورش آغاز کرد".

خبرگزاري ايسنا نيز در روزهاي اخير از قول اين مرجع تقليد نوشت: "هم ما و هم دشمنان و سياست گزاران آنها مى دانيم كسى كه مى خواهد پيروز شود بايد روى جوانان تمركز داشته باشد. در آندلس مسلمانان با اين حربه شكست خوردند ولى ما بايد در برابرآنها بايستيم و از تكرار اين تجربه تلخ جلوگيرى كنيم".

مكارم شيرازى، در ديدار با مسوولان سياست گزارى سند ملى آموزش و پرورش، همچنين گفت: "آمريكا يى ها به كشورهاى اسلامى تحت سلطه سفارش كرده اند در كتاب هاى درسى، آيات شهادت و خلاف يهود نباشد، و دين بى رمقى به جوانان و نوجوانان ارائه شود ولى ما بايد توسط اسناد، برنامه درسى و كتاب درسى، از دشمن پيش دستى كرده و اين نظام، جامعه و دين را به طور غير مستقيم پاسدارى كنيم". او بار ديگر ادعاي چند ماه پيش خود را در مورد "وجود رد پاى دشمنان در كتاب هاى درسى و تربيت معلم و چينش برنامه ها" تکرار و تاکيد کرد: "اين عوامل بايد با وسواس دنبال شوند و نبايد به افرادى كه مرموزانه عمل مى كنند حسن ظن داشته باشيم". اين روحاني بلند پايه با اشاره به اينکه "پيش از اين اجتماع اين همه رسانه نداشت"، گفت رسانه ها در حال گرفتن جاي خانواده ها هستند. او براي مقابله با اين وضع پيشنهاد کرد: "بايد خانواده هايى كه نقش سنتى دارند و بسيار هم هستند را بسيج كنيم كه از نقش خود غافل نشوند".

آيت الله صافي گلپايگاني نيز در در روزهاي اخير به انتقاد از غرب زدگي فرهنگي در کشور پرداخت و براي نخستين بار معماري ساختمان ها را نيز به فهرست تهاجم فرهنگي غرب در ايران افزود. او ضمن "انتقاد از معماري‌هاي امروز در ساخت خانه‌ها"، گفت: "علائم غرب‌زدگي در برخي معماري‌ها و سبك‌هاي جديد ديده مي‌شود". صافي گلپايگاني بزرگترين عيب معماري جديد ساختمان ها را مختلط بودن زن و مرد دانست: "در معماري جديد زن و مرد مختلط هستند در حالي که نبايد ساختمان‌ها طوري ساخته شوند كه هيچ حائلي بين زن و مرد نباشد".

نماينده ولي فقيه در بنياد شهيد يکي ديگر از مقاماتي است که در هفته هاي اخير خواهان برخورد با "برخي از برنامه هاي فرهنگي، هنري و ورزشي" شده است. روزنامه جمهوري اسلامي که سخنان رحيميان را منتشر کرد، از انتقاد شديد او "نسبت به بعضي برنامه هاي هنري و ورزشي كه مسائل ضداخلاقي و اباحيگري در آن ترويج مي شود" خبر داد و نوشت: "هربرنامه اي تحت هر عنواني كه نوجوانان و جوانان را از مسير ديني و ارزشهاي الهي دور كند مانند گوساله سامري است كه بايستي از ميان برداشته شود".

نماينده رهبري در بنياد شهيد در جمع معاونان و روساي مناطق اين بنياد اظهار داشت: "در بعضي از اماكن ورزشي مسائل ضداخلاقي حاكم است". به همين علت او ازمسئولان فرهنگي و ورزشي كشور خواست تا يک "برنامه اساسي و درست در اين زمينه طرح ريزي نمايند". رحيميان تاکيد کرد که "الگوگيري از فرهنگ غرب در امور فرهنگي ـ هنري و ورزشي و افراط در اين زمينه بطوري كه امور معنوي وحياتي جوانان را تحت الشعاع قرار دهد عملي ناپسند و در ضديت با اهداف اسلامي است".

نماينده ولي فقيه در بنياد شهيد با اشاره به اينكه "هر چيزي كه انسان را از ياد خدا و مسير الهي بازدارد باعث سقوط او خواهد شد" از دست اندركاران فرهنگ كشور خواست از "اجرا و پخش برنامه هائي كه جامعه را از ياد خدا غافل مي كند و آن را به انحراف مي كشاند جلوگيري کنند". او با مقايسه برخي از مراکز فرهنگي و ورزشي با گوساله سامري و مسجد ضرار بر "شيوه برخورد با سامري و اصحاب مسجد ضرار "از يك سو و چگونگي "انهدام و نابود ساختن گوساله سامري ومسجد ضرار" تاكيد كرد. به گفته رحيميان "نه فقط مصرف بيت المال و امكانات نظام اسلامي در مراكز و مراسم و برنامه هايي كه نقش گوساله سامري و مسجد ضرار را ايفا مي كنند حرام است، بلكه بايد با تيزبيني مسجد ضرارها و گوساله سامريهاي مدرن و امروزي را شناسايي و با همان روش قرآني ريشه آنها كنده شود". او هم چنين تاکيد کرد که "ميادين ورزشي بايد به گونه اي ساماندهي و برنامه ريزي شود كه به صورت پلي در جهت رشد معنويت و تعالي اخلاق نوجوانان وجوانان باشد و آنها را به سوي خدا سوق دهد".

پيرايش فرهنگي

همزمان با اين سخنان، محمد رضا ميرتاج الديني عضو كميته ارشاد و تبليغات و همچنين عضو كميسيون فرهنگي مجلس از وجود طرحي براي "ساماندهي نهادهاي فرهنگي، تبليغي، ديني در کشور" در اين كميسيون خبر داد. به گفته مير تاج الديني اين طرح در هفته هاي آينده به صورت رسمي به كميسيون فرهنگي خواهد آمد. اين طرح که به گفته تاج الديني قرار است تا چند روز آينده خبرش به رسانه ها اعلام مي شود، در مرحله کليات است و تا "چند روز ديگر محتواي آن نيز آماده مي‌شود".

طرح ماهواره"، "طرح ساماندهي مداحان"، و "طرح ساماندهي مد و لباس" که به تصويب مجلس نيز رسيده برخي ديگر از طرح هايي هستند که به گفته مير تاج الديني به منظور ساماندهي امور فرهنگي کشور توسط کميسيون فرهنگي مجلس طراحي شده اند.

در حالي که مسئولان ارشاد و امامان جمعه مشهد و شيراز از تشکيل پليس فرهنگي خبر مي دهند، مير تاج الديني تاکيد دارد که براي نظارت بر لباس مردم نيز بايد کميته اي کشوري تشکيل شود. به گفته او "اين كميته بايد به پوشش و لباس جامعه توجه داشته باشد و مدهاي با هويت ايراني را تقويت و حمايت كند كه نمادهاي لباس ايران اسلامي مورد غفلت قرار نگيرد و لباس‌هاي غربي نا متناسب با جامعه اسلامي ما گسترش پيدا نكند".

انتشاراخبار مربوط به تشکيل "کميته لباس" و "پليس فرهنگي" در روزهاي اخير اظهارات ديگري را نيز به دنبال داشته است. از جمله سخنان جواد آرين‌منش که در گفت و گو با خبرگزاري فارس خواستار "پيرايش چهره فرهنگي کشور"شد و گفت: "فضاي تساهل و تسامحي كه در دولت‌هاي گذشته حاكم بوده، زمينه نفوذ فرهنگ بيگانه را در كشور حاكم كرده است".